یوخاری

«فاجعه جیلولوق» و جنایت ارامنه در آزربایجان غربی از زبان مرحوم علی هئیت

آنا صحیفه یازارلار
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
«فاجعه جیلولوق» و جنایت ارامنه در آزربایجان غربی از زبان مرحوم علی هئیت

پدر مرحوم دکتر جواد هئیت در کتاب «خاطرات من و پدرم» دکتر جواد هئیت ص۶۳ - ۶۵

در سال ۱۹۱۸ لشکر روسیه تزاری بعد از انقلاب کمونیستی در آزربایجان ماند‌. قشون انگلیس هم آنجا را اشغال کرده بود‌. آسوری‌ها به‌ سرکرده‌گی مارشیمون سر کشیش آسوری، از شرق ترکیه وارد اورمیه شده و با داشناکهای ارمنی و با همکاری سران ارتش روسیه و انگلیس و کنسول آمریکا و مسیون پزشکی فرانسه قرار میگذارند که در آزربایجان غربی دولت مسیحی تشکیل دهند و برای این کار مسلمانان، یعنی ترکان آزربایجانی را باید قتل عام کنند‌. آمریکایی‌ها بودجه مالی آنها را تأمین میکنند‌. مارشیمون با ۱۴۰ سوار مسلح به‌ دیدار اسماعیل آقا سمیتقو می‌رود و به‌ او میگوید: «این کشور مال ما بوده حالا این ترک‌ها آن را از دست ما گرفته‌اند‌. ما سواره کم داریم ‌اگر سواران شما به‌ ما بپیوندند ما میتوانیم اورمیه و حتی تبریز را هم بگیریم و با هم حکومت کنیم‌.» با رسیدن این خبر به ‌اورمیه و خوی و سلماس، کلیسا دو روز دستور قتل عام صادر میکند و مردم بی‌گناه، بی‌جهت کشته میشوند‌. در این موقع ژنرال آندرانیک ارمنی با سه هزار نیروی مسلح از رود ارس به‌سمت جنوب حرکت میکند و از هر طرف مردم مسلمان در محاصره ارتش مسیحیان قرار میگیرند‌. در خوی نیروی داوطلب با ارتش روس و ارمنی روبه رو میشود‌. در این گیرو دار ارتش عثمانی وارد میشود‌. مردم خوشحال میشوند و با کمک ارتش عثمانی نیروهای دشمن را عقب میزنند‌. آندرانیک با نیروی خود عقب نشینی و فرار میکند و در این ماجرا درحدود ۱۳۰ هزار نفر کشته میشود‌.

ارتش عثمانی عدّه‌ای از ارامنه و ارتش آسوری را محاصره میکند و برای از بین بردن آنها با پدرم که رییس ایرانی اتّحاد اسلامی بود مذاکره می‌نماید‌. در آن موقع پدرم با عثمانی‌ها، «جمعیت اتّحاد اسلام» را تشکیل داده بود‌. از طرف ایرانی‌ها پدرم و از طرف عثمانی‌ها یوسف ضیاء‌بیگ به‌ ریاست اتّحاد اسلام انتخاب شده بودند‌. یوسف ضیاء اهل آزربایجان شمالی و برادر بزرگ مرحوم عبدالله شائق معلم مشهور آزربایجان بود‌. فرمانده قوای عثمانی علی احسان پاشا به‌ پدرم میگوید: «این ارامنه همیشه مزاحم و دشمن شما بودند‌، حالا که ما آمده‌ایم و آنها این قدر آزربایجانی مسلمان را کشتند ما میخواهیم به ‌انتقام خون مسلمانان، حساب اینها را برسیم‌.» پدرم مخالفت میکند... علی احسان پاشا میگوید: «شما با ولیعهد صحبت کنید، اگر ایشان رضایت دادند شما هم موافقت کنید که شر اینها را از سر شما بکنیم‌.» پدرم پیش ولیعهد (محمد حسن میرزایِ قاجار) می‌رود و با او صحبت میکند ... ولیعهد میگوید: «به‌ پاشا بگویید اینکار را نکند که باعث بدنامی‌ خواهد شد‌.» پدرم پیش علی احسان پاشا می‌آید و جریان را برای او شرح میدهد‌. علی احسان پاشا میگوید: «بسیار خب‌. حالا که خودتان نمی خواهید، ما هم کاری نمیکنیم‌. ولی بدانید اینها همیشه باعث شر و دردسر شما خواهند شد‌.»

تاریخ
2019.04.26 / 16:18
مولف
حسن راشدی
دیگر خبرلر

رضا پهلوینین سلطان احمده خیانتی

ارمنیلرین "آرشین مال آلان"ی تحریفی - ماگومایئو نه‌لر یازیب

توْکنیسم سیاستی و حکومت کادرلارینا اۆمود - بئشینجی بؤلوم

توْکنیسم سیاستی و حکومت کادرلارینا اۆمود - دوردونجو بولوم

توْکنیسم سیاستی و حکومت کادرلارینا اۆمود - اۆچونجو بؤلوم

توْکنیسم سیاستی و حکومت کادرلارینا اۆمود - ایکینجی بولوم

توْکنیسم سیاستی و حکومت کادرلارینا اۆمود - یوروش مهرعلی‌بیلی

پزشکیان علیئوله هانسی دیلده دانیشاجاق؟

تورکلره آتش آچمادیغینا گؤره گوله‌لنه‌ن ۲۰۰ عسگر

پرزیدنت سئچکیلری: رئیسینین یئرینه کیم گله‌جک؟

خبر خطّی
Axar.az'da reklam Bağla
Reklam
Bize yazin Bağla