کولت. آز بالاجا بالالارین دوستو زاهید خلیلین یارادیجیلیغین‌دان "گونش و زهمتکئش اینسان" حکایه‌سینی تقدیم ائدیر:

هه، ائله کی، اینسان دونیایا گل‌دی گونش پارلاماغا باشلادی. او اؤز پاریلتی‌سی ایله اینسانی هوسلندیردی. گونش ایستییردی کی، یئر اوزون‌ده ه ایات جوشوب چاغلاسین. بونا گؤره لاپ یوخاری قالخیب داها دا پاریل‌دادی. اینسان گونشین بو مئهریبانلیغین‌دان داها دا سئوین‌دی و تورپاغی اکیب-بئجرمه‌یه باشلادی.

اینسان اکدیی تورپاقلاردا موختلیف بیتکیلرله یاناشی لاله‌لر ده بیتدیینی گؤردو. سن دئمه، گونش بونونلا دئمک ایستییردی کی، سنین زحمتینله یئرده بالاجا گونشلر یانیر. باخ، اینسان بو زامان داها یئنی بیر قوه ایله ایشله‌دی. او، سوبه‌دن گئدیر، گئجه‌دن خئی‌لی کئچمیش قاییدیردی. اینسان گؤردو کی، اونون یولونون اوستون‌ده آتشبؤجکلری اوچوشور.

اونلار بالاجا قانادلارین‌دان یولا ایشیق سالیر کی، اینسان هر یئری گؤره بیل‌سین. باخ بو زامان اینسان گونشین گؤندردیی بو بالاجا بؤجکلره v ا گونشه د ارین‌دن میننتدار اولدو و گئجه‌لر یоللاری i شیقلان‌دیرماق حاقین‌دا دوشون‌دو. آنجاق بونو نئجه ائتمک اولاردی. اینسان گونش اولا بیلمزدی کی. سن دئمه اینسانلارین هر بیری بالاجا بیر گونش ایمیش. سیز بیر فیکیر وئرین. هر کس ساغلام واختین‌دا اؤزون‌دن ۳۶ درجه ایستی‌لیک بوراخیر. دئمه‌لی اینسان دا گونش کیمی یانیر. بیرجه فرقی وار کی، اونون ایشیغی ایلک باخیش‌دا گؤرونمور. سونرا دونیایا چوخ‌لو اینسان گل‌دی و اونلارین ایچین‌ده ائل‌سی تاپیل‌دی کی، ائلئکتریک لامپالارینی کشف ائتدی. اما سیز دقتله فیکیر وئرسه‌نیز ائلئکتریک لامپالاری بالاجا اینسان اوریینه اوخشاییر. ائله بیل هر دیرک‌دن بیر اورک آسیلیب و بیزیم یولوموزو ایشیقلاندیریر.

بونلار ائلئکتریکی کشف ائد‌ن همین او اینسانلارین اوریی‌دیر. اؤزلری دونیادان چوخ‌دان کؤچوب، اورکلری هله ده یانیر. اما گرک بیر شئیی ده بیلک کی، ائلئکتریکی کشف ائد‌نلر ایشیغی ت اکجه اونا گؤره یاراتماییبلار کی، اینسانلار قاران‌لیق‌دا یوللاری راحت گئت‌سینلر. هم ده بو ایشی اونا گؤره ائدیبلر کی، گونشی گئجه‌لر ده گؤرسونلر. گؤرورسونوزمو — فوتبول مئیدانچالارین‌دا، تییاره میدانلارین‌دا، مکتبلرده گئجه‌لر ده i شیق یانیر. بونلار ایلک اینسانین دوستو گونشین خاطرینه‌دیر. اینسان گونش‌دن گئجه‌لر ده آیریلماق ایستمیر...