یوخاری

سهند، شهریاری نئجه یولا گتیردی؟

آنا صحیفه یازارلار
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
سهند، شهریاری نئجه یولا گتیردی؟

بولود قاراچورلو، سهند داغی‌نین اتک‌لرینده یئرله‌شن ماراغا شهرینده دونیایا گؤز آچدی. بولودلو بیر گونده آنادان اولدوغونا گؤره آتاسی اونون آدینی بولود قویدو. سهند داغی‌نین ایستی قوجاغیندا بویا-باشا چاتدیغینا گؤره شعرده «سهند» آدینی سئچدی. ۱۳۲۴ده آذربایجانین شاعیرلر قورولتایینا قوشولدو. ائله بو قورولتایا قوشولدوغونا گؤره ۱۳۲۵ده دوستاغا دوشدو. داها سونرا تهرانا سورگون ائدیلدی.

سهند، حبیب ساهیر کیمی بیر چوخ شعرلرینده آذربایجان اولایینی گونده‌مه‌ گتیرمیشدی. دوستاقدا اولدوغو گون‌لرده بو آجی خاطیره‌لرله باغلی «خاطیره» هابئله «آراز» آدلی ایکی اوزون شعر یازدی. او، دده‌قورقود دستان‌لارینی چوخ گؤزل بیچیمده شعره چکیب. بو شعرلره آرتیردیغی «اؤن سؤز» هابئله «سون سؤز»لرده اؤز دونیا گؤروشونو گؤزل‌لیک‌له آچیقلاییب‌دیر.

«حیدربابایا سلام» شعریندن سونرا داها آذربایجان تورکجه‌سینده هئچ اؤنملی، گؤزه گلیم اثر یاراتمایان شهریار، سهندی فیکره سالیر. سهند دوشونر بیر شاعیر ایدی. سهند، آذربایجانین کئچمیشینی، ایندیسینی، گله‌جه‌یینی دوشونوردو. او دده‌قورقود دستان‌لاریندا یالنیز کئچمیشده قویلانیب قالمیر. بلکه دئدیییم کیمی او شعرلره آرتیردیغی بؤلوم‌لرده کئچمیشی بوگونکو باخیش‌لارلا آچیقلاییر. اونون شعرلری یول‌گؤستریجی شعرلردیر...

بوتون وارلیغی آذربایجان سئوگیسی ایله جانلانمیش سهند، شهریارا اؤیود وئرمک آماجی ایله تبریزه گلیر. آنجاق شهریار او گون‌لر قاپیسینی هئچ کیمسه‌نین اوزونه آچمیردی. سهند باغلی قاپی‌نین آرخاسیندا قالیر. بونا باخمایاراق او شهریارا یول گؤسترمک اوغروندا بوتون چتین‌لیک‌لره دؤزمه‌لییدی. او یاخشی بیلیردی شهریارین شعر گوجو، بنزرسیزدیر. بو بنزرسیز گوج آذربایجان اوغروندا یارادیجیلیغا گیریشسه، آذربایجانین گله‌جه‌یینی ائتگی‌لندیریب، حتتا آلین یازیسینی دَییشدیره بیلر. بونا گؤره باغلی قاپی‌لار اونو اوساندیرا بیلمیر. بو دؤنه ائوده اوتوروب شهریارا «مکتوب» یازیر:

بیر الیمده قلم، بیر الده کاغاذ،
خیالیم بویلانیر دامدان-دوواردان.
باشیمدا یار باغین گزمک هاواسی،
قاپی‌لار باغلی‌دی، یول تاپیم هاردان؟

دئیه‌رلر لالین دیلینی آناسی بیلر، آلماسی آلماس‌لا یونتارلار، شاعیرین دیلینی ایسه شاعیر بیلر. بو سؤز ان آزی سهند حاققیندا دوزدور. سهند شهریارین دیلینی یاخشی بیلیردی. اوندا شهریاری دیله گتیرمک باجاریغی واریدی. او شهریارا گؤندردییی بو اوزون مکتوب‌دا شهریارین اؤز دیلی ایله دانیشیردی. سهند شهریارین اؤز سؤزلرینی اؤزونه دئمک‌له، اؤزونو شهریارا یاخین‌لاشدیرماغی یاخشی باشاردی. اؤرنه‌یین شهریارین «حیدربابایا سلام» شعرینده‌کی هابئله «ای وای آنام» شعرینده‌کی سؤزلری‌نین بیر پاراسینا توخوناراق، شهریاری دویغولاندیرماغا چالیشیب، بو ایشده اوغور قازاندی:

گلیر قولاغیما اینیلتی‌لری

«بوردا بیر شئر داردا قالیب باغیریر»
دوغروداندا من بیر مروّت‌سیزم،
قارداشیم داردادیر،منی چاغیریر

چکیلین! چکیلین! یول وئرین کئچیم
اوره‌ییم آلیشیب، آلاو ساچارام
«شهریار» بوینونا زنجیر وورالار؟!
چئینه‌رم،گمیررم، دارتیب آچارام...

بئله‌لیک‌له سهند، شهریارین دامارین اله گتیریر. بوندان سونرا اونون غیرت داماریندان توتاراق، اونا یول گؤستریر. سهند بو ایشی چوخ باجاریق‌لا گؤرور... او یاخشی بیلیردی شهریار «تهران و تهرانی» آدلی شعرینده، قدر بیلمه‌ین اینسان‌لارا اوز توتاراق «به مردی با تو پیوستم ندانستم که نامردی» دئمیشدی. بونا گؤره یازیر:

بیر اوووج کلک‌باز، قومارباز ایله
پاکباز اولموشوق، پاک اوتوزموشوق
مرد ایکن نامرده رحم ائله‌میشیک
ایندی نامردلره مؤحتاج اولموشوق

سؤز بورا چاتدیقدا سهند شهریاردان ایسته‌ییر داها اؤزگه‌لره قوللوق ائتمک یئرینه، اؤز ائلینه یانسین، اؤز ائیلنه یازسین:

اؤزگه چیراغینا یاغ اولماق بسدیر
دوغما ائل‌لریمیز قارانلیق‌دادیر
یانیب یاندیرمایاق یادین چیراغین
ائویمیز سویوق‌دور، قیش‌دیر، شاختادیر

بو شعر ان اویغون دورومدا شهریارین الینه چاتدی. بو زامان شهریار «حیدربابایا سلام» شعرینی یازماق‌لا اؤزونه قاییتمیشدی. «مومیالانمیش» شعرینی یازماق‌لا اؤزونه قاییدیب، وطن‌سیزلیک وورنوخمالارینی یاشامیش‌دی. ایندیسه بو وورنوخمالاردان قورتولماق ایسته‌ییردی. آنجاق اویغون یول تاپا بیلمیردی. بونا گؤره قاپیسینی هامینین اوزونه باغلایاراق، اؤزونو اؤز ائوینده دوستاق ائتمیشدی...

شهریارین یالنیزلیغینی پوزوب، اونو یئنی‌دن توپلومون اورتاسینا چکیب-گتیرن عامیل، سهندین شعری ایدی. بو شعر، شهریاری یالنیزلیقدان قورتاردی... سهند،‌ شهریاری شعر اؤلکه‌سینه گؤتوردو. ان دوزگون هابئله ان اؤزگون شعر اؤلکه‌سینه. بئله‌لیک‌له «سهندیه» یاراندی. شهریارین ان اؤزگون شعری یازیلدی... سهند اؤز ایشینده باشاریلی اولدو...

شهریارلا بیرلیکده... (صص ۱۴۰-۱۴۶)

تاریخ
2019.04.10 / 12:49
مولف
محمد رحمانی فر
دیگر خبرلر

رضا پهلوینین سلطان احمده خیانتی

ارمنیلرین "آرشین مال آلان"ی تحریفی - ماگومایئو نه‌لر یازیب

توْکنیسم سیاستی و حکومت کادرلارینا اۆمود - بئشینجی بؤلوم

توْکنیسم سیاستی و حکومت کادرلارینا اۆمود - دوردونجو بولوم

توْکنیسم سیاستی و حکومت کادرلارینا اۆمود - اۆچونجو بؤلوم

توْکنیسم سیاستی و حکومت کادرلارینا اۆمود - ایکینجی بولوم

توْکنیسم سیاستی و حکومت کادرلارینا اۆمود - یوروش مهرعلی‌بیلی

پزشکیان علیئوله هانسی دیلده دانیشاجاق؟

تورکلره آتش آچمادیغینا گؤره گوله‌لنه‌ن ۲۰۰ عسگر

پرزیدنت سئچکیلری: رئیسینین یئرینه کیم گله‌جک؟

خبر خطّی
Axar.az'da reklam Bağla
Reklam
Bize yazin Bağla