ادیب طوسی در بیان علّت و ضرورت کنار گذاشتن زبان ترکی از جانب مردم آذربایجان مي‌گويد:

« امّا موجب براي ترك اين زبان به نظر نگارنده تنها حسّ مليّت و عرق ميهن‌دوستي است كه به هيچ وجه اجازه نمي‌دهد سوابق چندين هزار سالة ملّي خود را فراموش كرده و تحت نفوذ زباني واقع شويم كه به زور بر ما تحميل كرده‌اند و زبان ملّي ما نيست. » (زبان فارسي در آذربايجان، ج 1، ص 214)

يقيناً نظر آقاي اديب طوسي براي خود ايشان محترم است ولي اگر توقّع دارند كه آذربايجاني‌هابه خاطر حسّ مليّت و عرق ميهن‌دوستي نظر ايشان را كه يك نظر شخصي است محترم بشمارند ؛ بايد گفت توقّع ايشان توقّع بيجايي است چرا كه آذربايجاني با همين زبان تركي اش احساس كم و كسري در حسّ مليّت و عرق ميهن‌دوستي نمي‌كند . به جز اين مسئله اديب توسي نمي‌گويد كه چگونه كشف كرده است كه اين زبان به زور بر آذربايجان تحميل شده است. غیر از او هیچ کس دیگر از آذری بازان و شووینیست های وطنی هیچ توضیح و توجیه معقولی در باب مکانیسم تحمیل زبان ترکی به مردم آذربایجان ارائه نکرده اند.