بیر مدت اؤنجه آذربایجانین ان گؤزل کندلری و شلالرینی تقدیم ائتمیشدیک. نؤوبتی آراشدیرمامیز ایسه گؤللرله باغلی‌دیر. آذربایجان اراضی‌سین‌ده عمومی ساحه‌سی ۳۹۵ کیلو متر کوادرات اولان ۴۵۰ گؤل وار. ساری سو گؤلو آذربایجانین ان بؤیوک گؤلودور و کور-آراز اووالیغین‌دا یئرلشیر.

آخار.آر آذربایجانین ان گؤزل ۱۰ گؤلونو تقدیم ائدیر:

۱.گؤی گؤل، گؤی گؤل رایونو

گؤی گؤل گنجه شهرین‌دن ۲۵ کم مسافه‌ده، داغلارین و یاشیل مئشه‌لرین قوینون‌دا یئرلشیر. ۱۱۳۹-جو ایلده گنجه‌ده باش وئرمیش زلزه‌له نتیجه‌سین‌ده کپز داغینین بیر حیصه‌سی اوچاراق آغسو چایینین قارشی‌سینی کسیب و نتیجه‌ده شففاف سویو اولان گؤی گؤل یارانیب. دنیز سوییه‌سین‌دن ۱۵۵۶ متر یوکسک‌لیک‌ده یئرلشیر. اوزونلوغو ۲۸۰۰ مئتر، درین‌لیگی ایسه ۹۶ مئتردیر. گؤل‌ده قورونماقدا اولان فورل بالیقلاری یاشاییر. گؤی گؤل اراضی‌سین‌ده عمومی‌لیک‌ده ۱۹ گؤل وار. بونلاردان ۷-سی بؤیوک گؤللر سیراسینا داخیل‌دیر. گؤی گؤل آذربایجانین ان درین گؤلودور.

۲. ساری سو گؤلو، ایمیشلی-سابیراباد

آذربایجانین ان بؤیوک گؤلو، ایمیشلی و صابیراباد رایونلاری اراضی‌سین‌ده کور چایینین ساحلی بویونجا شیمال-قربدن جنوب-شرقه دوغرو ۲۲ کیلومتر اوزانان و بیر-بیری ایله علاقه‌لی دؤرد گؤلدن بیری اولماقلا، چای-دره اروزییا منشأ‌لی‌دیر، نیسبتا بؤیوک گؤللر سیراسینا داخیل‌دیر، شیرین سولودور. سویونو اساساً شربت قوبو واسطه‌سیله آغ گؤلدن، یئرالتی و یاغینتی سولارین‌دان آلیر، کور چایینا آخینی وار. آذربایجان‌دا گؤللرین ساحه‌سینه گؤره سیرالاماسیندا خزر دنیزیندن سونرا ایکینجی‌دیر. ساریسو گؤلونون ساحیل بویو اراضی‌سینی قامیشلیق و باتاقلیق تشکیل ائدیر. گؤلون ماکسیمال درین‌لیگی ۶ متردیر. ساری سو گؤلونون فاوناسی اساساً بالیقلاردان (چکی، سازان، کارپ، ووبلا)، حیوانلاردان (چؤل دونوزو ، باتاقلیق دونوزو) عبارت‌دیر. بون‌دان باشقا بورادا اولان الوئریشلی شرایط هر ایل ۳۰۰-۳۵۰ مین موختلیف نؤو قوشلارین (اؤردک، قاشقالداق، قاز، سلطان تویوغو، بالکان، بوز واغ) قیشلاماسینی تعمین ائدیر.

۳. مارال گؤل، گؤی گؤل رایونو

دنیز سوییه‌سین‌دن ۱۹۰۲ مئتر هوندورلوک‌ده یئرلشن مارال گؤل گؤی گؤل‌دن بیر آز آرالی‌دا یئرلشیر. بو گؤلون ساحه‌سی ۲۳ هکتار، ان درین یئری ۶۰ مئتردیر. گؤیگؤله آغسو چایی واسطه‌سی ایله بیرلشیر.

۴. باتابات گؤلو، ناخچیوان

باتابات گؤلونون اوچقون و سوروشمه نتیجه‌سین‌ده یاراندیغی احتیمال اولونور. بو گؤل ناخچیوان شهریندن ۶۲ کیلومتر شیمال-شرق‌ده، دنیز سوییه‌سین‌دن ۱۷۰۰ مئتر یوکسک‌لیک‌ده یئرلشیر. سویو شیرین اولان باتابات گؤلو طبیعت‌ده نادیر راست گلینه‌ن اوز‌ن آدایا صاحب‌دیر. سفاقنوم مامیرلارین‌دان و اونون اوزرین‌ده بیته‌ن اوت اؤرتویوندن فورمالاشان بو آدا کولیین ایستیقامتیندن آسیلی اولاراق واختاشیری اؤز یئرینی دییشیر.

۵. آغ گؤل، آغجابدی

آغ گؤل آذربایجانین ان مشهور چؤل-گؤل ائکوسیستمی اولوب، کؤچری و یئرلی قوشلارین و دیگر حیوانلارین مسکونلاشدیغی اراضیلردن بیری‌دیر. آغ گؤلون قورونماسینین بین الخالق اهمیتی وار. بو دا گؤلده آدلاری بین الخالق طبیعتی محافظه اتفاقینین «قیرمیزی سیاهی»سینا و آذربایجانین «قیرمیزی کیتابی»نا داخیل ائدیلمیش قوشلارین مسکونلاشماسی ایله باغلی‌دیر. آغ گؤل کور و آراز چایلارینین موتمادی داشقینلاری نتیجه‌سین‌ده یارانیب.

۶. امبیل گؤلو، شابران

شابران چایینین یوخاری آخینی حؤوزه‌سین‌ده یئرلشن گؤلون آدی عرب دیلین‌ده‌کی «ام» (جاماات، ایجما)، تات دیلین‌ده‌کی «بیل» (باتاقلیق) سؤزلریندن عبارت اولوب ایجما، جاماات گؤلو معناسینی وئریر. امبیل گؤلونه هانسی منبع‌دن سویون گلمه‌سی معلوم دئییل. احتیماللارا گؤره، گؤلون درین‌لیکلرین‌ده بولاق قایناییر. گؤلون سویونون دورو اولماسی دا بونونلا باغلی‌دیر.

۷. نوهور گؤلو، قبه‌له

قبه‌له شهرین‌دن ۳ کیلو متر شرق‌ده، نوهورقیشلاق کندیندن ۱ کم شیمالدا، گوللوبورون، گؤیداغ و یومورو داغلارین آراسینداکی طبیعی چوخوردا، دنیز سوییه‌سین‌دن ۷۰۰ متر هوندورلوک‌ده یئرلشیر. ۱۹۴۹-جو ایلده بو گؤلون جنوب حیصه‌سین‌ده – گوللوبورون داغی ایله یومورو داغ آراسین‌دا اوزون‌لوغو ۸۵۰ متر، هوندورلویو ۸-۱۰ م، ائنی ۴-۶ متر اولان تورپاق بند چکیله‌رک سو آنباری یارادیلیب. ماکسیموم درین‌لیگی ۲۴ متردیر. قبه‌له-ایسماییل‌لی-باکی آوتومابیل یولونون کنارین‌دا یئرلشه‌ن گؤل یئرلی اهالینین، توریست و قوناقلارین ان چوخ ماراق گؤستردیکلری استراحت زونالارین‌دان بیری‌دیر. بزه‌ن سرت کئچه‌ن قیش آیلارین‌دا نوهور گؤلون سطحی تامامیله بوز باغلاییر.

۸. خانبولان، لنکران

گؤل لنکرانین عینی آدلی کندین‌ده یئرلشیر. اراضی‌سی مئشه‌لیکله احاطه اولونوب و بورادا استراحت مرکزلری فعالیت گؤستریر. گؤلون اراضی‌سین‌ده ۱۹۷۶-جی ایلده سو آنباری ایستیسمارا وئریلیب.

۹. جاندارگؤل، آغستافا

آغستافا رایونون‌دا یئرلشیر. آذربایجانین قرب‌ده‌کی ایکی اوجقار نقطه‌سین‌دن بیری‌دیر. عینی زامان‌دا آذربایجان و گرجستان آراسین‌داکی سرحد گؤلون تام اورتاسین‌دان کئچیر.

۱۰. چنلی بئل گؤلو، قوبا

قوبا رایونونون ایکینجی نوگدی کندی اطرافیندا، رایون مرکزین‌دن تخمیناً ۱۴ کیلومتر مسافه‌ده یئرلشیر. سیخ قچرش مئشه‌لیکلری ایله احاطه اولونوب.