سون آیلاردا ارمنی و روس سقمنتینده تهران-۴۳ کنفرانسی زامانی «قهرمانلیق» ائدن گئوورق وارتانیان بارهده اویدورما و و ساختا معلوماتلار یاییلیر. بس، رئال فاکتلار و رسمی سندلر نه دئییر؟
تاریخی سیلمک اولمور، تاریخی حادثهلرده باش وئرن خیردا نوانسلاری ایسه دییشمک ممکندور. بورادا آدلار و یئرلر دییشدیریلسه ده، سندلر، الیازمالار، شاهیدلر، قایناقلار، باشقالارینین دئدیکلری، یازدیقلاری و چکدیکلری قالیر. خصوصاً آذربایجان و آذربایجانلیلارلا باغلی کئچمیش سووتلر بیرلیینده یوزلرله، مینلرله دییشیکلیک جهدی ائدیلیب، دییشدیریلیب ده. بونو آراشدیردیقجا گؤرمک اولور. چونکی آرتیق یئنی دؤورده یئنی تکنولوگییالار واسطهسیله اصل حقیقتلری اوزه چیخارماق اولور. بورادا روس شووینیزمینین ال آلتیسی اولان ارمنیلر و اونلارین او دؤورده یوکسک وظیفهلرده چالیشمیش نمایندهلری ده بؤیوک رول اویناییبلار و تاریخی یالانلارلا حقیقتلری اؤرت-باسدیر ائتمهیه جهد ائدیلیب. ائله بیلیرلر کی، بئله ده داوام ائدجک. آنجاق بیز بو یالانلاری آشکار ائدیب، حقیقتلری اوزه چیخارماغا نایل اولوروق.
بئله یالانلاردان بیری ده، ایکینجی دونیا محاربهسی ایللرینده ایرانین پایتختی تهراندا ۱۹۴۳-جو ایلده کئچیریلن مهم تاریخی گؤروش بارهده یازیلانلاردیر.
۱۹۴۳-جی ایل ۲۸ نویابر-۱ دئکابر تاریخینده ایرانین پایتختینده «بؤیوک اوچلوک»ون ساممیتی کئچیریلیر: اس.اس.ار.ای، بؤیوک بریتانییا و آمریکانین رهبرلری آوروپانین محاربهدن سونراکی قورولوشونو مذاکیره ائدیرلر. نیابرین ۲۸-ده باشلایان تهران کنفرانسینین اساس مسئلهسی ایسه، ایکی ایل اولکی کیمی یئنه ده آوروپادا ایکینجی جبههنین آچیلماسی بارهده ایدی.
سووتلر بوندان سونرا بئله بیر افسانه یاراتدیلار کی، گویا هیتلر "اوزون سیچراییش" شرطی آدی آلتیندا عملیات حاضرلاییب و بو ایشی خصوصی تعیناتلیلارین باشچیسی اس.اس اوبرشترومبانفورئری اوتو سکورتسنییه تاپشیریب. دونیانین او دؤورده گوجلو کشفیاتی اولان آلمانلارین بیردن-بیره «عملیاتی» باش توتمادی، لاکین آنتیهیتلر کوالیسییاسینین رهبرلرینین نئجه خلاص اولمالاری بارهده اطرافلی معلوماتلار یازیلماغا باشلادی. اورتادا ایسه گویا خلاصکار ارمنی «قهرمانی» گوندهمه گلدی.
بیرینجیسی، بئله بیر عملیات اولماییب. بو، استالینین آبمریکا ایله بریتانییا آراسیندا بیرلییی پوزماغا خیدمت ائدن پلانی اولوب. حادثه گؤروشه بیر گون قالمیش استالینین روزولتی چایا دعوت ائتمهسی ایله باشلاییب. روزولت اونون یانینا گلنده آمریکا نماینده هئیتینین یئرلشدیی بینادا پارتلاییش اولوب و ایستالین روزولته دئییب کی، بس، آلمانلار بئله پلان حاضرلاییب. اونلار بونو بیلیبلر و اونا گؤره ده آمریکا پرزیدنتینی دعوت ائدیب، حیاتینی خلاص ائدیبلر.
بوندان سونرا بریتانییا باش ناظری وینستون چرچیلله اینامینی ایتیرن روزولت، استالینین ایستکلرینی اجرا ائدیر. ایراندا حاکمیت دییشمیر و ایکینجی جهبه آچیلیر. سونرادان معلوم اولور کی، بو پارتلاییشی ائله سووتلر ائدیبلر. اونا گؤره ده، ایکینجی دونیا محاربهسیندن سونرا یئنیدن آمریکا-سووتلر آراسیندا مناسیبتلر سویوق محاربه فورماتینا کئچیر. والسلام.
۱۹۶۴-جو ایلده مادریدده یاشایان آلمانییا مخفی خیدمتینین سابق ریسی اولان اوتو سکورتسنی، مصاحیبهلرینین بیرینده بونو اعتراف ائدیر: «بو، بوش صحبتدیر. هیتلر هئچ واخت منه بو امری وئرمهییب».
«مخفیلیک آچیلدی؟ سووت دؤورونون کسکین اپیزودلاری حاقیندا حقیقت" کیتابینین مؤلفی ولادیمیر وورونوو و بیر سیرا روس تاریخچیلری ادعا ائدیرلر کی، هئچ بیر سوء-قصد جهدی اولا بیلمزدی.
منطیق ده بونو دئییر. «بؤیوک اوچلوک»ون لیدرلریندن هئچ بیری و هر شئیدن اول ایستالین آکتیو آلمان آگنتلرینین ان کیچیک بیر اشارهسی اولسایدی، تهرانا گئتمزدی. بوندان علاوه، دیگر واریانتلار دا تکلیف ائدیلدی. ایستالین گؤروش یئری کیمی هشترخان و یا آرخانگلسکی، متفیقلر ایسه قاهره و بغدادی تکلیف ائتدی. یالنیز اوزون مذاکیرهلردن و مکتوب مبادیلهسیندن سونرا استالینین تکلیفی ایله تهران سئچیلدی. اوستهلیک، بو، نهایت، یالنیز نیابرین ۸-ده - کنفرانسین باشلاماسینا ۲۰ گون قالمیش قرارا آلینیب. بئله بیر دورده آلمانلار چتین کی، متفیقلرین گیزلی پلانینی اؤیرهنه و لیدرلرینی محو ائتمک اوچون مرکب عملیات حاضرلایا بیلردیلر.
بس بو «ارمنی کشفیاتچی» صحبتی هاردان و نه زامان چیخدی.
سووتلرین ادعا ائتدیی آلمان کشفیاتینین «مکرلی پلانینی پوزان کشفیاتچی» حساب ائدیلهن گئوورک وارتانیان ایران وطنداشی اولوب و آگنت کیمی ایشه گؤتورولوب. یالنیز ۱۹۵۳-جو ایلده سووئت وطنداشلیغینی آلیب و سووت کشفیاتچیسینا چئوریلیب. داها سونرا - حیات یولداشی گوهر ایله اساساً آوروپادا ایشلهییبلر. ۱۹۴۳-جو ایلده ارمنی گنجی وارتانیانین جمعی ۱۹، سئوگیلیسی گوهرین ایسه ۱۷ یاشی وار ایدی. تهراندا سووت ساکینی ایوان آقایانتس وارتانیانین جسور یئنییئتمهلر دستهسینی «یونگول سوواری» آدلاندیریر و اونلاردان ساده ایشلرده - دقتی یاییندیرماق، آشاغی پئشهکار کیفیتلره مالیک اولان «اوبیکته» دقت یئتیرمک، هاراداسا سس-کوی سالماقدا ایستیفاده ائدیردی.
اما وارتانیان و اونون ایرانداکی ارمنی دیاسپوروندان اولان آداملاری اوچون، اصلینده، «بؤیوک اوچلوی»ا سوء-قصدین قارشیسینی آلا بیلمک تمامیله فانتازییا سفراسیندادیر.
فیکریمیزی سووتلرین ۱۹۳۰-۴۰-جی ایللرده کشفیاتینین رهبرلریندن بیری اولان ولادیمیر وورونوو دا مصاحیبهسینده تصدیق ائدیر: «تهران حادثهلرینده ۱۹ یاشلی سووت کشفیاتچیسی گئوورک وارتانیانین بیر گروپونون اشتراکی ایله باغلی ورسییا اورتایا چیخیب. بو ورسییا نئجه و نه واخت یارانیب؟ بو، ۱۹۴۸-جی ایلده لاورنتی برییانین امری ایله اونون تابعچیلیینده اولانلارین سعیلری سایهسینده یولداش ایستالینه قارشی ائپیک سوء-قصدین قارشیسینین آلیندیغی بارهده افسانه یازان بیر سیرا مقالهلر درج ائدیلدیکدن سونرا اورتایا چیخدی. بوتون بو ماتریاللار ایستالینین قارشیدان گلن ۷۰ ایللیک یوبیلیینه حاضیرلانیب. و سونرا بو موضوع ۱۹۶۸-جی ایله قدر، تهران کنفرانسینین ۲۵-جی ایلدؤنومونه قدر قالدیریلمادی».
سووت کشفیاتینین آرخیوینده وارتانیان حاقیندا یازیلان خاصیت نامهده قید ائدیلیر:
«وارتانیان گئوورق. اوقپو-نکود آگنتینین اوغلودور. ایرانداکی جدی کشفیات شبکهسی ایله هئچ بیر علاقهسی اولمایان آشاغی سوییهلی، سیرادان آگنت. اؤزلرینی "اوچان سوواریلر" آدلاندیریرلار. بو، اؤزلرینین و یا باشقاسینین بایراغی آلتیندا اولماسیندان آسیلی اولمایاراق، جدی عملیاتلار اوچون دئییل، کیمینسه اوزونه یومروق وورماق، نییسه محو ائتمک و یا یونگول نماییشکارانه نظارت ائتمک کیمی «عملیاتلار» اوچون ایستیفاده اولونا بیلهجک ایشه جلب اولونموش ارمنی اوغلانلار ایدی. قارشیلاشاندا اونلارا «رهبرلیک ائدن»لره، یعنی اصل جدی کوراتورلارینا راست گلمهدیلر. و حتی موجود ماتریاللاردان بو "اوچان سوواریلرین" کیمه قارشی یئرلشدیریلدیی آیدیندیر - بونلار عمومیتله میفیک آلمان آگنتلری دئییل، اصل اینگیلیس آگنتلریدیر! اونلاری بریتانییا کشفیات مکتبلرینه سیزدیرماغا چالیشدیقلاری اوچون هامیسی بریتانییا کشفیات خیدمتلرینه «گؤستریلدی». قالان هر شئیی، وارتانیان بوتون بو رقالییالاری هامیسینی اون ایللیکلر سونرا قازانیب و اونون تهرانلا هئچ بیر علاقهسی یوخدور. او، سووت اتفاقی قهرمانی آدینی ۱۹۸۴-جو ایلده مرحوم یوری آندروپووون دؤورونده، د.ت.ک-نین یئنی، تزه قهرمانلارا بؤیوک احتیاج دویدوغو زامان وئردیی تکلیف اساسیندا آلیب».
روس ژورنالیستی ولادیمیر مالیشئو بونو آراشدیریب، «عصر (یوز ایللیک)» قزئتینده یازیر: «سووت اتفاقی قهرمانی گئوورق وارتانیان «سیز ۱۹۴۳-جو ایلده تهراندا ایستالینین، روزولتین، چرچیللین اؤلدورولمهسینین قارشیسینی آلماغا گؤره مکافات آلمیسینیزمی؟» سوالینا جواب وئرهرک دئدی: «یوخ! ۱۹۴۳-جو ایلده تهران مرکزیندن تشکر تلگرامی آلدیم. من ایسه ۱۹۸۴-جو ایله قدر گوهرله باجاردیغیمیز هر شئیه گؤره و آلتمیش ایللیک یوبیلییم مناسیبتیله قهرمان آدی ایله تلطیف اولوندوم...»
منجه، بو اعتراف بیر داها گؤستریر کی، تهراندا بو ارمنینین هئچ بیر رولو اولماییب. بو، برییانین اویدوردوغو «قهرمان» ایدی. ارمنیلر ایراندا ارمنی منشألی کشفیاتچیلارین «قهرمانلیقلاری»، او جملهدن، ایستالینه قارشی سوء-قصدین قارشیسینین آلینماسی بارهده حکایهلری ایله ایستالینی آلدادا بیلمزدی. اونا گؤره ده، وارتانیان ایستالین طرفیندن مکافاتلاندیریلماییب. یوخسا، اونون حیاتینی خلاص ائدنه نینکی فخری آد، ان یوکسک مکافاتلار دا وئرردی ایستالین.
گئوورق وارتانیان ایسه ایراندان سونرا ۴۳ ایل ناتو-یا قارشی فعالیت اوزره اختصاصلاشاراق، فرانسا، آلمانییا و آمریکادا ایشلهییب، بیر دفعه ده اولسون ایفشا و یاخود دا، حبس ائدیلمهییب. اوستهلیک، پولکوونیک روتبهسینه قدر یوکسلیب. او، ۲۰۱۲-جی ایلده مسکوادا اؤلوب.
آنجاق تهراندا او گونلرده «بؤیوک اوچلوی»او قورویان، تشکیلاتی ایشلری یوکسک سوییهده حیاتا کئچیرهن کشفیاتچی سئیفوللا سلیمانوو، محمدحسین اسدوو، کشفیات کماندیری آشور معلم و دیگرلری حاقیندا سووت تهلوکهسیزلیک آرخیویندن سندلری الده ائتمیشیک و یاخین گونلرده بو بارهده گئنیش یازیلار اولاجاق.