سوال:

سایین مینا خانیم سوروشور:

آنلام و آنلاییش کلمه‌لری‌نین معناجا نه فرق‌لری وار؟ یاشام و یاشاییش کلمه‌لری نئجه؟ باشقا بیریندن ائشیتدیییم «تورکییه تورکجه‌سینده‌کی آنلام و یاشام، آذربایجان تورکجه‌سینده‌کی آنلاییش و یاشاییش‌دیرلار» جومله‌‌سی دوغرودورمو؟

جاواب:

آنلام، آنلاییش، قاورام و قاوراییش سؤزلرینی غیردقیق و یا یانلیش طرزده ایشله‌دنلر واردیر. بونون کؤکو آنلاییش سؤزونون رسمی آذربایجان تورکجه‌سی و ایستانبول تورکجه‌سینده‌کی فرقلی قوللانیشیندان ایره‌لی گلیر. آنجاق آشاغیداکی معنالاری نظره آلاراق یانلیشق‌لاری قیسمن ده اولسا آزالتماق اولار:

آنلام: معنا، meaning/sence
قاورام: مفهوم، concept
آنلاییش: تلقی
قاوراییش: قاوراما، آنلاما، و آلغیلاما یئتیسی‌

تورکجه‌میزده ”یش، وش“ أکینی فعلین کؤکونه آرتیرماقلا ایسم دوزه‌لیر: یاشاییش، باخیش، آنلاییش.

آنلام بیر سؤزدن، بیر داورانیش و یا اولغودان آنلاشیلان شئی‌دیر. بو سؤز رسمی آذربایجان تورکجه‌سینده گئتمیر، آنجاق ”آنلاییش“ سؤزو مفهوم معناسیندا گئدیر؛ بیر شئی حاققیندا منطیقی باخیمدان قورمالشمیش دوشونجه. بو ألبته دقیق بیر قوللانیم اولمادیغیندان علمی متن‌لرده مفهومون قارشیلیغی اولاراق داها چوخ روسجادان گلمه کونسئپسییا ایشله‌نیر.

ایستانبول تورکجه‌سینده “آنلاییش“ سؤزو تلقی، آنلاما ایشی و یا بیچیمینی ایفاده ائدیر؛ شعر آنلاییشی: شعردن معین تلقی. تورکجه‌نین بو قولوندا مفهوم سؤزونون قارشیلیغی اولاراق ”قاورام“ سؤزوندن یارانیرلار. قاورام بیر نسنه‌نین و یا دوشونجه‌نین ذهنده‌کی مجرد و گئنل تاساریمی‌دیر. من ده یازی‌لاریمدا بونا اوستونلوک وئریرم. ”قاوراییش“ ایسه قاوراما، آنلاما، و آلغیلاما یئتیسی‌دیر.