قزوینی آن دسته نویسندگان ایرانی و خارجی را که مقصود از کلمۀ «آذری» را ترکی آذربایجانی دانسته اند به باد انتقاد می گیرد و آنها را اشخاصی مغرض معرّفی می کند:

« ازین اشخاص مغرض گذشته بعضی از خود ایرانیان نیز مانند مؤلّفین «نامۀ دانشوران» مثلاً و همچنین یکی از مستشرقین انگلیسی «لسترنج» به واسطۀ قلّت انس به اوضاع تاریخی آن اعصار و نیز بلاشک به واسطۀ فریب خوردن از ظاهر اصطلاح «ترکی آذری» که در عرف ترکان امروزه بر لهجۀ ترکی آذربایجان و قفقاز اطلاق می شود؛ توهّم کرده اند که زبان «آذری» مذکور در کتب مؤلّفین عرب شعبه ای از زبان ترکی بوده است».

(زبان فارسی در آذربایجان، ج 1، ص 104) در منطق ناسیونالیست های فارسی گرای ایرانی هر مستشرق و نویسندۀ غربی یا حتّی روسی که در مناقب زبان فارسی چیزی بگوید و کتابی بنویسید؛ در قلّه های دانش و معرفت قرار دارد و اگر به نفع ترکی چیزی بگوید نتیجۀ قلّت انس به اوضاع تاریخی اعصار و فریب خوردن او است. قزوینی لسترنج را به خاطر ترکی معرّفی کردن واژۀ آذری می کوبد، امّا نویسندگان فارسی ستای اروپایی من جمله ژوزف مارکوارت را در بالاترین نقطه های دانش و معرفت بشری جای می دهد و آنها دريايي متلاطم از معلومات و محفوظات معرّفی می کند.