معنوی لکه لری تمیزله ین رومان
یوخو رومانی حاقیندا
دونيا ادبي نورملاري اساسيندا يارانان معاصر رومانين معمارلیغی اولدوقجا زنگيندير. بونو بيز ايستر دونيا ادبياتيندا يازيلان رومان ژانريندان و ايسترسه ده بو رومانلار اساسيندا چکيلن بديعي فيلملر و ديگر بديعي صنعت نمونهلريندن گؤروروک. بو اثرلري معاصر "تنقيدچيلر" بئلهدن-بئله، ائلهدن-ائله شرح، تحليل ائديرلر. منه ائله گلير کي، بو شرحلر و تحليللر بديعي صنعته بير قدر منفي استقامت وئرمکله ياناشي، عیني زماندا، اونو ساده لشدیریرده. چونکي بعضاً تنقيد ادبي-نظري قانونلاردان چيخيش ائتمک عوضينه عادتن هر هانرسيسا بير تنقيدچينين شخصي ذؤقوندن چيخيش ائدير.
مبارز جفرلينين "یوخو" روماني دا مرکب ترکیب قورولوشونا ماليکدير. اثرده رئال صحنه لرله ميستيک صحنه لر پارالل اولاراق وئريلير. لاکين مبارز جعفرلي بير يازيچي کيمي ميستيکادان رئالليغا، رئالليقدان ميستيکايا ائله مانورلرله کئچيد ائدير کي، يازيچينين صنعتکارليغي اوخوجونو تام تامين ائدير.
اصلينده مبارز جعفرلينين "یوخو" روماني اؤز ترکیب قورولوشونا گؤره چوخ قديم، تاريخي يوز ايللرله اؤلچولن شرق ادبي بديعي فيکرينه سؤيکهنير. روماني اوخودوقجا سانکي "سياستنامه" ،"قابوسنامه" اثرلريني اوخويورسان. بو معنادا ايستر ميستيکا، ايستر مختلف کئچيدلي ترکیب فورملاري مبارز جعفرلينين ياراديجيليغيندا غيرطبيعي گؤرونمور. چونکي، بو مندرجه اونون ياراديجيليغينا هم ساواد دايرهسيندن و هم ده ادبي قان يادداشيندان گلير.
لاکين "یوخو" ترکیب باخيميندان نه قدر "قديم" اولسا دا، عکسينه ايده، مضمون باخيميندان بير او قدر معاصردير. اصلينده ائله "سياستنامه" ،"قابوسنامه" ده ايستر اؤز دؤرلرينده و ايسترسه ده بوتون دؤرلر اوچون معاصير ايده صاحيب اولدوقلارينا گؤره دؤوروموزه قدر ياشاييب گلميش و هله دونيا دوردوقجا دا ياشاياجاقلاردير. بو معنادا، من اينانيرام کي، "یوخو"دا ان آزي قويدوغو، قالديرديغي و حل ائتمهيه چاليشديغي پروبلم لر باخيميندان اؤز ديريني اوزون مدت قوروياجاقدير.
نه دير "یوخو"نون و بير يازيچي کيمي مبارز جعفرلينين اوغورو؟ بو سوالا جاواب وئرمهلي اولسام، منه ائله گلير کي، ايلک نؤبهده "یوخو"نون مبارز روحلو اثر اولماسيندا – انسانليغا، جمعيته "گل تميزلن، صافلاش، دوزل، برپا اول، اؤزونه قاييت، تورکلر دئميش، کندينه گل" دئمهسينده اولدو . آما بو آسانمي؟مسئله بوراسيندادير کي، مبارز جعفرلي اخلاقسيزليغين، معنوياتسيزليغين گوندن-گونه وسعت تاپديغي بير زماندا بؤيوک جسارتله بو ايدئاني ايرهلي سورور. طبيعي کي، بو مقامدا قئيد اولونا بيلر، مگر باشقا اثرلرده بو ايدئيا يوخمو؟ بلي وار، طبيعي کي، وار. آما هانسي بديعي تقديماتدا؟بو سوالا جاواب وئرمهلي اولساق يئنه ده دئيه بيلريک. اکثرا ملودرام سويهسينده. لاکين مبارز جعفرلينين تقديماتي ايسه تماميله فرقليدير. او تام جسارتله، بعضاً جمعيتين آچيب-آغارتماديغي، انسانين بعضاً اؤزونه بئله اعتراف ائتمهديگي مقاملارلا، اوبرازلارلا - آکادميک و عظمت اوبرازلارييلا، اونلارين فاجعه طالعلريله. اصلينده بو فاجعه لر ايکي شخصين تمساليندا وئريلسه ده مباريز جعفرلي قلمينين گوجويله بوتؤولوکده جمعيتين فاجعه سينه چئوريله بيلير.