آذربایجانین غرب سرحدلرینین قورتاراجاغیندا بیر رایون واردی…
سوروشاندا "دونیانین قورتاراجاغیندا یاشاییریق" دئیردیلر.
آند ایچنده یوز ایگیرمی دؤرد مین پیغمبره آند ایچردیلر، اوشاقلار دا گؤزلرینی دؤیه-دؤیه بؤیوکلره باخیب هوشا گئدردی و حسناغا مشهسیندن موروق ییغماقدان دؤننده یوز ایگیرمی دؤرد مین پیغمبرین گورونا آند ایچیب سؤیلیردیلر کی، مئشهده جاناوار گؤروبلر.
بؤیوکلر اوشاقلارا ایناناردی، چونکی سؤزون دوزونو اوشاقلاردان ائشیتمهیه وردیش ائلمیشدیلر.
بوردا همیشه اوشاقلارا ماراقلا قولاق آساردیلار، هر کس اؤزونه لازیم اولان سؤزو اوشاقلاردان آلاردی، قونشو قونشونون اوشاغینی دانیشدیرا-دانیشدیرا سؤز چکردی و دونهن قاب-قاجاغی دیوارا ووروب سیندیرانین کیم اولدوغونو اؤیرنردی.
اونا گؤره ده هامی هر گون اؤز اوشاغینا اؤیود-نصیحت وئرردی کی، آدام ائوده ائشیتدیینی چؤلده-باییردا دانیشماز، چؤلده-باییردا ائشیتدیینی ائوده دانیشار.
سونرا صاندیقدا قورونان قندداندان بیر تیکه قند گؤتوروب گیزلیجه اوشاغین اووجونا قویاردیلار و ائله او آخشام قونشونون آروادی ارینه دئیردی کی، فیلانکهسین گدهسی یامان بیجلشیب، بیر قیریق بویویلا یئرین آلتینی دا بیلیر، اوستونو ده.
آذربایجانین قرب سرحدلرینین قورتاراجاغیندا بیر رایون واردی، هر بئش آددیمدا یئرین آلتیندان بیر بولاق قاینایاردی، بولاقلار دره آشاغی سوزولوب چای قووشاغینا قوووشاردی، دوم دورو هکری چایی آخا-آخا آرازا تؤکولردی، آراز کوره قاریشاردی، خزره تؤکولردی، خزرده شهرین مسلمان کیشیلری، خریستیان خانیملاری چیمردی، بو مسلمان کیشیلر، خریستیان خانیملار چیمرلیکدن قاییدیب مترویا میننده یایین جیرهاجیریندا آلتدان-اوستدن قیفیللانمیش، باشینا پاپاق، اینینه پنجک گئیینمیش ایکی نفرین قیشقیرا-قیشقیرا نسه دانیشدیغینی گؤرردیلر، اولجه ناراضی-ناراضی باشلارینی بولایاردیلار، سونرا دا بیر-بیریلرینه باخیب گولردیلر.
ائله بو واخت آذربایجانین قرب سرحدلرینین قورتاراجاغینداکی رایونون مرکزیندن گونده بیر دفعه کندلره چیخان آوتوبوس داغلارین ائنیشیله اوچا-اوچا، یوخوشویلا زارییا-زارییا یول گئدردی، بنزین ایگی گؤتورمین آرواد-اوشاغین اوریی بولاناردی، تئز-تئز ماشینی ساخلاییب هاوالارینی دییشردیلر، بومبوز بولاقدا ال-اوزلرینی یویوب اؤزلرینه گلردیلر و تیکانلی قوللارینی قایادان اوزاتمیش آغاجدان آلچا دریب دیللرینین آلتینا قویاردیلار کی، اورکلری توختاق اولسون.
آذربایجانین قرب سرحدلرینین قورتاراجاغیندا بیر رایون واردی.
بوردا آنجاق آوتوبوسدا آروادلار سوساردی، کیشیلر دانیشاردی، اؤزو ده ائله برکدن دانیشاردیلار کی، ائله بیل بیر داغدان او بیری داغا های سالیب "قویما، مال بیچنیی تاپدادی" دئییرلر.
کیشیلرین سسی آروادلارین باشینا دوشردی، باشقا واختسا کیشیلر آروادلارین سسیندن باش گؤتوروب قاچاردیلار.
حیطلرین بیرینده داما وورولاجاغی گونو گؤزلهیهن تیرلرین اوستونده اوتوروب "پریما"نی توستولهده-توستولهده سیاستدن، ایستالیندن، میر جعفر باغیروودان دم ووراردیلار، هفتهلرله گئجیکن قزئتلردن سون خبرلری اوخویوب دونیادان حالی اولاردیلار و روبوتلا شاه مات اوینایان یاپونلارین قودرتینه معطل قالانلارا بوغدا دنهسینی قوجاقلاییب یوواسینا چکهن قاریشقانی گؤستریب باشا سالاردیلار کی، اللهدان بؤیوک کیشی یوخدو، یاپونلارین غیرتی چاتیرسا او روبوتا بئله غیرت، جان وئرسینلر.
اللها، قوران-پیغمبره شک ائلیندن گئن گزردیلر، اما موللایلا دا یاخینلیق ائلمزدیلر.
مسجید تیکمزدیلر، هئچ مسجیدین نه اولدوغونو بیلمزدیلر ده، اؤز ائولرینی الله ائوی سایاردیلار و ائله تانرییا دا اؤز کاسیب کومالاریندان تاپیناردیلار.
اؤلولرین روحو یوخولارینا گیرنده موللایا "یاسین" اوخوتدوراردیلار، دعا، جادو یازدیراردیلار، اما یئنه ده موللایا اینانمازدیلار.
تویدا موللانی آراق ایچمهیه دعوت ائلیردیلر، یاسدا موللانین سؤزونو کسیب یانلیشینی توتاردیلار.
یازیق موللا دا هر گون نماز قیلاندا آلنینی برک-برک مهوره باساردی، آنجاق یئنه ده جماعت سؤیلنردی کی، نماز قیلان رحمتلیک مشهدی ایلیاس کیمی اولار، آلنیندا مؤهورون ایزی یوز آددیملیقدان گؤزه دییردی…
آذربایجانین قرب سرحدلرینین قورتاراجاغیندا بیر رایون واردی.
جماعتی ان چوخ سلدن، ایلدیریمدان، قوراقلیقدان، بیر ده پیس گؤزدن قورخاردی.
ان وارلی آدامی دا دولانیشیقدان گیلیلنردی، ان ساغلامی دا جانینداکی آغریلاردان سؤز آچاردی و بوتون بونلاری ناشوکورلوکدن یوخ، بد نظردن قورونماق اوچون ائلیردیلر.
ائولری ده چؤلدن اونا گؤره بزمزدیلر، چپرلره ده مال کللهسینین سومویونو پیس گؤزو سانجماق اوچون سانجاردیلار.
تکجه بوستانلارین چپری اولاردی. ائولره حسار چکمزدیلر، قاپیلاری گئجه-گوندوز آچیق قویاردیلار و تکجه قورخمازلیقدان دئییلدی بو، هم ده مردلیکدن ایدی.
آنجاق شر قاریشاندا مال-حیوانی پیهیه قاتیب آغزینی قیفیللایاردیلار کی، اوغرو آپارماسین. بونونلا بئله، هفته سکیز-من دوققوز بیر اوغورلوق اولاردی. سحریسی مال-حیوانین ردینه دوشوب گئدردیلر، کیمدنسه شوبهلنردیلر.
سونرا دا آغساققاللاردان بیری "قوران"آ ال باسیب آند ایچردی کی، اونون اوغلونون بوندان خبری ده یوخدو.
هلم-هلم مال ییهسی هر آغساققالین دا "قوران"آ ال باسماسینا راضی اولمازدی، چونکی بئلهده او، مغلوب ساییلاردی، یئرسیز شوبههسینه گؤره گؤزدن دوشه بیلردی و اؤز حلال مالینی طلب ائلمک حاقی بیر یانا، اوغرونون قاراسینجا دئیینمک حاقینی دا ایتیرردی.
آذربایجانین غرب سرحدلرینین قورتاراجاغیندا بیر رایون واردی.
حیات قیشدا قورتاراردی، یایدا باشلایاردی. آداملاری یاشاماقدان، آریلاری بال ییغماقدان، چیچکلری رنگ آلیب رنگ وئرمکدن دویمازدی.
یاس دوشمهسه یای اوزونو شنلیک اولاردی، شنلیک اولاردی.
تویدا نلبکیلری ماشینین تکرینه چیرپیب سیندیراردیلار، گلینی آتا میندیریب ترکینه ده بیر اوغلان اوشاغی اوتورداردیلار، ماقنیتوفونو قوشوب اوینایاردیلار، ساز چالیب اوخویاردیلار، جیدیرا چیخیب آت چاپاردیلار.
بیرینجی یئره چیخان آتین بوینونا قیرمیزی شال باغلایاردیلار، ییهسینین جیبینه پول باساردیلار.
بیریسی ده آتا قیمت کسردی، الینی کهرین یالمانینا چکیب "دئنن الله خییر وئرسین" دئیردی. آنجاق ائله او گون یوز-یوز ووران و آلدیغی نمری دومینودا تای-توشلارینا اودوزان آت ییهسی آیاغا دورماق ایستهینده یول آیاغینین آلتیندان قاچاردی، بیردن یادینا دوشردی کی، گونورتا اوستو ده گؤزو بئلهجه آیاغینین آلتینی گؤرموردو، بیرجه اونو گؤروردو کی، اوندان ایرلیده بیر کند وار و کهر مادیان بیر آتی دا او کنده گئدن یولدا اؤزوندن ایرلی بوراخماییب.
کؤورلردی، بو دونیادا کهر مادیان اونا هر شئیدن عزیز گلردی، اؤزونو قینایاردی کی، گؤر نئجه آخماق اولموشام، کهری ایتین-قوردون علینه وئرمیه راضیلاشمیشام.
حرس ووراردی باشینا، های سالیب اوشاقلاردان بیرینی چاغیراردی، تاپشیراردی کی، گئدین فیلانکهسه دئیین، هئچ ددهم ده گلسه کهری ساتمارام، بیر توربا قیزیلا دا دییشمرم کهری.
اونو ساکیتلشدیرمک ایستیردیلر، سویوق سویو باشیندان اندرردیلر، اوسا آیاغینی یئره چیرپا-چیرپا "کوپویوغلویام کهری ساتسام، آت کیشینین غیرتیدی" باغیریب هیچقیراردی.
آذربایجانین غرب سرحدلرینین قورتاراجاغیندا بیر رایون واردی.
کیشیلری بیر گون اوت چالاردی، ایکی گون موتکهیه دیرسکلنیب قولونجلارینین آغریسینی چیخاراردی.
آروادلار سحر اوت ییغاردی، گونورتا ائوه قاچیب اودون دوغرایاردی، چؤرک بیشیرردی، آخشام اینکلری ساغاردی، سونرا دا اوشاقلارینین اوستونه چیغیراردی کی، دینمز دورون، ددهنیز یورغوندو، قویون دینجلسین…
آذربایجانین قرب سرحدلرینین قورتاراجاغیندا بیر رایون واردی.
کیشیلری بیر-بیریله دالاشان کیمی سؤز-صحبت یاییلاردی کی، بونلاری آروادلار اؤیردیب.
وای او گونه کی، آروادلاردان بیری یاد قیزی اولایدی، یاد قیزی دئیهنده کی، ارینه عمی قیزی، خالاقیزی، داییقیزی کیمی یوخ، بیر باشقا جور قوهوملوغو چاتایدی.
او دقیقه قاییناناسی گئدیب اوتوراردی قونشودا کی، بس سومویومو ایت سومویونه جالاییبلار، آی ائل-اوبا!..
قونشولار دا "جان-جان" دئیه-دئیه اونا بیر ایستکان سو ایچیزدیرردیلر، بونونلا دا اودون اوستونه بنزین تؤکوب گئری یوللایاردیلار.
آذربایجانین قرب سرحدلرینین قورتاراجاغیندا بیر رایون واردی.
اوردا گلینلرله قایینانالار سحر-آخشام بیر-بیرینی قیراردیلار. ائوده سوبای اوغلان اولاندا قایینانانین گلینله دوشمنچیلیگی لاپ آرتاردی.
چونکی هر قایینانایا ائله گلردی کی، گلینی اونون سوبای اوغلونا اؤز قوهوملاریندان بیرینی آلماق ایستییر.
آذربایجانین قرب سرحدلرینین قورتاراجاغیندا بیر رایون واردی.
اوردا سوبای اوغلان اولماقدان گؤزل هئچ نه یوخ ایدی. هانسی قاپییا گئدردین، آلتینا دؤشک سرردیلر. هانسی آنانین حالینی سوروشاردین، او دقیقه نه دردی-سری واردیسا آچیب تؤکردی.
اؤزو ده ائله پیچاپیچلا دانیشاردی کی، ائله بیل بو دونیادا اونا سندن یاخین، سندن دوغما آدام یوخدو.
آذربایجانین غرب سرحدلرینین قورتاراجاغینداکی رایوندا سوبای اولماقدان گؤزل هئچ نه یوخ ایدی. اوت ییغماغا گئدن قیزلارین ماشینلارین کوزووندا یانیندان اؤتوب-کئچمهسی گؤزل ایدی.
سهنگینی گؤتوروب بولاق باشینا ییغیشان قیزلارین سنی گؤرنده کیریمهسی گؤزل ایدی. کندین بوتون ائولریندن گؤرونن قارا آغاج دوزونده آت چاپماق، هر بازار گونو هیند کینوسو گلنده مکتبین آرتیرماسیندا یئر توتماق اوغروندا چارپیشماق…
گؤزل ایدی. آی ندی کی، آیین باتماسی دا گؤزل ایدی، گون ندی کی، گونون چیخماسی دا گؤزل ایدی.
چونکی بو، ائلجه آیین باتماسی، گونون چیخماسی دئییلدی. بو، حیات ایدی و بو حیاتدا یاشاماغین گؤزللیگی ایدی.
آذربایجانین قرب سرحدلرینین قورتاراجاغیندا بیر رایون واردی… او رایون ایندی یوخدو. ایشغال دا ائله بودو.