بو گون تانینمیش ژورنالیست، ضیالی، مشروطه حرکاتینین فعالی، ایران‌دا ایلک مودرن کیتابخانانین تاسیس‌چی‌سی محمدعلی تربیتین آنیم گونودور.

Kult.az خبر وئریر کی، میرزه محمدعلی صادق اوغلو تربیت ۲۷ مای ۱۸۷۷-جی ایلده تبریزده آنادان اولوب.

او، ایلک و اورتا تحصیلینی دوغما شهرینده آلدیقدان سونرا مظفرییه و لقمانییه مکتبلرینده طبیعت، جغرافییا و نجوم علملریندن درس دئییب.

گنج یاشلاریندا مصر، سورییا، لیوان، قفقاز و تورکییه‌یه سفر ائد‌ن محمدعلی تربیت بو اؤلکه‌لرین بؤیوک کیتابخانالاری و ضیالیلاری ایله تانیش اولوب.

او، همین ایللرده "هنر اؤیره‌دن"، "قدیم مدنیتلر"، "آنا یوردوم" و "تقویم تربیت" آدلی اثرلرینی یازیب.

تبریزلی یازی‌چی همین دؤور آوسترییا، فرانسا و بریتانییایا سفر ائدیر، اورادان ایستانبولا قاییدیر و بورادا مهاجیرتده یاشایان مترقی ایران‌لی ضیالیلارین قوردوغو "سعادت انجمنی"نین فورمالاشماسیندا اشتراک ائدیر.

آردینجا تبریزه قاییدان تربیت ۱۹۰۸-جی ایلده دورون مشهور نشرلریندن بیری اولان "اتحاد" قزئتینین رداکتورو کیمی فعالیته باشلاییب.

۱۹۲۱-جی ایلده تبریز ویلایتینین معاریف ایداره‌سینه باشچی سئچیلن ضیالی یارانمیش امکان‌دان ایستیفاده ائد‌رک "گنجینه معارف" ژورنالینی بوراخیر، اطراف کند و قصبه‌لرده مکتبلرین آچیلماسینا نایل اولور.

او، همین ایل قیزلار اوچون ابتدای و اورتا مکتبلرین ده آچیلماسینا، تاریخی عابده‌لرین برپاسینا و ایلک مدرن کیتابخانانین تاسیسینه موفق اولوب.

۱۹۲۷-جی ایلده تبریزین بلدییه باشچی‌سی سئچیله‌ن یازیچی، شهرده بیر چوخ آبادلیق ایشلرینین آپاریلماسی، او جمله‌دن، تبریزده ایلک آوروپا تیپلی گلستان پارکینین سالینماسی ایله یاددا قالیب.

۱۹۲۹-جو ایلده تبریزدن ایران پارلامنتینه میللت وکیلی سئچیله‌ن محمدعلی تربیت تهرانا کؤچور، اورادا اجتماعی، سیاسی و علمی فعالیتلرینی داوام ائتدیریر.

اونون اونلارلا علمی-پوبلیستیک اثری آراسیندا ان چوخ تانینان اثری ۱۹۳۵-جی ایلده بیتیردیی "دانشمندانی آذربایجان" (آذربایجان عالیملری) اثریدیر.

اثرده ۱۹۳۰-جو ایله کیمی یازیب یاراتمیش آذربایجانلی یازیچی، شاعر، ژورنالیست، رسام و باشقا صنعت‌چیلر باره‌سینده معلوماتلار تقدیم ائدیلیب.

گونئی آذربایجانین ان پارلاق سیمالاریندان بیری اولان و بیر چوخ یئنی‌لیکلره امضا آتان م.تربیت ۱۷ یانوار ۱۹۴۰-جی ایلده تهران شهرینده دونیاسینی دییشیب.