Axar.az
یوخاری
4 آپرئل 2020


نئجه یازاق: بیر پاراگرافدا گئتمیش یانلیشلیق‌لار

آنا صحیفه یازارلار
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

درس اوجاق‌لاریمیزین یوخلوغوندا عادی آدام‌لارین یانلیش یازماسی بیزی شاشیرمامالی‌دیر. بونلار یازاراق اؤیرنیرلر. ألبته یازی باخیمیندان یارین‌لاری بو گون‌لریندن فرقلنمه‌سی شرطی ایله. آنجاق دیل اوجاغی‌نین رولونو اوینایان درگی‌لریمیز، هابئله اؤیرتمن تیمثالیندا چیخیش ائدن یازارلاریمیزین یانلیش یازماق حاققی یوخ‌دور. دوغرودور، تام دوزگون و ایدئال بیر دیل سرگیله‌مک ایمکانینی بیزدن أسیرگه‌میشلر. لاکین بللی بیر قایناق قونوموندا چیخش ائدن یازالار، اؤیرتمن‌لر و رئداکتورلارین أثرلرینده ساده یانلیشلیق‌لار بوراخیلمامالی‌دیر.

آشاغیداکی متن یانلیشلیق بوراخیلمیش متن‌لرین بیر اؤرنه‌یی‌دیر. بو بان درگیسی‌نین رکلامینا عایددیر. متن او قده‌ر ده پروبلئماتیک دئییل، آنجاق رسمی بیر درگیدن قایناق کیمی ایستیفاده اولوناجاغینی نظره آلاراق، داها دوزگون یازیلمالی ایدی:

«بان ایستیر بیر تریبون اولسون ٬تورکجه یازماغی باشارمیرام٬ دئین بوتون قیز و اوغلان‌لاریمیزا. اونا گؤره بیزیم باخیشیمیزدا بان تنهالیق‌لاریمیزی، سس‌سیز و گیزلین آغلاماق‌لاریمیزی اؤز آنا دیلیمیزده اوشاقلیغیمیزا دوشونرکن یازماغا بیر صحنه‌دی. بیر عؤمور دانیشماغا هئچ بیر کس تاپمامیشیق. آخی بیز اول داریخیب سونرا دانیشمیشیق. بیز ساعات‌لارجا سسسیز شهرلریمیزین خلوت خیاوان‌لارینی گَزمیشیک، بیز شهرلرده، کوچه‌لرده، کافه‌لرده، پارک‌لاردا، قبرستالیق‌لاردا خاطره‌لریمیز وار، بیز اونلاری یازماغی دوشونوروک.»

متنه وئریله‌جک دوزه‌لیش‌لرین بیری بئله اولا بیلر:

«بان بیر تریبون اولماق ایسته‌ییر »تورکجه یازماغی باجارمیرام« دئین بوتون قیز و اوغلان‌لاریمیزا. بونا گؤره، بیزیم باخیشیمیزدا بان تنهالیق‌لاریمیزی، سس‌سیز و گیزلین آغلاماق‌لاریمیزی اؤز آنا دیلیمیزده اوشاقلیغیمیزی دوشونرکن یازماغا بیر صحنه‌دیر. بیر عؤمور دانیشماغا هئچ بیر کس تاپمامیشیق. آخی بیز اول داریخیب سونرا دانیشمیشیق. بیز ساعات‌لارجا سسسیز شهرلریمیزین خلوت خیاوان‌لارینی گَزمیشیک، بیزیم شهرلرده، کوچه‌لرده، کافه‌لرده، پارک‌لاردا، قبریستانلیق‌لاردا خاطیره‌لریمیز وار، بیز اونلاری یازماغی دوشونوروک.»

متنده گئتمیش یانلیشلق‌لار واردیر:
ــ بان ایستیر بیر تریبون اولسون.

جومله فارسجانین گراماتیماسینا اویغون فورمالاشیب. دوزگون یازیلیش:
ــ بان بیر تریبون اولماق ایسته‌ییر.

بعضی سؤزلر یانلیش یازیلیب. دوزگون یازیلیش:
ــ ایستیر > ایسته‌ییر؛
ــ اوشاقلیغیمیزا دوشونمک > اوشاقلیغیمیزی دوشونمک؛
ــ صحنه‌دی > صحنه‌دیر؛
ــ بیز شهرلرده > بیزیم شهرلرده؛
ــ قبرستالیق > قبریستانلیق.

گراماتیکا جومله‌لرله اوغراشیر. جومله‌لرین سینیرینی آشیب ریتوریقا و سؤیلم پئرسپئکتیویندن متنه باخدیقدا، اونو داها دا دقیقلشدیرمک اولار. بو قبیلدن‌دیر »بیز« سؤزونون یئرسیز تکراریندان چکینمک، »بیر عؤمور« کیمی سؤز بیرلشمه‌شینی »عؤمور بویو« ایله دیشیدیرمک، »قیز» سؤزونو »قیزلار« یازماق، و »هئچ بیر کس« یئرینه »کیمسه« ایشلتمک.

»هئچ بیر کس« یانلیش اولماسا دا یاخشی ترکیب دئییل. گئنللیک‌له سهو ایشله‌نن »کیمسه« سؤزونون یئری بو متن‌دیر. چونکو بو سؤزجوک أساسن منفی جومله‌لرده گئتمه‌لی‌دیر. بونون اوچون »هئچ بیر کس« عیبارتیندن‌سه ساده‌جه »کیمسه« و یا »کیمسه‌نی« یازیلمالی‌ ایدی.

آشاغیداکی جومله‌‌یه آنلاشیلمازلیق سیزیب:

«بیزیم باخیشیمیزدا بان تنهالیق‌لاریمیزی، سس‌سیز و گیزلین آغلاماق‌لاریمیزی اؤز آنا دیلیمیزده اوشاقلیغیمیزا دوشونرکن یازماغا بیر صحنه‌دی.»

یوخاریداکی جومله‌ده »اؤز« و »بیزیم باخیشیمیز« کیمی سؤزلره گره‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ک یوخ‌دور.

متن اوچون اؤنردیییمیز سون دییشیکلیک بئله‌دیر:

«بان بیر تریبون اولماق ایسته‌ییر »تورکجه یازماغی باجارمیرام» دئین بوتون قیزلار و اوغلان‌لاریمیزا. بونا گؤره، بان آنا دیلیمیزده اوشاقلیغیمیزی دوشونرکن تنهالیق‌لاریمیزی، سس‌سیز و گیزلین آغلاماق‌لاریمیزی یازماغا بیر صحنه‌دیر. عؤمور بویو دانیشماغا کمیسه‌نی تاپمامیشیق. آخی بیز اول داریخیب سونرا دانیشمیشیق. ساعات‌لارجا سسسیز شهرلریمیزین خلوت خیاوان‌لارینی گَزمیشیک. شهرلرده، کوچه‌لرده، کافه‌لرده، پارک‌لاردا، قبریستانلیق‌لاردا خاطیره‌لریمیز وار، بیز اونلاری یازماغی دوشونوروک.»

تاریخ
2020.02.12 / 19:47
مولف
Axar.az
شرح لر
دیگر خبرلر

«طوفانلی تبریز» - بئشینجی بؤلوم

گیزلنمکدن تاپیلمایان او کیمسه‌لر

ادعاهای دروغین نسل‌کشی ارامنه

۳۱ مارت، آذربایجانلی‌لارین سویقیریمی گونو

اندر احوالات فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی

شیعه دین و مذهبی است که از یک جریان سیاسی ساده در زمان عثمان شروع شد و...

ضرورت آزادی فعالان سیاسی آزربايجان

زبان فارسی و ویروس کرونا!

آذربایجان یک مکتب است!

باکی‌دا «الده‌ن ایستیفاده» قاداغان ائدیلدی...

خبر خطّی
 
Axar.az'da reklam Bağla
Reklam
Bize yazin Bağla