سورقو: آذربایجان تورکلوگو و ملتچیلیگی ایله خاتمی زامانی باشلانمیش "دوم خرداد اصلاح طلبلیگی" آراسیندا سیز بیر ایلگی، ارتباط باغی و یا آسیلیلیق گورورسوزمو؟
جاواب: بو سورقونوزا بئله جاواب وئرمک ایسترم: "هرکس یارینی چاغیرار، من ده دیاریمی چاغیرارام (یاشاسین آذربایجان)". انقلابدان سونرا ایران ممالیکی محروسه سینده باشلامیش تورک ادبی فعالیت ۱۳۵۸ اینجی ایل، وارلیق ژورنالی جواد هئیت باشلیغی ایله و "یولداش" درگیسی حسین دوزگون باشلیغی ایله یاییلدیغی گونلره قاییدار.
او زامانکی تورک دیلی و ادبیاتینا ماراقلی اولان درگیلردن یالنیز وارلیق ژورنالی جواد هئیت-ین مودروکلوگو و اطرافینداکی وارلیق محفلی نین امکداشلیغی ایله یاشایاراق ایستر قلم ووران، ایسترسه ده اوخوجو کسیمی اولاراق تورکلوک بیلینجی و شعورو جوجرمگه و گؤیرمگه باشلامیش.
روسیه کومونیستلیگی نین داغیلماسی و آذربایجان جمهوریتی نین مستقیل اولماسی ایسه گونئی آذربایجان تورکلوگو اوچون بیر اؤزونه دؤنوش، اؤزونو درک ائتمک مقام ساییلمیش. آذربایجان نین مختار ناخجیوان جمهوریتیندکی انسانلاریمیز دمیر مفتیللری قیرماق و حسرتی گئدرمگه چالیشماقلا گونئیده کی آذربایجان تورکلوگونو داها دا کیم اولدوغونا دوغرو دورتموشلر.
"دوم خرداد اصلاح طلبلیگی" ایسه جمهوری ایسلامی ایران حاکیمیتینده کی دوشونجه قیسیرلیغیندان (انجماد فکری) بیر چیخیش مقام ساییلمیش. بئله لیکله فارس حاکیمیتی و اونون ایچریده کی ائلیت فارسلیغی قاباغا گؤتورمک اوچون حاکیمیت پوزیسیونو و اوپوزیسیونو آنلاییشی نی اورتایا قویماغا و فارسلیغی جمهوری ایسلامی ایران آدی آلتیندا قاباغا داشیماغا چالیشمیشلار. بو آرادا آذربایجان تورکلوگو ایران آنایاسیندا (قانون اساسیده) مطرح اولموش حاقلارینی دیله گتیرمکلرینه و خالقی اؤز میللی کیملیگی و منلیگی اطرافیندا باشا سالماغا چالیشدیقلارینا باخمایاراق فارس حاکیمیتی و فارس مدنیت راسیستلیک داییره لری بو حرکتلری "قومیتگرایی" و "پان تورک" آدی آلتیندا قارالاماغا و اجتماعیتی بو مسئله-دن دیکسیندیرمگه و یاییندیرماغا چالیشمیشلار.
دئمک، انسان توپلولوغو قونشولوغوندا اولان هر بیر حرکتدن اتکی و تاثیر آلماسینا باخمایاراق ایران ممالیکی محروسه سینده ایستر فارس حاکیمیتی و ایسترسه ده فارس حاکیمیت سیستیمی واسیطه سی ایله تربیت اولموش ائلیتده بیریکمیش تورکلوک علیهینه اؤگئیلیک و دوشمنلیک موناسبتلری فارس اصلاح طلبلیک زامانی دا ایستنیلن مثبت ثمر و نتیجه لری آذربایجان تورکلوگونه باغیشلامامیش. یانلیز مثبت معناسی ایران حؤکومتی نین فارس دیلی و مدنیتی نی اساس گؤتوردوگونو و حاکیمیتین فارسلیق انحصاریندا اولدوغونو بیر چوخ فارس اولمایان عادی انسانلار دا درک ائتمیشلر.
فارس اصلاح طلبلیگی نین کؤلگه سینده آذربایجان نین بعضی شهرلرینده؛ او جومله-دن اورمیه-ده "نوید آذربایجان" عیسی نظری نین باشچیلیغی ایله، تبریزده "شمس تبریز" حامد علی ایمان باشچیلیغی ایله زنگاندا "امید زنجان" احمد حکیمی پور باشچیلیغی ایله بعضی درگیلر یاییلماغا و بعضی مدنی مسئله لری ایفاده ائتمگه چالیشدیقلارینا باخمایاراق فارسلیغین قارا بولودلاری اونلارین باشی نین اوزرینه چؤکه رک اونلارین چیچکلنمه سینه اجازه وئرمه میش.
بو آرادا بیلیک یوردلاریندا یارانمیش یوموشاق فضادان آذربایجان اؤیرنجیلری فایدالاناراق تورکلوک دوشونجه سینی یایماغا باشلامیشلار. قاراباغدا ائرمنی داشناقلاری نین تؤرتدیگی جنایتلر نتیجه سینده سوی قیریما معروض قالمیش خوجالیداکی انسانلاری عزیزلمک مراسیملری ده گونئی آذربایجان تورکلوگونه تورکلوک دوشونجه سینی آشیلاماقدا فایدالی اولموش.
محمد تقی زهتابی تکلیفی ایله باشلانمیش "بابک قالاسی" حرکاتی تورکلوک مفکوره سینی عادی خالق کیتله سی آراسینا داشیماقدا بؤیو پایی اولموش.
دئمک، گونئی آذربایجاندا و ایران ممالیکی محروسه سینده تورک ملی حرکتی بیلینجی و شعورونا تکان وئرمک باخیمیندان روسیه کومونیستلیگی ایستعمارچیلیغیندان خلاص اولموش تورک جمهوریتلری، باشدا آذربایجان جمهوریتی و تورکمنیستان نین مستقیل اولماقلاری نین بؤیوک پایی اولموش.