معاصیر ادبی دیلیمیزده موجود اولان فعللرلر اؤز قورولوشلارینا گؤره اوچ جور اولور.

١.- ساده فعللر:

بیر کؤکدن عبارت اولان بیر حرفی ده ییشدیکده معناسی ایتن و یا ده ییشن فعللره ساده فعللر دئییلیر.

ساده فعللر دیلیمیزین ان قدیم فعللری حساب اولونور. مثلا: آت- سات- اوخو- یاز- گل- قاچ- آچ.

بوتون فعللر کیمی ساده فعللرده "نه ائت؟" سواللاریندان بیرینه جواب وئریر. دیلیمیزده ۶٠٠ حدودوندا ساده فعل واردیر.

٢.- دوزلتمه فعللر.

مختلف سؤزلره معین شکیلچیلر علاوه ائتمکله دوزه لن فعللره دوزلتمه فعللر دئییلیر. بو فعللر تاریخی سابقه لرینه گؤره ساده فعللردن سونرا یارانمیشلار.

دیل اؤزونون تاریخی انکشافی دؤورلرینده ائله مرحله لره چاتیر کی، تزه- تزه مفهوم و آنلاملار جامعه ده یارانیر و اولدن اولان سؤزلر اونلاری ایفاده ائتمیه کفایت ائتمیر. بونونلا علاقدار معین نطق حصه لریندن شکیلچیلر واسطه سیله تزه فعللر و سؤزلر دوزه لیر ویا اجنبی دیللردن کلمه لر آلینیر.

دیلیمیزده اسم، سای، صفت و عوضلیکدن دوزلتمه فعللر یارادان شکیلچیلر بونلاردیر:

الف- لا- له: بو شکیلجیلر اسم، صفت و سایدان فعللر یارادیر.

١.- اسمدن: ایشله- دیشله- باغلا- گؤزله- باشلا...

٢.- صفتدن: حاضیرلا- خیردالا..

٣.- سایدان: یاریلا- ایکیله...

بعضی فعللر واردیر کی، اونلارداکی "لا- له" شکیلچی دئییل، فعلین کؤکوندندیر. مثلا: آقلا- سؤیله- دینله..

ب- لاش- له ش: شکیلچیلری ده اسم، صفت و سایلاردان دوزلتمه فعللر یارادیر. مثلا: آیاق+ لاش= آیاقلاش، فیکیر+لش= فیکیرلش، حاضیر+لاش= حاضیرلاش...

ج- لان- لن: شکیلچیلری ده اسم و صفتدن دوزلتمه فعللر یارادیر. مثال: یول+لان= یوللان، گوج+لن= گوجلن، دیل+لن= دیللن.

د- آل- ال- ل- شکیلچیلری واسطه سیله صفتلر و سایلاردان دوزلتمه فعللر عمله گلیر. مثال: دینجل، قوجال، بوشال

ه - آر- ار: شکیلچیلری اسملر و صفتلردن فعل دوزلیر. مثلا: قیزار، یاشار..

و- آ- ه. شکیلچیلری اسملر و صفتلردن فعللر دوزلیر. مثلا: یاشا، دیله، بوشا..

ز- وار. بو شکیلچی نادیر اسملردن دوزلتمه فعللر دوزه لیر. مثال: سۇارماق..

ط- ایمسه- اومسه: بعضی فعللروعوضلیکلردن بو شکیلچیلر واسطه سیله دوزلتمه فعللر یارانیر. مثلا: منیمسه مک- گولومسه مک.

ی- یلدا٤ /یلدا- ̂یلده- ۇلدا- ۆلده/:

بو شکیلچیلرله نیدا سؤزلری، ها بئله طبیعت سسلریندن دوزلتمه فعللر یارانیر. مثلا:گورولدا- پیچیلدا- جینگیلده- زاریلدا..