Kult.az ابیل حسنین "قارا ایلان" آدلی حکایه‌سینی تقدیم ائدیر:

محاربه هره‌دن بیر شئی آلمیشدی. من ده قایی‌داندا تک قول و بدنیمین موختلیف یئرلرین‌ده قلپه‌لرله قاییتمیشدیم. اوستوندن ایللر کئچسه ده بزه‌ن گئجه‌لر آغریدان یاتا بیلمیردیم. ائله اولوردو کی، سسیمه ائودکی اوشاقلار دا اویانیب اطرافیما توپلاشیردیلار. بؤیوک اوغلوم آزاد تئز-تئز بوینومو قوجاقلاییب منه تسکین‌لیک وئریردی. او، یاشینا یاراشمایان بیر جدیلیکله یوموروقلارینی سیخاراق:

- آتا، ناراحات اولما. من بؤیویه‌نده عسگر اولاجام. تورپاقلاریمیزی گئری قایتاراجام. شهیدلریمیزین و یارالیلاریمیزین قیصاصینی آلاجام."-دئییردی.

قهر اونو بوغوردو. آغلاماق‌دان اؤزونو گوجله ساخلاییردی. او زامان اونون سککیز یاشی وار ایدی. ایلللر بیری-بیرینی عوزضلدیکجه یاشیمیزین اوستونه یاش گلیردی. آزاد بؤیودو. بیزیم تاکیدیمیزه باخمایاراق کیشی کیمی سؤزونون اوستونده دایاندی. اولجه آدینا حربی لیتسئیه داخیل اولدو. اورانی اوغورلا بیتیریب،حربی تحصیلینی داوام ائتدیرمک اوچون تورکییه‌ده عالی حربی مکتبلرین بیرینه قبول اولوندو. بیر مدت‌دن سونرا، تحصیلینی مووفقیتله باشا ووروب وطنه قاییداراق میللی اوردو سیرالارین‌دا، دؤیوش بؤلگه‌له‌سین‌ده ظابط کیمی حربی خیدمته باشلادی. خیدمت ائتدیی حربی حیصه دوشمن مؤقعلری ایله اوزبوز ایدی. آتشکس رژیمی اولسا دا دوشمه‌نلر تئز-تئز آتشکه‌سی پوزدولار. آزادگیل اونلاری جواب آتشی ایله یئرلرینده اوتوردوردولار. بعضی حاللاردا ایسه هوجوما کئچیب اونلاری توتدوقلاری مؤقعلرین‌دن قوووردولار. نومونوی خیدمتی سایه‌سین‌ده آزادین حربی روتبه‌سی آرتیریلیر، دؤولت طرفین‌دن تئز- تئز موکافاتلاندیریلیردی. اونا حربی شهرجیکده اوچ اوتاق‌لی منزیل ده وئرمیشدیلر. آزادین یاشی ایگیرمی بئشی اؤتموشدو. ائوله‌نمک واختی چوخدان چاتمیشدی. نیشان‌لیسی وار ایدی. تئزلیکله اونو ائولندیرمک ایستییردیک. حیات یولداشیملا قرارا آلدیق کی، اونو خیدمت ائتدیی بؤلگه‌یه گئدیب هم منزیلینه باش چکک، هم ده تویون واختینی تعیین ائدک.

بیزی آزادین اؤزو قارشیلاییب ائوینه آپاردی. بیز بیر نئچه گون اونون یانیندا قالیب مصلحتلشه‌رک توی گونونو تعیین ائدیب ائوه قاییتدیق. آزاد بیزه سؤز وئردی کی، تویا ایکی گون قالمیش معزونیت گؤتوروب گله‌جک. بو مدت‌ده آرتیق تویا تداروکو گؤرمه‌یه باشلادیق. بو ایشده بیزه قوهوملار و آزادین دوستلاری کؤمک ائدیردیلر. ایشلریمیز یاغ کیمی گئدیردی. هر شئی قایداسین‌دا ایدی. لاکین یولداشیم تئز-تئز ناراحات اولور و منیمله بؤلوشوردو:

-بیزیم ایشلریمیزین بئله آسان گئتمیی منی یامان قورخودور. آخی بیزیم هر کیچیک ایشیمیز ده بؤیوک چتینلیکلرله باشا گلیب.

- من ایسه اونا تسکینلیک وئریردیم. بیز آرتیق آزادین ائوینه لازیم اولان اشیالاری آلیب یئرلشدیرمیشدیک. آزادلا تئز-تئز تلفنلا دانیشیردیق :

- آخی حیاتیم‌دا ایلک دفعه ایدی کی، اوغلوما توی ائدیردیم.

یاخینلاریمیز حددن آرتیق هیاجانلانماغیمین عبث اولدوغونو، اللریندن گلن کمکی گؤستره‌جکلرینی دئییردیلر. صاباح آزاد معزونیتینی گؤتوروب گله‌جکدی. بیز اونون یولونو حسرتله گؤزلییتدیک. گئجه‌دن خئیلی کئچسه ده هیاجان‌دان یاتا بیلمیردیم. یوخویا نئجه گئتدیی‌می بیلمدیم. یوخودا قارا بیر ایلانین بیزیم حیطه گیرمک ایستدیینی گؤردوم. قارا ایلان ها چالیشیردی کی، حیطه گیرسین، اما یول تاپمیردی. او یارییا کیمی دیکلیب باشی ایله دمیر داروازانی دؤیمه‌یه باشلادی. یوخ‌دان دیک آتیلدلم.هله یوخونون تأثیرین‌دن چیخمامیشدیم. بو زامان داروازامیزی دؤیوردو.

- کیم اولا بیلردی صوبح تئزدن؟ آزاد بو تئزلیکه گله بیلمزدی."-اؤزومه سوال وئره‌رک قاپینی آچماغا گئتدیم.

قاپین آچار -آچماز حربی گئییملی بیر نئچه نفر سلامسیز-کالامسیز ایچری کئچ‌دیلر. اونلار لال-دینمز اوزومه باخیردیلار. سانکی دئیه‌جکلری سؤزدن قورخوردولار. اونلار داروازادان چؤله طرف باخیردیلار. ایستر-ایستمز باخیشلاریمی اونلارین باخدیغی سمته طرف یؤنلتدیم. کوچه‌یه طرف باخان‌دا گؤزلریمه اینانا بیلمدیم. ماشین‌دا بایراغا بوکولو تابوت وار ایدی. حربچیلردن بیری منه یاخینلاشاراق قهر دولوسو ضعیف سسله:

- دونن دوشمن طرفی آتشکس شرطلرینی پوزاراق تورپاقلاریمیزا هوجوم ائتمیشدی. آزادین دسته‌سی دوشمنلره لاییق‌لی جواب وئره‌رک گئری گئری چکیلمه‌یه مجبور ائدیب، اؤزو ده دوشمن گوللسینه توش گلیب-دئدی.

یوخودا گؤردویوم قارا ایلان یادیما دوشدو. دئمک قارا ایلان قارا خبرمیش. منی بیر سوال دوشوندورودو. بو خبری آزادین آناسینا نئجه دئیجکدیم؟ آخی بیز اونون تویونا حاضیرلاشیردیق. صاباح ائویمیزه گلین گتیرجکدیک.