سون زامانلار میستیک آنلار یاشاییرام دئسم، اینانین. تصور ائدین کی، آنامین گئجه-گوندوز منه «بسدیر داها اونو-بونو «بینمیرم، اره گئتمیرم» دئدین، عائله قور» دئمهسی بیر طرفه، جمعیتدهکی تانیدیغیم و تانیمادیغیم تانینمیش و یا آز تانینان اینسانلار طرفیندن ده قیناغا چئوریلدیم. آخیر واختلار دپرسییایا دوشمییمی ده حس ائتدیم.
دپرسییایا اوشاق واختی، لاپ چوخدان، تقریباً یئددی-سکیز یاشلاریندا دوشموشدوم. او زامان، هئچ دپرسییانین نه اولدوغونو بئله آنلامیردیم. سادهجه، برک داریخیردی کؤرپه قلبیم و بیر ده فیکیر ائدیردیم. اؤزو ده بیلیرسینیز نیین فیکرینی؟ ننهمین چهرایی اینیینین. هه، هه... اینیین. ننهمله بابامین حمایهسینده بؤیودویومدن، نئجه دئیرلر، بیر سؤزوم ایکی اولماییب. اما ننهمین اینیی مسئلهسینده، تورکلر دئمیش، «حیال کیریکلیغی» یاشادیم.
دئمک بئله، حیطیمیزده بیر اینک واردی، رنگی ده ائله گؤزل ایدی کی، نارینجییا چالاردی، ننهم اونو گاه گونش، گاه قیزیل چاغیراردی. اما اینیین مخمر دریسی او قدر خوش گؤرونوردو کی، من اونو سئودییم رنگلردن بیری ایله، یعنی چهرایی آدلاندیرمیشدیم. سودو آز اولاندا دا گوموش دئیردی ننهم اونا. یعنی اینک باجاریغینا گؤره «قیمت» آلا بیلسیدی، یقین کی، سود وئردیی واختلاردا «بئش» آلاردی، سودو آز اولاندا ایسه ننهم اونا «دؤرد» قیمتی وئرمکله کیفایتلنردی. هر حالدا، من بوتون بونلاری او زامانکی اوشاق آغلیملا دوشونوردوم.
قیش آیلاری ایدی. ننهم الینده بوش وئدره اوتاغا داخیل اولوب، باباما دئدی: «آی کیشی، بو حیواندا هئچ سود یوخدور، دئییرم بلکه آپاراسان اونو کریم کیشینین اینیینین یانینا؟»
بابام جواب وئرهنه قدر من ناراحات حالدا قیشقیردیم: «آی بابا، چهرایی اینیی هئچ یئره آپارما!»
دوزدور، چهرایی اینک منی اونو سئودییم قدر سئومهسه ده، حتی بیر گون منیم تاکیدیمله ننهم اونو ساغماغا ایجازه وئرهنده آرخا آیاغی ایله دوز آلنیمین اورتاسیندان تپیک ووروب، منی اوچگونلوک یاتاق خستهسی ائتسه ده، اونا اولان سئوگیم بؤیوک ایدی. اولدوقجا عقللی اینک ایدی؛ تصور ائدین، موسکوادا یاشایان یاشیدیم خالام قیزی بیزه قوناق گلردی، داروازانین کنداریندان بیر آددیم اوزاق دوشنده «آزار»، آغلایار، بوتون ائل-اوبانی جیر سسی ایله کمکه چاغیراردی. اما یاشجا اوندان بلکه ده دفعهلرله کیچیک اولان چهرایی اینییمیز ناخیرا اؤزو تک گئدیب، تک گلردی.
نه ایسه، قاییدیم احوالاتا. بابام ماراقلا ننهمه، سونرا دا منه باخدی. هیجانیمی حس ائدن بابام نوازیشله دیللهندی:
- گؤزل بالام، بیردفعهلیک آپارمیریق کی! بیر گئجه قالاجاق، گتیرجییک.
من آغلاماغا باشلادیم:
- نیه؟ نه گناهی وار آخی اونون؟
درحال مکتبدهکی معلمهمی خاطیرلادیم. صینیف یولداشلاریمین بیر سهوی اولاندا معلمهم اونلاری کونجده ساخلایاردی. یقین چهرایی اینیین ده سهوی سود وئرمهمهسی ایدی، اودور کی، باشلادیم ننهمه یالوارماغا:
- آی ننه، نه اولار، چهرایینی هئچ یئره آپارمایین، سهوی وارسا، باغلایین تؤولهنین کونجونه.
ننهم گولمهیه باشلادی، بابام دا اونا قوشولدو. ننهم منه یاخینلاشیب، قابار، تیترک اللری ایله اوز-گؤزومو سیغاللادی، گؤز یاشلاریمی سیلهرک، «چهرایی جزالانمیر کی، بالام» دئدی. من بیر قدر ساکیتلشدیم:
- بس اوندا نیه اونو کریم دایی گیله آپاریرسینیز؟
ننهم باباما باخاراق، دئدی:
- چهرایینین تویو اولاجاق. اونو کریم دایینین اینیی ایله ائولندیرجییک کی، بالاسی اولسون، اوندا سودو ده چوخ اولاجاق.
من ایندی بایاقکیندان داها چوخ هیجان کئچیرمهیه باشلادیم. قونشوموز کریم دایینین اینیی وار ایدی. اینک نه اینک: بیر نهنگ قارا اؤکوز. اونو هر دفعه یولدا گؤرهنده واهیمه ایله نفهسیمی ایچیمه چکیب، دیوارین دیبینه سیخیلاردیم، اؤکوز ده منه ترس-ترس باخیب، یولونا داوام ائدردی. بیر آنلیق گؤزومون قارشیسینا چهرایینین «آداخلیسینی» گتیردیم و سانکی دوشونمه قابیلیتیمی ایتیردیم. اودور کی، نؤوبتی سواللا ننهمدن ال چکمدیم:
- آی ننه، بیردن، چهرایی کریم دایینین اینیینی بیهنمهدی؟ راضی اولمادی اونونلا ائولهنمهیه؟ اوندا نئجه؟
ننهمله بابام غش ائتدیلر. «بینر، بینر، - ننهم دئدی. - تویدان سونرا بیهنهجکلر بیر-بیریلرینی».
بابام دا ننهمین صحبتینه موداخیله ائتدی:
- ائله ننهن ده بیهنمیردی منی، بئش ایل راضی اولمادی، تویدان سونرا اللی بئش ایلدیر، هله ده ال چکمیر مندن!
ننهم اونون اوستونه آجیقلاندی:
- آده، بسدیر اوشاغین یانیندا گیج-گیج دانیشدین!
بابام بیلسیدی کی، نوهسی بؤیویوب یازی-پوزو اهلینه عایید اولاجاق، بلکه ده عمومیتله دانیشمازدی. اما دئییلهن سؤز، نئجه دئیرلر، آتیلان گوله کیمیدیر. اودور کی، بابام آرتیق «سیاسی سهوه» یول وئرمیشدی.
ائرتهسی گون صبحدن اویاندیم. درسه گئتمهیه هله چوخ واردی، من چهرایی اینیین یانینا تؤولهیه تلسدیم. قارانلیق، سویوق حیطی کئچهرک تؤولهنین قاپیسینین جفتهسینی آچدیم. چهرایی منی گؤرجک، حؤرمت علامتی اولاراق، اول قاباق، سونرا آرخا آیاقلارینی یئره دایاق ائدرک، آیاغا قالخدی. من اونا اؤز اورک سؤزلریمی دئدیم، تبریک ائتدیم. بیبیمین تویوندا دا هر کس گلیب اونو بئلهجه تبریک ائتمیشدی. آخی بو عادتدیر! چهرایینین دا تبریکه احتیاجی وار ایدی. اما دئیهسن، چهرایینین توی گونو اوندان چوخ من هیجان کئچیریردیم. او، منیم تبریکلریمه هئچ محل ده قویمادی. من بؤیوک ممنونیتله اونو قوجاقلاییب، اؤپمک ایستردیم، لاکین سیوری، اوجو شیش بوینوزلارینی گؤرهرک، فیکریمدن داشیندیم. تؤولهنین قاپیسینی باغلاییب، ائوه قاییتدیم.
ننهم آرتیق اویانمیشدی. او، یون ژیلتینی اینینه گئیینهرک، ماراقلا منه باخدی: «نه تئز اویانمیسان؟»
من چهرایی اینیین یانینا گئتدییمی و اونو تبریک ائتدییمی دئدیم. ننهم یئنه ده گولدو: «چهرایینین عوضینه سنه «چوخ ساغول» دئییرم!»
رنگلرله دوشونن بئینیمده یئنه سوال یاراندی:
- ننه، بس چهرایینین فاتاسی اولاجاق؟
ننهم دئیهسهن آرتیق بئزمیشدی سواللاریمدان:
- یوخ، منیم بالام، اینکلرین فاتاسی اولمور.
من ال چکمیردیم:
- بس بیبیمین تویوندا فاتاسی وار ایدی آخی!
ننهم جاواب وئردی:
- ائله اینسانلارلا اینکلرین فرقی بوندادیر.
همین آن ننهمین سؤزلرینی آنلاماسام دا، ایللر سونرا اونون نه دئمک ایستدیینی باشا دوشدوم... هم ده چوخ یاخشی باشا دوشدوم. آخشام ایسه بابام چهرایینین بوینونا کندیر تاخیب، قونشو کریم دایینین اینیی ایله «ائولندیرمهیه» آپاردی. اما ائله گئتدیی کیمی ده چهرایی ایله برابر تئز گئری قاییتدی. ننهم ایواندان اونو سسلهدی:
- نه اولدو، آی آغا، کریمگیل یوخدولار ائوده؟
بابام تؤولهنین قاپیسینی آچا-آچا جواب وئردی:
- ائودهدیلر، اما اینکلری خسته لنیب. کریم گیل بایتار چاغیریبلار. بئله گئتسه، صاباح اتچییه آپاراجاقلار اینیی.
آی الله، من نئجه ده سئوینیردیم! بیزیم گؤزللر گؤزهلی چهرایی اینییمیز هارا، کریم دایینین قاپ-قارا واهیمهلی اؤکوزو هارا! هئچ یاراشمیردیلار دا!
ائرتهسی گون بابام کریم دایینین اینیینی اتچییه آپاردیقلارینی دئدی. ننهم خمیر یوغورا-یوغورا منه عصبی حالدا دئیینیردی:
- او قدر آغلادین کی، چهرایی دا «ائوده قالدی".
بابام دا زارافاتیندان قالمیردی:
- هه ده، آدام خئییر ایشه شک گتیرمز!
ایندی ده باشلادیم چهرایینین «ائوده قالماسینی» اؤزومه درد ائتمهیه. ایلک دپرسییام بئله باشلادی.
ایندی ده نؤوبتی دپرسییام - ائله بیل کیمسه منی قارغاییب، اوکراینا ایله روسییا قارشیدورماسی، سورییا و عراقدا باش وئرهن دهشتلردن سونرا دئیهسهن، ایکینجی یئرده منیم عائله قورماق پروبلمیم ایدی هر کس اوچون ماراقلی.
صحتیمده پروبلم یاراندی. اولا بیلر کی، اوشاق و یئنییئتمه واختلاریمدا یاشادیغیم بؤلگهده یود چاتیشمازلیغی منیم اورقانیزمیمه ده تاثیرسیز اؤتوشمهییب. اودور کی، گئتدیم والیدینلریمین تانیدیغی و مصلحت گؤردویو حکیمین یانینا. حکیم سواللار وئریردی. سواللاردان بیری ده پاسینتین عائلهلیی اولوب- اولماماغی ایله باغلی ایدی. حکیمین سوالینا «سوبایام» دئدیکده، اوستومه نئجه قیشقیردیسا، دیک آتیلدیم: «بوردا نه ایشین وار؟ چیخ گئت اره! خوشون گلیر جوان بدهنینی اینه-درمانلا زهرلهیهسهن؟!»
اونا تمکیلنله جواب وئردیم:
- دوکتور، من گئجهلر بوغولورام، چوخ گومان کی، بدهنیمده یود چاتیشمازلیغی وار...
او، منه دانیشماغا ایمکان وئرمهدی:
- گول کیمی قیزسان، گئت عائله قور، وسلام!
کور-پشمان حکیمین کابینتینی ترک ائدرکن چهرایی اینییمیز دوز گؤزومون اؤنونده ایدی. اؤزومو بیر آنلیق چهرایی اینیین یئرینده حس ائتدیم...
مترودا، ماغازادا، حتی اوزاق اؤلکهلرده بئله نه ائولیلیک سوالی مندن ال چکیردی، نه ده چهرایی اینیین گؤرونتوسو گؤزومون اؤنوندن گئدیردی.
یاخین واختلاردا ایشله باغلی بیر یارادیجی موسسهیه اوز توتدوم. گنج رهبر اولدوقجا عالیجناب، حساس و کوبار بیر اینسان ایدی. حس اولونوردو کی، او منیم موسسهسینده قوناق اولدوغوم اوچون حدسیز حؤرمتله داورانیر. او، حتی اونا ایشچیسی طرفیندن گتیریلن شکی حالواسی دیلیمینین بئله منیم طرفیمدهم «اعدام» اولونماسینی ایستهدی. دئیهسهن، دولو گؤرکهمیمدن شیرنیاتی چوخ بیندییمی تخمین ائتمیشدی. من شیرنیاتین «تالعینی حل ائتدیکدن» سونرا، گنج رهبر منه بیر نئچه سوال عونوانلادی: والیدینلرله باغلی، یاشاییش یئری و سایره. هر شئی یاخشی ایدی. بیردن، رهبر سوال وئردی:
- سیز عائلهلی اولموسونوز؟
یئنه ده ننهمین چهرایی اینیی گلیب دایاندی دوز گؤزومون اؤنونده. چکینهرک: «یوخ» دئدیم.
او، داوام ائتدی:
- سیزه عائله قورماق لازیمدیر!
نه قدر چالیشدیم، چهرایی اینیین خیالینی دوشونجهمدن ایتلهییب چیخارام، آلینمادی، آغیرلیق ائتدی شعوروما. بیرتهر اونو بئینیمین کونجونه سوروکلهییب، رهبره تمکینله جاواب وئردیم:
- منه ایش لازیمدیر!
رهبر ایری، مرحمتلی گؤزلرینی گؤزلریمه زیللهیهرک، آنلاییشلا منه باخدی. آخشام ایسه ائوه دؤندوکدن سونرا آنام یئنه ده نؤوبتی دفعه منیم یادیما ننهمین چهرایی اینیینی سالدی:
- ایللرین گئدیر، هئچ تالعینی دوشونمورسن!
یورغون-یورغون آناما باخیب جاواب وئردیم:
- من چهرایینی دوشونوردوم... اونا ایسه بو گرک دئییلدی...
