اینسانین دوشونجه‌سی دیلده باش وئریر. هابئله، اینسانین وارلیغی دیلده گئرچکلشد‌ییی زاماندان او، باشقا جانلی‌لاردان سئچیلمه‌یه باشلاییر. ارسطو اینسانین حئیوان‌لارا اوستونلویونون باشلیجا ندنینی «نیطق»ده گؤردوکده یانیلمیر.

*قاپالی توپلوم استعاری (یعنی شعر دیلی ایله) دانیشیر، آچیق توپلوم ایسه، مجازی. بیز استعاری دانیشیقدان مجازی دانیشیغا کئچمه‌لی‌ییک.

*صنعتين باشليجا گؤره‌وي بيلگيلنديرمک دئييل، ائتکيلنديرمک‌دير. مسئله بوراسيندادير: ياشامين آرخاسيندا حقيقي دنيا يوْخ‌دور، حقيقت ياشامين اؤزونده‌‌دير. صنعت اوْلاي اوْلاراق ياشامي ياراديرسا، دئمک حقيقت ده اوْنون تؤره‌مه‌سي‌دير.

*تاريخه جنسييت گؤزويله باخارکن بونو آيدين گؤروروک:‌ قادين، کيشي¬‌لرين گؤزونده دوغانین سيمگه¬‌سينه چئوريلير. اينسان، دوغانی [طبيعتي] جايناغينا آلير، کيشي ايسه قاديني. بونون اوزون کئچميشي وار. قادين، نئجه دئيه‌رلر، اؤزونون دوغال کيم‌لييي ايله تاريخين يئتيرمه¬‌سي¬‌دير؛ قادين وارليغينا گؤز يومولموش کيشي‌لرين تاريخي.

*بیز باشقا بیر دیلده کایناتدا اولدوغوموزو، وارلیغیمیزین ائوینده اولدوغوموزو حیس ائده بیلمه‌ریک. بو یالنیز آنا دیلینده باش وئره بیلر

*اونوتماياليم: ياشام گله‌جک کيمي‌دير، اؤنجه‌دن يارانماييب، اوْنو عمل‌لريميزله ياراديريق. ياشام وئريلميش دئييل، اؤنجه موجوديتي يوْخ‌دور، لحظه‌ده يارانير. ياشامين مادي گوجو بيليمده، فلسفه‌ده، صنعت‌ده‌دير.

*منجه، آناليق قادينين لذذت آلديغي بير وظيفه‌دير، آمما کيشي¬‌لر بو وظيفه¬‌ني ايسته¬‌نيلن قده¬‌ر قودساللاشديراندا، سانکي بونو دئمک ايسته‌¬ييرلر: سن اوتور اوشاق دوغ، من توپلومو یؤنه‌ته‌جه‌یم.

*دیل دوشونجه‌نین آنلاتیم اورتامی، بیچیمی، ظرفی کیمی نظرده توتولسا بیله، اینسان وارلیغی‌نین آنلامی دوشونجه‌دن دئییل، اوندان آسیلی‌دیر.

*تک‌سسلي شعر بوتون سس‌لري باتيرماق ايسته‌يير. دئوريم، اوشاق‌لاريني اودور. چوْخ‌سسلي شعر ايسه ديره‌نيش اوْجاغينا سو جالايير.

*دیل مسئله‌سی آزساییلی سؤزلرله ساهمانا سالیناسی دئییل. دیل دالغالی، اوج- بوجاقسیز بیر دنیزدیر.

*ادبیات، شعرله نثردن اولوشور. آنجاق توپلومدا تکجه شعر یازیلیرسا، دئمک، توپلوم گئری قالیب.

*دیلی گلیشدیریب زنگین‌لشدیرمکده باش ووراجاغیمیز بیرینجی خزینه قوتادغو بیلیک، دیوان-ی- لوغات التورک و دده قورقود کیمی اثرلردیر. اوسته گل فولکلور و شیفاهی دیلی. لاکین علمی و فلسفی دیلین احتیاج‌لاری باخیمیندان بونلارداکی سؤز داغارجیغی اولدوقجا کیچیک‌دیر. بونا گؤره سؤز تؤرتمک قاچیلمازدیر.