پهلویلرین فارس منشأ‌لی اولدوقلارینی ادعا ائد‌نلر هئچ بیر اعتبارلی منبع‌یه - دقیق یوخلانیلمیش معلوماتا، یعنی فاکتلارا دئییل، رضا شاهین اساساً فارسلارین مسکونلاشدیغی مازاندارانین ساوادکوه ناهییه‌سین‌ده آنادان اولماسینا اساس‌لانیرلار. شوبهه‌سیز کی، بو، کیمین‌سه میللی منسوبیتینی معین ائد‌ن فاکت حساب اولونا بیلمز. فاکتلار ایسه - محمد رضا شاهین آناسی تاجلمولک . آیریملینین ۱۹۹۶-جی ایلده تئهران‌دا نشر اولونموش «تاجلمولک آیریملینین – ملکه پهلوینین (رضا شاهین زؤوجه‌سی – محمد رضا شاهین آناسی) خاطره‌لری» آدلی کیتابین‌دا گتیریله‌ن فاکتلار پهلویلرین تورک (آذری) منشأ‌لی اولدوقلارینی ثبوت ائدیر.

ملکه - آنا تاجلمولک اؤزونون و رضا شاهین میللی منسوبیتی حاقین‌دا بئله یازیر:

«مرهوم آتام کازاک دیویزییاسینین یوکسک روتبه‌لی ظابطی ایدی. کازاک دیویزییاسی قاجار خانه‌دانینین سلطنت سوردویو دؤورده (خصوصاً محمد شاهین حاکمیت‌ده اولدوغو زامان) ایران‌دا آساییشی و تهلوکسیزلیین قورونماسینی تعمین ائد‌ن اساس حربی روتبه ایدی – او دؤورده ایرانین نظامی اوردوسو یوخ ایدی و روسییا چاری قاجار شاهینین ایستیی ایله کازاکلاری ایرانا گؤندرمیش‌دی. بو قوشون‌دا خیدمت ائد‌ن حربی قوللوق‌چولار بوتؤولوک‌ده قافقازلیلاردان عبارت ایدیلر، لاکین اونلارا روس ظابطلری کومان‌دان‌لیق ائدیردیلر.

آتام تئیمور خان آیریملی بو قوشون‌دا میرپنج روتبه‌سینده خیدمت ائدیردی (او دؤورده میرپنج ایندیکی سرتیب – بریقادا گنرالی روتبه‌سینه برابر ایدی). البته، او زامان من اوشاق ایدیم و همین دؤورو یاخشی خاتیرلامیرام، اما آنام دئییردی کی، آتام ایرانا گلمزدن اول خئی‌لی مدت باکینن حربی کومئندانتینین معاوینی، سونرا آراز سرحد منطقه‌سینین، داها سونرا ایسه لنکرانین حربی رئیسی اولموش‌دور. بو دا یادیم‌دادیر کی، بوتون عمیلریم، داییلاریم چار اوردوسون‌دا خیدمت ائدیردیلر و صابیر خان آدلی عمیم بولشئویکلره قارشی ساواش‌دا هلاک اولموش‌دور.

من باکی‌دا آنادان اولموشام. توللود تاریخیم قورانی-مجیدین جیلد قابیغین‌دا ۱۲۷۴-جو ایلین اوردوبئهیشت آیینین ۶-سی (۲۶ آپرئل ۱۸۹۶-جی ایل) کیمی قئید اولونموش‌دور و بو، مرهوم آتامین دستخطی ایله یازیلدیغینا گؤره هر زامان اونا باخدیق‌دا تام دقیق‌لیک ایله خیالیم‌دا جانلان‌دیریرام. بو منه آتام‌دان قالان ان عزیز یادیگاردیر.»

داها سونرا:

« بیر گون آتام ائوه گلیب دئدی کی، اینگیلیسلر طرفین‌دن سیلاحلاندیریلمیش و اونلارین چوخسایلی قوشونو ایله بیرلشدیریلمیش کازاک دیویزییاسی قافقازا هوجوم ائتمه‌یه حاضیرلاشیر و او دا آجلارین قوشونو ایله بیرگه باکی اوزرینه گئتمه‌لیدیر. آتام کازاک و اینگیلیسلرله بیرگه یولا دوشدو، موختلیف جبهه‌لرده دؤیوشدو و بیر مدت سونرا خسته و چوخ یورغون حال‌دا ایرانا قاییتدی. باشینا گلنلر باره‌ده بیزه صحبت ائدیب دئدی کی، جبهه‌ده بیر عسگر اونون حیاتینی خلاص ائتمیشدیر. آتام باکی اطرافین‌دا روس اینقیلابچیلارینا قارشی گئدن ساواش‌دا بو عسگری خوشلامیش و اونو اؤز شخصی خیدمتینه گؤتورموشدور. رضا ایران‌دا آنادان اولوب بویا-باشا چاتسا دا اصلن باکی مهاجیرلری عائله‌سیندن ایدی و تورک دیلینی یاخشی بیلدیینه، زارافاتجیل، شن خاصیت‌لی آدام اولدوغونا گؤره آتامین اوریینه یاتمیشدی. او، جبهه‌ده همیشه آتامین یانین‌دا اولور و بیر دفعه آتام بیر نئچه اینقیلابچینین محاصره‌سینه دوشدویو زامان رضا اونلاری پولئمیوت آتشی ایله محو ائدیب اونو لابود اؤلومدن قورتاریر.

«رضا کازاک دیویزییاسین‌دا ان ماهیر پولئمیوتچو ایدی و بونا گؤره ده «رضا ماکزیم» آدی ایله شؤهرت قازانمیشدی.»

«رضا بیزه گلدیک‌ده اونون جبهه‌ده گؤستردیی رشادته و آتامیزی اؤلوم‌دن خلاص ائتدیینه گؤره احتیراملا قارشیلادیق، بو دا بیزیم تانیشلیغیمیزا، داها سونرا ایسه ائولنمییمیزه سبب اولدو.»

ملکه - آنا تاج المولکون سووئت حاکمیتی و اوندان سونراکی دؤورلرده فارس کیمی تقدیم اولونان رضا شاه حاقین‌دا وئردیی داها بیر ماراق‌لی معلومات:

«من و رضا اصلا آذربایجانلیییق. البته، من باکی‌دا آنادان اولموشام، رضا ایسه ایران‌دا دونیایا گلمیشدی.»

«رضا ایرانین قدیم تاریخی ایله چوخ ماراقلانیردی و فوروغی (ایران دؤولت خادیمی محمد رضا شاهین حاکمیتینین ایلک ایللرین‌ده ایرانین باش ناظری) رضانین دقتینه چاتدیردی کی، اصل ایران‌لیلار فارسلار دئییل آذریلردیر، زردوشت ده آذری ایدی و زردوشتلوک آذربایجان‌دا تشککول تاپمیش‌دیر.»

ملکه - آنا تاج المولک اؤزو ده شعیر یازیر، شعیره و ان باش‌لیجاسی اؤز دوغما دیلینه مونسیبتی حاقین‌دا بئله دئییر:

«من شعری چوخ سئویرم. شعرلریمین چوخو تورک دیلین‌ده‌دیر. شهریار تهران‌دا یاشادیغی دؤورده دفعه‌لرله اونو سارایا دعوت ائتمیشه‌م، او دا گلیب شعیرلریمی دینلمیش، مصلحتلرینی وئرمیش و منی یازماغا مجبور ائتمیشدی. خیدمتینیزه عرض ائدیره‌م کی، شخصاً من آذری دیلینده یازیلان شعیرلری بوتون دونیا دیللرینده یازیلمیش شعیرلردن اوستون حساب ائدیره‌م و شعیر سؤیله‌مک اوچون دونیادا آذری دیلین‌دن داها کامیل دیل اولمادیغینین اعتیقادیندایام. همچینین آذربایجان موسیقی‌سینی دونیادا اولان بوتون موسیقیلردن اوستون ساییرام.»

«اینسان مملکت شاهینین آناسی اولدوقدا بیر چوخ محرومیتلره معروض قالیر – یازیر ملکه - آنا تاج المولک – بونا گؤره ده محمد رضا منیم شعیر دیوانیمین چاپ اولونماسینا ایجازه وئرمه‌دی .