کولت. آذ سید عظیم شیروانینین حسن بی زردابییه منظوم مکتوبونو تقدیم ائدیر:

ای حسنبی، معلمی-دانا!
ای ائد‌ن اهلی-عالمی احیا!
ای چاتان عالمه صفا سن‌دن،
ائیلییر سید التیجا سن‌دن-
کی، بو مکتوب کیم، خیالیم‌دیر،
اهلی-قفقازه عرضی-حالیم‌دیر؛
ائد‌سن چاپ، ای گؤزوم نوری،
تا اولا روزیگار مشهوری.
السلام، ای اهالییی-قفقاز،
ای ریسانی-صاحب الاعزاز!
السلام، ای گروه خیر-اثر،
میللتین غیرتین چکن کسلر!
کیشی‌ده اولماسا اگر غیرت،
اوندان، البته، یاخشی‌دیر عورت.
دادو فریاد، ای گروه اعزام،
اولدو زایع بو میللتی-اسلام.
گونو گوندن زلیل و خار اولدوق.
محنت و غصه‌یه دچار اولدوق.
بو قدر درد کیم، اولور حادث،
اونا بی علم‌لیک اولور باعث.
بیر بلادیر بو درد نادانی-
کی، اونون علم اولوب‌دیر درمانی.
بو تعجب‌دور، ای گروه بشر،
بیر کیشی یاتسا، ناخوش اولسا اگر،
آختاریر بیر طب دانادیل،
تا کی، صحت اولا اونا حاصیل.
ایندی ناخوش‌دو میللتی-اسلام،
اونا لازیم‌دیر ائیله‌مک انجام.
دردیمیزدیر بو درد نادان‌لیق
کی، توتوب‌دور بیزی پریشانلیق.
غیریلر ائتدیلر ترقی تام،
قالدی ذلتده فرقه‌ ایسلام.
کیشینین اولمادیسا دونیاسی،
باری لازیم‌دیر اولسون اوقباسی.
بیزده نه آخیرت، نه دونیا وار،
اولموشوق بیر یامان بلایه دوچار.
هر ویلایت‌ده وار بئش-اون کسبه،
اللی مین سید و آخوند، طلبه،
اللی درویش، اللی مرثیه‌خان،
هامینین سؤزلری تمام یالان؛
اللی مین سوخته، اللی مین سایل،
اللی مین حقه‌باز نقابی۱،
هامینین فیکری خلقی سویماق‌دیر،
قورو یئرده بو خلقی قویماق‌دیر.
خلقه بونلار هامی قوروبلار دام،
بیر بونو آننامیر بو قوم عوام.
شیعه‌میز سنی‌یه ائدر تهمت،
سنی‌میز شیعه‌دن ائدر غیبت.
بیزی پوچ ائتدی شیعه، سنی سؤزو،
اهل اسلامین اولدو کور گؤزو.
بیزه سایرلر ائیلییر تهمت،
چون ترقی ائدیب‌دیر هر ملت.
گرچی وار ایش قانان کیشی تک-تک،
اکثری-خلق عوام‌دیر، بیشک.
نئیله‌سین ایش قانانلار، آی قارداش،
قورونون اودونا یانیر هم یاش.
باب علم اولماییب بیزه مسدود،
کسب ائد‌ن یوخ‌دور آنی، لیک، نه سود!
بون‌دان اقدم اگرچی کسب علوم
مشکل ایدی و لیک، ای مخدوم،
ایندی ایشلر چیخیب‌دیر آسانه،
رسم دونیا دوشوب‌دو سامانه،
تاپیب اوضای ماسوا تغییر،
گؤیه چیخماغا خلق ائدیب تدبیر.
پاراخود اولدو گشتی یلکان،
اؤزگه سامانه دوشدو خلق جهان.
لیک بیز بیلمدیک گؤز آچماغی
کهنه ایشلرده قالمیشیق باقی.
بابامیزدان نه گؤرموشوک اول،
دخی اوندان ثوایه اولماز عمل.
مثلاً، بیر معلمی اعلم،
دئیه خورشیدی مرکزی-عالم،
دئیه ثابت گونو، یئری سیار،
زلزله بایسین بیلیرسه بخار؛
دئیه کیم، وار اراضی تیسین،
یئرین آلتین‌دا یوخدو گاو زمین؛
شرح ائده گون توتولماغین سؤزونو،
دئیه کیم، آی توتور گونون اوزونو،
توتولان وقت‌ده مه تابان،
دئیه کیم، زیللی-عرض ائدیر پنهان؛
ائده ارشین خوروسونو اینکار،
ائتمه‌یه بو کلامه ایستغفار.
دئیه‌جکلر کی، جمله: کافردیر،
بو شقی مونکیری-پئیمبردیر!
بو ندن‌دیر؟ ساوادیمیز یوخ‌دور،
علم‌ده ایجتیهادیمیز یوخ‌دور.
بیلمیریک بیز حدیث معناسین،
قانمیریق اهلی-شر فیتواسین.
بیخبر اولموشوق شریعت‌دن،
باشیمیز چیخمیر علمی-حیکمتدن.
باغلانیب‌دیر ره میشتیمیز،
گرچی وار کسبه ایستیتاتیمیز.
اولموشوق میثلی-تنبلی-بغداد،
ائدیریک جمله بخت الین‌دن داد.
کسب اوچون حضرتی رسول اللاه-
دئدی: - "الکاسیبو حبیبوللاه'*
زینتی-شخص علمی-ادیان‌دیر،
علم‌سیز شخص میثلی-حیوان‌دیر.
سیزه، ای خلقی-بی بصر، الان
رؤوشن اولسون بو نقطه پنهان،
بو حس نبی کی خود معلم‌دیر،
تانیییرسیز کی، بیر اونو کیم‌دیر؟
بیر لعیم ایدی اول رفیعی جناب،
مسقتور-رسی قریئیی-زرداب.
اوخویوب علم ائیله‌دی حاصیل،
تا کی اولدو بو نعمته واسیل.
علم‌دن اولدو اول بولند مکان،
قال‌دی یولداشلاری ولی چوبان.
اییوهنناس، کیمیادیر علم،
مزهری-ذاتی-کیبرییادیر علم.
چونکی وار ایدی بیزده نادان‌لیق،
بیزه اوز وئردی چوخ پریشان‌لیق.
ایندی شیروان‌دا آچمیشیق مکتب،
درسیمیز روسو تورکو فارسو عرب.
زحمتیم چوخ‌دو، هیچ نفیم یوخ،
لئیک حقه اومیدواره‌م چوخ- .
کیم، بو زحمتلر اولمایا زایع،
بلکه بو ماجرا اولا شایع.
ئیخول-ایسلامو موفتیی-ایسلام
ایکی‌سی بیر اولوب، ائده انجام.
چونکی بونلار رییسی-میللت‌دیر،
مد‌نی-لطفیی کانی-غیرت‌دیر.
نئجه کیم، اول معلمی-اول،
اونا تیفلیس‌دیر مقامی-محل،
"قافقازسکی اوچئبنی"نین میری،
حیکمتین جانی، علمین ایکسیری،
ماهی-فئورال‌دا اول سفاخانه،
منه یازمیش‌دی بیر رضانامه.
سیزی تاری، بیر ائیلیین اینصاف،
گؤوهری-مطلبه اولون صراف!
گؤر نئجه خئییرخاه کسلر وار،
ائیلیین غیرت، ای اولول-ابصار!
باووجودی کی، روسدور او جناب،
شاد اولور علم کسب ائده توللاب.
اول بو امره گؤرون، اولور دیلشاد—
کی، موسلمانلار اولسون اهلی-سواد.
سی‌دا، بسدی، نظمی قیل کوتاه،
خاطرین جمع قیل کی، اینشاللاه،
شیخ الایسلام و موفتیی-خوشنام.