قوشما

تبریز دیالئکتینده قوشمالار دیگر کمکچی نطق حصه لریله مقایسه ده گئنیش یاییلمیشدیر. بو دیالئکتده ایله، کیمی و تکی قوشمالارینین قاپالی فورمالارینین (ایلن/اینن، کیمین، تکین) قورونوب ساخلانماسی، گیل- ین سؤزه هم بیتیشیک، هم ده اوندان آیری تلفض اولونماسی همین قوشمالارین تاریخی موقه یی حاقیندا آذربایجان دیلچیلییینده کی معین فکرلره اساس وئریر.

١- سو:را. ادبی دیلیمیزدکی سونرا قوشماسینین ده ییشمیش فورماسیدیر. بو قوشما اؤزوندن اولکی سؤزون اسمین چیخیشلیق حالیندا اولماسینی طلب ائدیر و زامان بیلدیریر. تبریز دیالئکتینده سو:را قوشماسی داها چوخ چیخیشلیق حال شکیلچیسی قبول ائتمیش او عوضلیییندن سونرا ایشلنیر. مثل: صبر ائله، قوناخلیخدان سو:را اؤزون گئده سن اولارین هامیسینا باش چکه سن.

بعضن سو:را قوشماسی دوشور، لاکن بو جمله نین معناسینا خلل گتیرمیر. مثل: اوننان گینه گئتدوخ یایلاقا.

تبریز دیالئکتینده "اویانا" بیرلشمه سی نادر حاللاردا سو:را قوشماسینین سینونیمی کیمی چیخیش ائدیر. مثل: گئجه لر ساحات دوققوزدان – اوننان او یانا قاب- قاشیق، پالتار یوموردولا سودا.

٢- قاباخ. اؤزوندن اولکی سؤزون چیخیشلیق حالدا ایشلنمه سینی طلب ائدیر و زامان بیلدیریر.مثل: مننن قاباخ یارما دوزلدیپله..

٣- ایله. بو قوشما سؤزدن آیری، بیر سیرا حاللاردا ایسه اینن شکلینده هم بیتیشیک، همده آیری تلفض اولونور. هر ایکی حالدا اؤزوندن اولکی سؤز اسمین آدلیق حالیندا اولور و بیرگلیک افاده ائدیر. مثل: اوقلان آلینین تری اینن قازانمیشدی بی وار- دؤ:لتی.

بو دیالئکتده ایله قوشماسی نان-نن شکلینده ده سؤزله بیرلیکده تلفض اولونور. مثل: بیز ده بی آزدان سو:را عموونن گئده جییوخ کنده..

٤- گیل. ایکی شکیلده- هم سؤزه بیتیشیک، هم ده آیری تلفض اولونور. مثل: اوقلا:ن نه نه سی گئدیر قیز گیله قاپینی دؤور.

۵- اوچون قوشماسی تبریز دیالئکتینده ایچون، ایچین، اوچین،چین شکلینده ایشلنیر. مثل: دؤ:ره ورده کی کتدر آلیش-وئریش ایچون تبریزه گلیردیله...

۶- ساری. یؤنلوک حالدا اولان اسملرله بیرلیکده ایشلنیر. مثل: تامام مسجدده اولاننار قالخیپ ممبره ساری گلدیله.