کولت. آذ گونئیلی یازیچی فرروخ جرایدینین گؤرکملی یازیچیمیز صمد بهرنگییه حصر ائتدیی حکاینی تقدیم ائدیر.
هینین اؤنونده خوروزون بانلاماسی پیه دامینین اوستونده یاتان آلا کؤپیی یوخودان اویاتدی. یئنی یوخودان اویانمیش کؤپک باشینی قالدیریب ساغا-سولا باخاراق حزین بیر سسله هوردو، یئنیدن باشینی قوللاری اوسته قویوب مورگولدی.
کاللا کندینین شلتهلی-یاشماقلی قادینلاری کرمهلری گؤتوروب تندیرلرینی قالاییردیلار، تندیرلردن قالخان توستو کندین گؤی اوزونو بورومکده ایدی، زومار آیینین دوققوزوندا، هله دمیر آتلارین آیاغی آراز قیراغیندا گؤرولممیش کاللا کندینه آچیلمامیشدی ۱۹۶۷-جی گون ایلده.
قویونلارین ملشمهسی، ایتلرین هوروشمهسی، کرمهلرین هزین سسله جیزیلداییب یانماسی بیر-بیرینه قاریشمیشدی. یانان کرملرین قوخوسو یایین سون گونلرینده دوز آغجیره کیمی ایشلییردی.
گولگز یاشماغی اوزوندن ائندیریب چنهسینین آلتینا سالدی، آغ بوخاغی یاشماغین آرخاسیندا گؤرونمز اولدو. اوتاغا گیریب ایچری گرنشن اون یاشلی اوغلونا سسلندی:
- آیدین بالا، به دور آخی، دور حیوانلاری اؤروشه آپار.
آیدین اسنهیه-اسنهیه:
- دورورام، آناجان، دورورام. - دئییب قالخیب یئرینده اوتوردو.
بیراز سونرا کندین چیخاجاغیندا ساغ الینده بویوندان بیراز آلچاق، زوغال آغاجیندان یونولموش ال آغاجی، اؤنونده ۱۰-۱۵ قویون-قارا ایله ایکی آلا کؤپک، اینینده ییرتیق-یاماقلی کؤینک-تومانلی اولان بالاجا آیدین خیرداجا سوروسونو داغلارین دؤشونه آپارماقدایدی.
آیدین کنددن چوخ آرالانمامیشدی، بیردن گؤزو قاباقدان گلن کیشییه ساتاشدی. باشینداکی گوزهم پاپاغیندان اونو تانیدی، آغزینی آچیردی سلاملاسین، اما یئنه ده اونو قاباقلادی.
- سلام آیدین، نئجهسهن، بالاجا کیشی؟
آیدین یوخولو گؤزلرینی اوووشدورا-اوووشدورا:
- سلام عمی، سیزینده گونوز آیدین. من لاپ یاخشییام. بیراز یوخوم گلیر. - دئییب الینی اوزونه چکرک گولومسدی.
- اولسون، بو دا کئچر. واختین وار؟ گل اوتور بیر گؤروم، نه خبر عمی بالاسی؟
- هه، عمی، نیه واختیم اولماسین، دایان گلیم دا - دئییب فیت چالاراق، سورونو بالاجا بیر یاماجا اؤتوردو.
آیدینین آتاسی خانیش ایکی ایل اؤنجه آراز قیراغینا بالیق توتماق اوچون یئندیکده آیاغی داشدان سوروشوب، سویا دوشموشدو. ائله او گئدیش ایدی گئتمیشدی، داها هئچ کیم خانیش کیشینی گؤرمهدی. نه اؤلوسو تاپیلدی، نه دیریسی. آیدین ایگیدلر کیمی مال-داوارلاری اوتاریب آناسینا یئتیشردی، او اوزدهن کندده چوخلاری آیدینی اورکدن سئویب آلقیشلاردی.
سورو یاماجدا اوتلاماغا باشلارکن آیدین قاییدیب داشا سؤیکنمیش عمیسینین اؤنونده یئره اوتوردو. گونشین ایلک آلتین ساچاقلاری آیدینین اوزونو اوخشاییب گؤزلرینی قاماشدیریردی.
گوزهم پاپاقلی، گؤزلوکلو کیشی ساغ الینی بیغلارینا چکیب اوووجلارینی بیراز ائشدی. آیدینا باخیب دئدی:
- درسلر نه دورومدا؟
- عمی، درس باشلاسین، باخ، بو دؤنم بیرینجی اولاجام.
- یاخشی. ائوده سالاماتلیقدیر؟ آنانلا کئچینیرسن ده، هه؟
- هه عمی، واللاه، ائله سیز دئین کیمی. نه دئییر، دئییرم، گؤزوم اوسته.
- آی یاشا، ایگید بئله اولار!
- عمی، بئله سحر تئزدن نه ایشین وار چؤلده؟
- شهردن آدام گلهجک، اونو گؤزلییرم.
- کیم؟
- همزه آدلی یولداشیم.
- عمی، بیر سؤز دئییم؟ - دئیه آیدین الینی آلنینا قویوب، کیشینین اوزونه باخدی.
- دئ، قادانی آلیم، دئ.
- عمی، منه بیر ناغیل دئیه بیلرسن؟ بالاجا اولسا دا اولار.
- یاخشی، بیر ناغیل دئییم، سنین ده یوخون قاچسین. هانسینی دئییم؟ «دومرول»، «اولدوز»، «یاشار»، «قارا بالیق»...
- هانسینی ایستهسن... قارا بالیق دا گؤزلدیر.
«بیری وار ایمیش، بیری یوخ ایمیش، بالاجا ایرماقدا دونیانین سونونو آختاران بالاجا بیر قارا بالیق وار ایمیش. دنیزلره یول تاپیم دئیه یولداشلاریندان آیریلیر، چوخ بیلمیش بیر قورباغا اونا سوموک وئریر، بئلینه باغلاییب اؤزونو قوروسون دئیه. بالاجا بالیق بیلیردی یولو دوشمهنله دولودور، اما یاشادیغی قارانلیق دونیادان ایشیقلارا چاتماق اوچون جاندان کئچمک گرکلی ایدی. او ایشیقلیق یولچوسو، ایشیق تامارزیسی ایدی. یولا دوشوب ایرماقدان چایلارا، گؤلمچهلره، سونوندا دنیزه یول تاپدی، یول بویو بالیقچیلارین توروندان، یئکه بالیقلارین آغزیندان قاچدی، دنیزه چاتدی. بیر گون دنیزده اوزرکن بیر قارانلیق اونو اؤزونه چکدی. اولجه چوخ قورخدو، بالیقچی قوشون قارنیندا اولدوغونو باشا دوشدو، اؤزونو ایتیرمهییب سومویو علینه آلاراق بالیقچی قوشون قارنینی دئشهمهیه باشلادی. بیر آز سونرا بالیقچی قوش گؤیدن فیرلانا-فیرلانا دنیزین ایچینه دوشدو، جانسیز گؤودهسی سو اوزونده قالدی»، - دئیه ناغیلی بیتیردی.
- عمی، بس قارا بالیغا نه اولدو؟
عمی الینی آیدینین اوزونه چکیب دئدی:
- اوراسی سنه باغلیدیر. بالیغی قارانلیق دونیادا بوغا دا بیلرسن، عؤمور بویو یاشادا دا بیلرسن. قالخ، بالام، ایندی گون چیخار، گئجیکرسن.
آیدین سانکی سؤزلری یاخشی باشا دوشممیش کیمی باشینی قاشیییب عمیسینه گولدو.
یئنیدن ال وئریب آیریلدیلار.
ایکی-اوچ ساعت سونرا کندین داغلاریندان، آراز قیراغینا باخاندا ایکی آدامی گؤرمک اولوردو. بونلارین بیری عمی ایدی، بیری شهردن گلن همزه.
گونورتا چاغی کئچمیشدی. کنده های دوشدو: «آراز یئنه بیرین آپاردی».
زومارلیق ییغان کندلی الیندن ایشینی یئره آتیب، آراز قیراغینا دوغرو قاچا-قاچدایدی. کیشی-قادین بیر-بیرینه قاریشمیشدی. چای قیراغینا چاتان آداملارین وای سسلری، سویون شاققیلتی سسینه قاریشیب گؤیه اوجالیردی. کندین اورتا یاشلی، گنج کیشیلری آرازین سویو آخاری قاچماقدایدی. قادینلار اوزلرینی دیدیب دیزلرینه دؤیوردولر، سانکی سو قارداشینی، بالاسینی آپاریب. سو آخاری قاچا-قاچا گئدنلر آغلایا-آغلایا الی بوش کنده قاییتدیلار. کندده اولایی بیلمهیهنلر آراز قیراغیندان گلنلری قارشیلاییب سورغو-سوال ائلمهیه باشلادیلار. اوشاقلارین گؤزو عمینی آختاریردی. آیدین بیر نئچه اوشاقلا بیرگه یاشار کیشییه یاناشیب سوروشدو:
- یاشار کیشی، بس صمد عمی هانی؟
یاشار کیشینین گؤزلریندن آخان یاش گورلانماغا باشلادی، آغلایا-آغلایا دئدی:
- صمد عمی گلمهدی. - آراز صمد عمینی آلمیشدی آذربایجان تورکلریندن.
آیدین یئرینده دونوب آرازا دوغرو باخدی، گؤزلریندن آخان یاش یاناغیندان سوزولوب چنهسیندن یئره دامیردی. قهر قویموردو سسی آغزیندان چیخا، بئینینده بیر سس گومبولداییردی:
«من بالاجا قارا بالیغی یاشاداجاغام، من بالاجا قارا بالیغی یاشاداجاغام، من با-لا-جا قارا بالیغی...»