کولت. آز خاتیرلادیر کی، ۱۹۴۵-جی ایلده سید جعفر پیشورینین اؤندرلیین‌ده جنوبی آذربایجان‌دا قورولان دئموکراتیک حکومتین سوقوطون‌دان سونرا تورک دیلی یاساقلانمیش، شاه عسگرلری، ایرتیجاچیلار آذربایجان مدنیتینی، ادبیاتینی، تئاتر صنعتینی داغیتمیش، تورکجه چاپ اولونان کیتابلاری یاندیرمیش‌دیلار. ۱۹۴۷-جی ایلده بو منزره‌نی دهشتله ایزله‌یه‌ن صمد وورغون "یان‌دیریلان کیتابلار" شئیرینی قله‌مه آلیب:

جللاد! سنین قالاق-قالاق یاندیردیغین کیتابلار
مین کمالین شؤهرتی‌دیر، مین اوریین آرزوسو...
بیز کؤچوروک بو دونیادان، اونلار قالیر یادیگار،
هر ورقه نقش اولونموش نئچه اینسان دویغوسو.
مین کمالین شؤهرتی‌دیر، مین اوریین آرزوسو...
یاندیردیغین او کیتابلار آلوولانیر...یاخشی باخ!
او آلوولار شؤله چکیب شفق سالیر زولمته...
شاعرلرین نجیب روحو مزارین‌دان قالخاراق،
آلقیش دئییر عشقی بؤیوک، بیر قهره‌مان میللته؛
او آلوولار شؤله چکیب شفق سالیر زولمته...
جللاد! منیم دیلیم‌ده‌دیر بایاتیلار، قوشمالار،
دئ، اونلاری هئچ دوی‌دومو سنین او داش اوریین؟
هر گرای‌لی پرده‌سین‌ده مین آنانین قلبی وار...
هر شیکسته‌م اؤولادی‌دیر بیر مقدس دیلیین؛
دئ، اونلاری هئچ دوی‌دومو سنین او داش اوریین؟
سؤیله، سن‌می خور باخیرسان منیم شئیر دیلیمه؟
قوجا شرقین شؤهرتی‌دیر فوزولینین قزه‌لی!
سن‌می "تورکخر" دئییرسن اولوسوما، ائلیمه؟
داهیلره سود وئرمیش‌دیر آذربایجان گؤزه‌لی،
قوجا شرقین شؤهرتی‌دیر فوزولینین قزه‌لی!
جللاد! یانیب اود اولسا دا، کوله دؤنمز آرزولار،
طبیعتین آنا قلبی قول دوغمامیش اینسانی!
هر اوریین اؤز دونیاسی بیر سادت آرزولار،
قانلار ایله یازیلمیش‌دیر هر آزادلیق داستانی...
طبیعتین آنا قلبی قول دوغمامیش اینسانی!
ازل باش‌دان دوشمه‌نیم‌دیر اوزو موردار قاران‌لیق...
هر تورپاغین اؤز عشقی وار، هر میللتین اؤز آدی.
کایناتا دییشمره‌م شؤهرتی‌می بیر آنلیق،
منه‌م اودلار اؤلکه‌سینین گونش دون‌لو اؤولادی!
هر تورپاغین اؤز عشقی وار، هر میللتین اؤز آدی!
ندیر او دار آغاجلاری، دئ کیملردیر آسیلان؟
اویون‌جاق‌می گلیر سنه وطنیمین حاق سسی؟
دایان!...دایان! اویاق گزیر هر اورک‌ده بیر آسلان.
بوغازین‌دان یاپیشاجاق اونون قادیر پنجه‌سی،
اویون‌جاق‌می گلیر سنه وطنیمین حاق سسی؟
جللاد! سن‌می، دئ، قیریرسان فدایلر نسلینی؟
میللتیمین صاف قانی‌دیر، قورد کیمی ایچدیین قان!
زامان گلیر...من دویورام اونون آیاق سسینی؛
شهیدلرین قیام روحو یاپیشاجاق یاخان‌دان.
میللتیمین صاف قانی‌دیر، قورد کیمی ایچدیین قان!...
بیر واراقلا تاریخلری، اوتان منیم قارشیم‌دا،
آنام تومریس کسمه‌دی‌می کئیخوسرووون باشینی؟
کوروغلونون، ستتارخانین چلنگی وار باشیم‌دا.
نسیللریم قویمایاجاق داش اوستون‌ده داشینی،
آنام تومریس کسمه‌دی‌می کئیخوسرووون باشینی؟
سور آتینی، دؤردنالا چاپ! میدان سنین‌دیر...آنجاق
من گؤروره‌م آل گئیینیب گلن باهار فسلینی...
قوجا شرقین گونشی‌دیر یاراندیغیم بو تورپاق،
من یئتیردیم آل بای‌راق‌لی اینقیلابلار نسلینی،
من گؤروره‌م آل گئیینیب گلن باهار فسلینی!