اوشاقلارین غریبه دویومو اولور. ناغیل دانیشماقدان اوزاغام. بو، جوجوقسو تثبیت دئییل، اما بو جوجوقسو دویومو بیلهنلر بیلیر، بیلمهیهنلره ده «خوش گلدین!» ذاتاً بیز، بیلهنلره دانیشیریق سؤزوموزو.
دئییرم، اوشاقلارین غریبه دویومو اولور – ایزاهیموشکول. دئیهسن ائله ایضاحسیز مسئلهلر داها جدی اولور بو گؤزلیم دونیادا. ایضاح ائتدیکجه او قدر دارالیر کی، مفهوم، تامامهن لتیفهیه دؤنور، هیریلداناسی اولور.
تلویزییا ایزلییر، چای اچیر، سیگارئت چکیر ایدیم. بئش یاشلی باجیم اوغلو دیزیمه گلیب سوال ائتدی: «دایی، او خالانین سسینین ایچینده نه وار؟»
سوال قفیل اولدو. گؤزلهمیردیم. عمومیتله، اوشاغین موغاما دقت ائتمهسینی قطعی دوشونمزدیم. او کی قالدی گلیب منه بو تؤور ایزاهیموشکول سوال ائتمهسینی. چوخ یقین آناسینین لایلالارینداکی هزینلییه بنزرلیک جلب ائتمیش اونو. باجیمین حیرت سسی واردی، نه اؤزو ایستهدی اوخوسون، نه ده بؤیوکلر اؤنردی. اما بیر دفعه همین بو سوالی وئرهن اوشاغا لایلا دئیرکهن قولاق کسیلمیشدیم تصادفهن، «ایلاهی، بو لایلا ایلن یاتماق ندیر، بیرمهنالی، سورغو-سوالسیز اؤلمک ده اولار» دوشونموشدوم. هله آغلامیشدیم دا...
اوشاغین سوالی گؤزلنیلمز اولدو. دوزو، دیکسیندیم. دونوق نظرلرله اوزونه باخدیم. پرت اولدو دئیهسن. باشینی آشاغی سالدی، سونرا ساکیتجه اوزاقلاشدی. سوال او قدر ایضاحسیز ایدی کی. او زامان فرق ائلدیم، حقیقتهن ده «بو خالانین» سسینین ایچینده نسه وار.
داها دوغروسو، سس دئدییمیز بو هاوا آخینی بیزده آغ جیر، نفس بوروسو، قیرتلاق، آغیز بوشلوغو فیلان-بشمکان آدلی اورقانلاردان سیوریلیب گلیر، بو خانیمدا ایسه خصوصی مؤوجودلوقدور. سانکی بدنینده وطنداشلیق آلیب سس. سس – خصوصی اورقاندیر بو قیزدا. بئش یاشلی باجیم اوغلونو منیم دیزیمه گتیرن ده محض بو ایلاهی اینتوناسییا، روحانی مؤوجودلوق ایدی.
مقالهنی یازماغا باشلایارکن موتیواسییا اوچون «یوتوب»-آ «گوللو مورادووا میرزه حسین سئگاهی» یازیب آختاریشا وئردیم. ویدئونو تیکلایار-تیکلاماز خانیمین اوزو گؤروندو. ساخلادیم. یای مؤوسومو اولدوغوندان ائوده کؤینکسیز گزیرم. قئیری-ایختیاری یئریمدن قالخدیم، گئدیب کؤینک گئییندیم، یاخاسینی دویملدیم، سونرا گلیب ایزلدیم ویدئونو. باخین، مسئله نین نووهسی ده بوردا – گر چی، آدام بوتون ایفاسی، ژئستلری، گؤرونتوسویله اللهی خاتیرلادیر. من بو قیزا قولاق آساندا سانکی عبادت ائدیرهم. عبادت ایسه چیلپاق بدهنله اولماز. موطلق لیباسلانمالیسان...
۲۰۰۷-نین قیشینی خاتیرلاییرام. ۱۰ ایل قاباق. «۲-جی موغام موسابیقهسی»نه باخیردیم. گوللو مورادووا آدلی بیر گنج ایفاچی گلدی. یئری گلمیشکهن، یئگانه ایفاچیدیر کی، «موغام موسابیقهسی»نی تاریخه یازیب. ۲۰۰۵-جی ایلدهن بو یانا هر ایکی ایلدهن بیر کئچیریلیر بو موسابیقه. امینم، هئچ بیر قالیب یاددا قالماییب گوللو خانیمدان ساوایی. ندن کی، منیم قدر موغام آزارتی اولان بیری هئچ کیمی خاتیرلامیرام.
خلاصه، ۲۰۰۷-نین قیشی، موسابیقهنی ایزلییرم. گوللو آدلی گنج ایفاچی گلدی صحنهیه. هله ایفایا باشلاماییب. باخیرام گنج قیز، اما بزکسیز. یعنی ماکیاژسیز-فیلانسیز.
«هئیرتئیبوتسورتینگؤردوکدلالئیلرمهنی» بو خانیم نه دئمک ایستییر؟ بو نه روحانی ادعادیر؟ آخی نورمال اینسان، مخصوصا قادین فیزیکاسی گنج یاشلاریندا، عمومیتله، بوتون یاشلاردا گؤرونتویه مئیللی اولور، داها دوغروسو گؤرونتویه مئیللی اولمالیدیر. هانی بو قیزین ماکیاژی؟
دوزو، سونرالار دا گوللو خانیمی ماکیاژلی گؤرمدیم. حتی، بیر موصاحیبهسینده راست گلدیم. دئییر، «عمرومه شهرت یوکلندیینه گؤره تأسف ائدیرهم». تصور ائدیرسینیز؟ گنج قادین بزنمیر و شهرتدن اوسانیر، بئزیر، تأسف ائدیر بونا. انترسان!
بوتون گؤرونتولری، شان-شهرتی، ماکیاژی رنگ حساب ائدن و حقیقتا ده رنگ اولان ماددیاتی اینکار ائدن اونون حیرتامیز ایستعدادیدیر. البته، بو ایستعداد ایلن یاشاماق چتیندیر. ندن کی، بونو بوتون ایفالاریندا ایانی گؤرمک اولور. شخصاً من، گوللو مورادووانین بوتون ایفالاریندا آغزیمدا دیلیم کیمی حس ائدیرهم – اونا یاشاماق چوخ چتیندیر. سیزه زارافات گلمهسین گنج قادینین بزکسیز-دوزکسیز ائفیره چیخماق راحتلیغی. بو راحاتلیغا چاتماق اوچون اینسانا الله اؤزو راضیلیق وئرمهلیدیر.
«قوجا و دنیز»-ی خاتیرلاییرام. قوجا، هر کسدن فرقلی، هامیدان داها پئشکار اولدوغونو ثبوت ائتمک اوچون اوکئانا بالیق اووونا تکباشینا چیخیر. بؤیوک بیر بالیق اوولاییر. مؤلف پودلا وئریب بالیغین چکیسینی. حسابلامیشام، تخمیناً ۸۵۰-۸۸۰ کق اولار روماندا بحث ائدیلن عظمتلی بالیق. ساحله چیخاندا ایسه بالیغین تکجه سکئلئتی قالیر. بالینالار دیدیشدیریرلر اوولانمیش بالیغی. بو، دونیا ادبیاتیندا مئششانلیغین آقیبتینی گؤسترهن آلتئرناتیوسیز متندیر منیم اوچون.
محض بو موستویده گوللو خانیم بوتون مسئلهلری حل ائتمیش. او، بالیغین ساحله چاتان سکئلئتی اوزریندن باخیر صنعته. او، بوتون بزک-دوزیی، پارلاق عظمتی وحشی بالینالارین آپاراجاغینی یاخشی بیلیر. بو، اینتویتیو باش وئریر. بوتون بونلاری اونا هئچ کس اؤیرتمهییب. سادهجه اللهین ایرادهسیدیر. یعنی ایستعداد تکشاخهلی دئییل. ایستعدادین اؤزویله گتیردیی حیات طرزی ده وار. ایستعداد همین حیات طرزینه قاتلاشمالیدیر. ایستعداد همین حیات طرزینی قبول ائتمهلی، همین حیات طرزی اوزریندن – بالیغین سکئلئتیندن باخمالیدیر اوکئانا. او یئرده کی بوتون بالیقلار سکئلئتدیر. شاعر دئمیش، «هپسی رنگیدور...»
گوللو مورادووانی دینلهیهلی ۱۰ ایل اولدو. هر ایفاسیندان زؤوق آلیرام دئسهم، یالان اولار. ان آزی منی تانییانلار بیلیر. کی، بو، بئله دئییل. بس؟ نیه؟ نه چاتمیر؟
دئیهسهن بوتون ساحهلرده اولدوغو کیمی موغام ایفاچیلیغیندا دا جدی اصلاحاتلار لازیم. مثلاً، یاقوب مممدووون ۶۰ ایل قاباق «میرزه حسین سئگاهی»نین «مانهندی-موخالیف»اینده اوخودوغو قزهلی ایندی اوخوماغا نه هاجت وار؟ عمومیتله، کئچیلمیش، تاپدالانمیش یوللارلا گئتمک لوکسو ایستعدادلارا یاد اولمالیدیر آخی. آخی او یوللار چوخدان جیغیر اولموش و هارا گئتدیی، هارا چاتدیغی معلوم. ماکیاژدان، شؤهرتدن ایمتینا ائتمیش، «اوکئانا نهنگ بالیغین سکئلئتی آراسیندان باخان بیر بالیقچی» نیه همین لوکسدان یارارلانسین کی؟ نیه او جیغیرا، او آخینا دوشوب گئتسین کی؟ نه قدر اولار واهیدین چئیننمیش قزللری؟
رئپئرتوار جدی مسئلهدیر. بوتون سماوی کیتابلارین ایلکین مئساژی «ایقرا!» (اوخو!) نیداسی دا موتالیهیه ایشارهدیر، اوخوماق صنعتینه یوخ. «ایقرا بیسمی راببی کاللازی خالق» – «اوخو، اللهین آدییلا اوخو». جدی مئساژدیر. اللهین آدییلا اوخوماق هم ده مئرکانتیللیکدن اوزاق اوخوماقلیقدیر. بوتون موستویلرده مادی ماراقلار اولمادان اوخوماقدیر.
من بیر پئشکار دینلییجی کیمی ایستردیم گوللو مورادووا دا اللهین آدییلا اوخوسون. اللهین آدییلا اوخوماقلیقدا سنتکارلیق وار. اللهین آدییلا اوخوماقلیقدا یئنیلیه، اوخونمامیش، قولاغایاد قزللره، شئیرلره، هله تاپدانمامیش کئچیدلره یول وار. اللهین آدییلا اوخوماقلیقدا هله جیغیر اولمامیش یوللار وار. او یول، حاقین یولودور. او یول، داغین او بیری اوزودور. او یول، سنتکارین حقیقی یولودور.
گونلرین بیر گونو طلبه یولداشیمین تویونا دعوتلی گونومویدو. گئدهسی روهییهده دئییل ایدیم. دئدیلر، گوللو مورادووا دا ایفاچیلار آراسیندادیر. گئتدیم. سرپایییا بیر «یوزلوک» گؤندریب «منسورییه» خاهیش ائتدیم. سببینی بیلمدیم، اما نیهسه گوللو خانیم «منسورییه» اوخومادی. «شاهناز» ایلن یولا وئردی مجلیسی. اما آرایا سالیب فضولیدن ۳-۴ بئیت سئگاهلادی. دوزو، «شاهناز»لیقدا سئگاهین نه ایشی اولدوغونو آنلامادیم. اما ایلک دفیدی فوزولینی بیر قادینا قیسقاندیم. داها دوغروسو، بیر قادینی فضولییه قیسقاندیم.
نه بیلیم، نه باش وئردیینی هله ده ایدراک ائده بیلمیرم. بیرجه اونو بیلیرم کی، حقیقتهن ده «او خالانین سسینین ایچینده نسه وار...»
