یوخاری

شهریار نیسگلی

آنا صحیفه یازارلار
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
شهریار نیسگلی

بیر چوخ یازارلار کیمی شهريارين دا بديعي ياراديجيليغي بوتونلوك‌له اوْنون نوْستالگيياسي‏‌نين ائتکيسي آلتيندادير. نوستالگییا نیسگیل دئمک‌دیر.

واختیله لاتين آمريكاسي يازارلاري و ابدي گوٍنش [ژاپون] اؤلكه‏‌سي‌‏نين بير سيرا ياراديجي‌لاري، اونودولموش ايکتين اؤلکه‌ني [اوتوپیانی] اسکي ميف‏‌لر دونوندا جانلانديریردیلار. سانكي شهريار دا اؤزونه مخصوص چالارلا اونلارلا سس ـ سسه وئرير. شهريار دا عئيني اؤلچوده زاماني خيالي بير كندين داخماسيندا توتوب ساخلاماغا جان آتير؛ داها دوْغروسو ايندي اوشاقليق چاغي‏‌نين گؤزلرييله باخديغي بير كندين داخماسيندا.

شهريار دونياسي‌نين ايزي نه‏ اينكي ايندي خاريجي عالمدن سيلينميشدير، حتتا اوْلا بيلسين اوْنون تصووور ائتديیی بيچيمده كئچميشده ايسه يوْخ‌ايميش. بئله كي، شهريار آيي، گئجه‌‏ني، داغي، مئشه‏‌ني، شاعيري و مَلَك‌‏لري بيله، گئرچك‌لييه اويغون بيچيمده دئييل، اؤز نوْستالژيک دونياسي اؤلچوسونده يئنيدن يارادير. بو باخيمدان اوْنون أن ائتکيلي اثرلريندن بيري اوْلان «گئجه‌‏نين ‏افسانه‌‏سي»، ساده تصويرلردن اوزاقلاشاراق شاعيرين دايمي وورنوخمالاريني‏ گؤسته‌رير.

خيالي عالمدن اؤترو نوْستالگييا، شاعير روحونون زمانه ايله اويغون گلمه‌مه‌‏سيندن دوْغور. بوندان علاوه، اؤلكه‌‏لري زنگين ميفولوژي ايرثه ماليك اوْلان يازيچي‌لار بئله دوشونورلر: چاغداش اويغارليغين اؤزو ايله گتيردييي دَييشيك‌ليك‌لر اوْنلارين ايدئآل دونياسي‏‌نين داغيلماسيندا اؤزه‌ل روْل اوْيناميشدي. بونونلا بئله، چاغداش دونيانين يئنيليك‏‌لرينه، اؤزه‌لليك‌له تخنوْلوْگييايا، اوْنلارين قارشي چيخمالاري رئنه گئنون‌دان فرق‌لي اوْلاراق ايدئولوژيک دئييل، نوْستالژيک ماهييت داشييير. بوردا چاغداش اويغارليق، اؤزلويونده چيركين و شيطاني بير نسنه كيمي قلمه وئريلمير، چاغداش اويغارليق‏ يالنيز ياراديجي‌لارين ايدئآل دوٍنياسينا ووردوغو زيان باخيميندان پيسله‌نيلير.

اونلارين فيكرينجه، ايقتيصادي چيچکلنمه دالغاسي صفالي كندي چيركلنديرير؛ پالچيقدان تيكيلميش ديوارلارين يوموشاقليغيني، سئمئنتين سَرتلييي ايله دييشديرير. دئمك، «اينسان‌لا چئوره» آراسيندا ائله بير ديوار تيكلير كي، اوْندان قوْيوب قاچماقدان اؤزگه چاره قالمير. بو دَييشيلميش دونيا، شاعير روحونون دينج يوواسي اوْلا بيلمز، اوْنا گؤره ده اوْ، ييغيشيب اؤز تانيش كئچميش‌ يوردونا يولچولوغا چيخير.

شاعيرين گومان ائتدييي كيمي گئرييه يوْل وار‏مي؟! شاعير اوزون سوره آيريليق آردینجا كئچميش زامانا، ايتميش مكانا قاييدير. آمما بو دؤنه اوْ، تانيديغي آدام‌لارين دونيادان كؤچوب گئتديييني گؤرور. اوْنون گؤرمک ايسته‌دييي دوزه‌نليكده دييشيلمه‏‌ميش بير كرپيج بيله قالماييب:

هله‏ ده گؤزومو اوْووشدورورام،
ائله بيل عصرلرين يوخوسوندان دورموشام
ايتيريب اسکي دونياني منيم حياتيم
عهديمي تزه‏‌له‌يه‌جک بير كرپيج ده قالماييب.
يوخو نئجه قوْرخونج بير كابوس‌دور، اوْياقليق دا!
تانيش‌لار گئديبلر.
سئويم‌لي بير دونيانين آجیسی!
واي قوْرخورام!

اينديكي زاماندا اؤزونو مومييالانميش آدام سانان شاعير، سانکي مزاردان قالخميش اؤلودور. اوُزون سوره خلوته چکيلديکدن سوْنرا يازيلميش «موميالانميش آدام» شعري، شهريارين احوال-روحيه‌‏سينده باش وئره‌‏ن درين دييشيك‌ليكدن خبر وئرير: مومييالانميش آدام چوخورا دوشموش گؤزلرييله سوْيوق و سايماز چؤهره‌لر آراسيندا يوْل گئدير. آنجاق ايلكين خاطيره‌‏لرييله خاريجي گئرچليك آراسيندا هئچ بير ياخينليق قالماديغي اوٍچون اوْ، سرگردان حالدا يوْلونو آزير. حتتا اوْنو تانييان‌لار دا لاپ كؤلگه‌‏لر ‏تك اوْيان‌بوياندان كئچيپ گئديرلر، اوْنلارين يالنيز آياق ايزلري قالير. شهريار يازير:

«كؤهنه تانيش‌لارين، خيال سورعتي ايله ائولردن چيخيب ديوارلاري آشان و مندن اؤزلريني گيزله‌دن كؤلگه‌‏لريني دويورام. دئيه‌‏سن، پيچيلداشيرلار، لاكين اوْنلارين سسي منه چاتينجا، بوتونلوک‌له باتير، بلكه ‏ده دئييرلر: جاني نئجه‏ ده بَركيميش كي، هله‏ ده ساغ‏‌دير. نه‏ بيلمك اوْلار، بلكه اوْنلار دا منيم كيمي قبيردن قالخيبلار، آنجاق داها جاماعتين اوزونه باخا بيلميرلر.»

مومييالانميش آدام، اؤز مزارينا قاييتمازدان اؤنجه، نه ‌قده‌‏ر چاليشسا دا بو يئني دونياني قاورايا بيلمير. اوْ، نه‏ قارشیسینا چيخان قارانليق چايخانين، نه‏ ده آرخين قيراغيندا بوْينونو بوكوب فيكره دالميش سالخيم سؤيودون سيرريني آنلايا بيلمير. سوْندا، اوْنون چاشقينليغي دونيانين وفاسيزليغي و آلچاقليغي بار‌ه‏ده فيكيرلره قاريشير. شهريارين اؤز آلين‌يازيسينا لاغ-لاغالي و غملي باخيشي بوردان باشلانير:

من اؤلموشدوم نئچه ايل‏‌لر بوْيو سن ساغ ‏ايدين آمما
اؤزوم ده قالميشام حئيران، اؤلن ديرچَلدي، ساغ اؤلدو.

خولاصه ائدیله‌رک "شعر وارلیغین ائوی‌دیر" کیتابیندان (ص ۱۹۶-۱۹۹).

تاریخ
2019.09.28 / 12:11
مولف
ایواز طاها
دیگر خبرلر

رضا پهلوینین سلطان احمده خیانتی

ارمنیلرین "آرشین مال آلان"ی تحریفی - ماگومایئو نه‌لر یازیب

توْکنیسم سیاستی و حکومت کادرلارینا اۆمود - بئشینجی بؤلوم

توْکنیسم سیاستی و حکومت کادرلارینا اۆمود - دوردونجو بولوم

توْکنیسم سیاستی و حکومت کادرلارینا اۆمود - اۆچونجو بؤلوم

توْکنیسم سیاستی و حکومت کادرلارینا اۆمود - ایکینجی بولوم

توْکنیسم سیاستی و حکومت کادرلارینا اۆمود - یوروش مهرعلی‌بیلی

پزشکیان علیئوله هانسی دیلده دانیشاجاق؟

تورکلره آتش آچمادیغینا گؤره گوله‌لنه‌ن ۲۰۰ عسگر

پرزیدنت سئچکیلری: رئیسینین یئرینه کیم گله‌جک؟

خبر خطّی
Axar.az'da reklam Bağla
Reklam
Bize yazin Bağla