شنیدنی تر از همۀ آنچه گفته شد، آن است که ادیب طوسی می گوید:

« اثر نظمی و نثری که از قدیم مانده و مربوط به زبان آذری باشد، مع الاسف خیلی کم و قابل استفاده و ملاحظه نیست. » (زبان فارسی در آذربایجان، ج ۱، ص ۲۰۲)

آثار نظمی و نثری باقیمانده از زبان آذری خیلی کم بوده و قابل استفاده و ملاحظه نیست. از همان مقدار کم باقی مانده که از چند صفحه تجاوز نمی کند هم بخشی هایی را آذری بازانی چون دکترمنوچهر مرتضوی، دکترمحمّدامین ریاحی، آرتور هنینگ و حتّی خود ادیب طوسی متعلّق به زبان های دیگر از قبیل طالشی، کردی، فارسی و لری دانسته اند.با این وصف معلوم نیست ادیب طوسی و دیگر حضرات آذری باز آن همه لغت و قواعد از آن زبان موهوم را از کجا استخراج کرده اند.

ادیب طوسی برای اندک بودن یا به عبارت بهتر نبودن آثار نظم و نثر از زبان موهوم آذری دلایلی همچون مرسوم نبودن ایجاد آثار ادبی و نوشتاری در گویش های غیر فارسی و نابود شدن آثار زبان آذری در اثر غلبه یافتن زبان ترکی بیان می کند. او حتّی معتقد است آن چهار پنج جملۀ کوتاه مثلاً آذری به کار رفته در لا به لای کتب نثری فارسی هم به مرور زمان دچار تصرّف و تحریف شده و امروزه نمی توان استفادۀ کاملی از آنها به عمل آورد.