فعلی باغلاما علامتلری وظیفه لریندن علاوه، ایشین ایجرا زامانی، حالی، وضعیتی، شکلی و ... ده بیلدیریر. بو مفهوملارین چشیدلی اولدوقلاری اوچون فعلی باغلامالارین دا شکیلچیلری مختلف اولور.

آنا دیلیمیزده فعلی باغلامانین شکیلچیلری اولدوقجا مختلف و زنگیندیر. وجور به جور معنالار ایفاده ائدیر. فعلی باغلامالار حال- وضعیت، عمومی زامان، طرز حرکت، سبب.. مضمونلاری بیلدیریر.

فعلی باغلامالارین ایفاده ائتدیکلری اساس معنا و اونون نحوی و وظیفه سی ایشلندیکلری جمله نین عمومی معناسیندان و اساس فعلین معناسیندان آسیلی اولور. مثلا: "ترله ینده سو ایچمزلر" جمله سینده "ترله ینده" فعلی باغلاماسی هم "نه زمان" همده "نه حالدا" سواللارینا جواب وئره بیلر، یعنی هم "زامان"، همده "حال- وضعیت" آنلامی کیمی قبول ائدیله بیلر. لاکن جمله نین قورولوشوندان زامان آنلامی داها چوخ حس اولور.

معاصیر ادبی دیلیمیزده ایشلنن فعلی باغلاما شکیلچیلری آشاغیداکیلاردان عبارتدیر:

١- یب٤ / ییب٤/:

بو شکیلچیلرله فعللرین هم تصدیقی، همده انکاریندان فعلی باغلاما دوزه لیر. و اساسا حال- وضعیت، طرز حرکت، قسما سبب و زامان مضمونلارینی ایفاده ائدیر. بو فعلی باغلامالار هم فورم، هم مضمون، هم سینتاکسیس وظیفه، همده ایشلنمه لرینه گؤره باشقا شکیلچیلرله دوزه لن فعلی باغلامالاردان چوخ اوستون و فرقلیدیر. بو فعلی باغلامالار چوخ قدیم تاریخه مالیک اولوب اولدن دانیشیق، همده ادبی دیلیمیزده "یبانی٤" و "یبان" شکیلچیلرینده ایشلنمیشلر. مثلا: گؤروشوبن ائیله مه دیک خوش صفا../واقف/

بو شکیلچیلچیلرله دوزه لن فعلی باغلامالارین سینتاکتیک وظیفه لری ده مختلیفدیر. باشقا فعلی باغلامالاردان فرقلنرک، بونلار مستقیل فعل کیمی ایشلنیر و نقلی کئچمیش زامانین ایکینجی و اوچونجو شخصی اولور. نقلی کئچمیشین بو شکیللری هم دانیشیقق دیلینده، فولکلوردا، همده ادبی دیلده چوخ ایشلنمیش و ایشله نیر. لاکن بیرینجی شخص تکده ایشلنمز. نقلی کئچمیشین ایکینجی و اوچونجو شخصین تک و جمعی بو شکیلده، نه تکجه ایندی، حتی قدیم دؤورلرده ده ایشلنمیشدیر. مثلا: گئجه- گوندوز منی سوسوز قویوبسان./ واقف/

بو فعلی باغلامالار ساده جمله نین غیر مستقل همجینس خبری اولور. مثلا: آتام بازاردان گلیب، پالتارلارین دییشیب، یئرلرینده اوتوروب چای ایستدی.

بو فعلی باغلامالار مرکب جمله لرده مستقیل خبر اولا بیلیر. مثلا:آتام بازاردان قاییدیب کی، ناهار یئسین.

بو فعلی باغلامالار ساده جمله نین ظرفی اولور. مثلا: ایشلریمی قورتاریب گلرم/ زامان زرفی/

بو فعلی باغلامالار ساده جمله نین مستقل همجینس خبری اولارکن، ایکینجی ایشین باشلاماسیندان اول بیرینجینین بیتدییینی بیلدیریر و اساس فعلین شخص و زمانیله اوزلاشا بیلیر.

بو فعلی باغلامالار اؤزلریندن سونرا گلن اساس فعل ایله بیرلیکده مرکب خبر اولور. مثلا: قیش فصلی گلیب چاتدی..

هم فعل، همده فعلی باغلامالار اینکار شکلینده ده اولا بیلر. مثلا: او گوندلیک ایشینی قورتارماییب. /فعل/

او ایشینی قورتارماییب قویوب گئتدی./ فعلی باغلاما/