کولت آذ ناصر زارع-ین "پاپاق" آدلی یازیسینی تقدیم ائدیر:

آذربایجان جغرافیاسی داغلیق هابئله سۏیۇق بیر بؤلگه اۏلدۇغۇ اۆچۆن چۏخ لازم گؤرۆنن گئیملردن بیری ده پاپاق اۏلۇب گئت-گئده بۇ پاپاق کۆلتۆرۆمۆزۆن ایچینده یئر آچاراق بیر زمانلار اؤزونو غیرت، عار، ناموس لا کیشیلیک سیمگه‌سینه چئوریب ، اجتماعی قاتلاری بیلیندیرمک رول اۏینایب بؤیوک شاعر شهریار دئمیشکن "بؤرکۆ باشا قۏیان گرک بؤرکۆنه ده بیر یاراشا "یا بیر آتا بابا سؤزۆ وار دیر دئیر " هر باشا پاپاق کئچر اما هر پاپاغا هر باش کئچمز "و حتی ائله زمان اۏلۇب کی تۏپلۇمۇن گرک و گرکمزلرین قۏرۇنۇب ساخلانماغی اۆچۆنده بیر قیناق اۏلۇب، اۏندا کی بیر کیشی گرک و گرکمزلری سیندیریب، اۏنۇ باشینداکی پاپاغیندان اوُتانماغا تکلیف ائله‌ییب قینایب قاباغیندا دایانیبلار .

پاپاغی ایستی سۏیۇق هاوا اۆچۆن باشا قۏیمازلار .

پاپاغی قۏی قاباغینا یاخچی دۆشۆن .

هابئله یۆزلرجه بئله آتا بابا سؤزلریندن پاپاغین و اۏنۇن یئرین بۇ ملت-ین آراسیندا بیلمک اۏلار البته بۇنلار تکجه سند دئییللر کی پاپاغین و اۏنۇن یئریندن سؤز آچیب دانیشیر .

آذربایجاندا پاپاغیلا تانینان طایفالاردا اۏلۇبلار گؤن پاپاق طایفاسی، قۏجا بی طایفاسی‌نین بیر قۏلو اۏلان و مغاندا قیشلاق ائله‌ین بیر طایفا
قارا پاپاق طایفاسی کی آذربایجان ایران تۆرکیه هابئله گرجستاندا یاشاییرلار پاپاغیندان تانینان و آدلانان طایفلارداندیرلار.

پاپاغین اۏلان اؤنملی یئرینه گؤره بیرده اۏنۇن ایسته‌ینلرینین چۏخ اۏلدۇغۇنا باخاراق اۏنۇن تولید ائله‌ین مرکزلرده اؤزللیک قازانیب، حتی اؤزۆنه شهر بؤلۆملرینده ده یئر آچیب بۇ گۆن خۏی تبریز زنجان اردبیل کیمین شهرلره باخاندا پاپاقچی بازاری‌نین اۏلماغی چۏخدا تعجب لندیرن دئییل اما بؤیۆک بیر سنددی بؤیۆک بیر صنعتچیلیکدن و اۏنۇنلا یاناشی بؤیۆک عنعنه لی بیر گئیم دیر .آذربایجان پاپاقلاری دا گئیملری کیمین چئشیدلی اۏلۇب اۏنۇندا نه‌دنلری بۇنلاردان آسیلی دیر کی عصرلر بۏیۇ آذربایجان تجارت مرکزی اۏلۇب و دنیانین اؤنملی آل-وئر یۏلۇنۇن (ایپک یۏلۇ) اۆستۆنده اۏلۇب و بورانین تولید و تجارت آداملارین یاخشی آل وئر ائله‌مک اۆچۆن چئشیدلی پاپاقلار تولید ائله‌ییبلر، هاوانین سۏیۇق اۏلدۇغۇ اۆچۆن احتیاج اۏلان گئیم لرین بیری و اساس گئیم ساییلیب و اۏنا ایستک چۏخ اۏلدۇغۇ اۆچۆن چئشیدلری چۏخالیب.

بۇرادا اۏلدۇقجا ماتریال چۏخ اۏلۇب و اۏ اۆزدن چۏخ راحاتلیغینان چئشیدلی پاپاقلار تیکمک اۏلۇب اجتماعی طبقه لرین اۏلماسی و هر طبقه نین اؤزۆنه اؤزل پاپاغی‌نین اۏلماسی و چۏخلۇ آیری نه‌دنلره گؤره پاپاق تنوعی اۏلدۇقجا زنگین اۏلۇب و پاپاقچیلیق ایشی چۏخ چتین پئشه لردن بیرینه چئوریلیب و بۇ پئشه صاحب لرین تۏپلۇمۇن اؤنملی صنعت چی‌لرینه چئوریلمیشدی. آدلیم نظامی گنجوی دئییر " یاریمچیلیق پاپاق چی اۏلماقدان بۆتۆن پالانچی اۏلماق یاخشیدی. "بۇ گئیم اۏ قدر بو ملتین ایچینده یئر آچیب کی بورانین قهرمانلارین ادیبلرین و.... نی پاپاقسیز تصور ائتمک اۏلماز قهرمانلاری تعریف ائله‌ینده بئله اۏنلارین پاپاقلارین دا تعریف ائلردیلر.

پاپاق قۏیماغیندا اؤزۆنه گؤره آداب و عنعنه لری واریدی، پاپاغی حامامدا بیرده دست‌نماز آلان چاغ باشدان گؤتۆرردیلر .

پاپاقسیز اۏلماق بیر کیشی‌ـ‌ه چوخ بؤیۆک اسکیکلیک ساییلاردی بیر اۏغلان پاپاقسیز دۏلانسایدی اونا قیز وئرمزدیلر بیر کیشینین پاپاغینا تۏخۇنماق اۏنۇن اؤزۆنه تۏخۇنماق ساییلاردی آدام اگر چوخ بؤیۆک بیر گناهی اۏلسا اۏنۇن پاپاغینا تۆپۆرۆب اۏنۇ اۏ کند یا منطقه دن قۏغاردیلار. پاپاغین اۏغۇرلانماغی اونون یییه‌سینه اعلام جنگ ائتمگیدی پاپاغی باشدان ویریب سالماق جووابسیز قالماماسی گرکن بؤیۆک بیر توهین و آلچاتما سایلاردی.
توپلومون هر طبقه سینین اؤزۆنه گؤره پاپاغی واریدی بیر چوبانین باشینا بی پاپاغی قویماسی چۏخ گۆلۆنج بیر ایش ساییلاردی.
پاپاغی باشا اگری قۏیماق قۏچۇلۇق هابئله ایگیدلیک سیمگه‌سی تک تانیناردی هر آدام ائلیه بیلمزدی بؤرکۆن یاناکی باشینا قۏیسۇن ،آنجاق آتابابالار دئمیش کن :

پاپاغی ایستی سۏیۇق اۆچۆن باشا قۏیمازلار.