ایران اؤلکه‌سی کثیرالمله بیر اؤلکه دیر . تاریخ بویو و سیاسی سرحدلر زامان – زامان دگیشمیش و امپراتورلارین ، سلطانلارین و پادشاهلارین اراده لری اساسیندا اؤلکه لره معین آدلار وئریلمیشدیر .

بوگونکو ایران آدلانان اؤلکه‌ده یاشایان میلّتلر ، مین‌لر ایلدیر بو اؤلکه ده یاشامیش و تاریخین آجیلی و شیرینلی خاطره لرینی آرخادا قویموشلار.

هله اسلامدان قاباق ، اؤزللیکله میلاددان قاباق یازیلان تاریخلر داها چوخ افسانه لرله قاریشیق اولسادا اسلامدان سونرا یازیلان ایران تاریخی مختلیف تاریخچیلر طرفیندن چوخ آچیق – آیدین و مختلیف دیللرده یازیلمیشدیر .

غزنویلر دؤنمیندن قاجار دؤرونون سونونا قَدَر و ۱۰۰۰ ایل آردیجیل اولاراق بو اؤلکه یه حؤکم سورَن تورک امپراتورلاری و سلطانلاری دؤرونده اوچ دیل ، یعنی تورک ، عرب و دری (فارس ) دیلی بیر بیری‌نین یانیندا ایشلَنمیش و گلیشمیشدیر .

حتی فارس دیلی کئچمیش مین ایلده شعر دیلینه و دربار دیلینه چئوریلدیگینه گؤره و تورک سلطانلاری فارسجا شعر سؤیله‌ین شاعیرلره قیزیل و گوموش انعاملاری وئردیکده شاعیرلر شعرلرینی داها چوخ بو دیلده یازیب سلطانلار دربارینا تقدیم ائتمیش و او زامانلاردا داها چوخ فارس دیلینده شعر دیوانلاری یازیلمیش و بو گونه میراث قالمیشدیر .

بیر سؤزده دئمک اولار کی ، فارسلارین هخامنشلر و ساسانی‌لر سلطانلاری دؤنملرینده هئچ بیر ادبی اثرلری یارانمامیش و اونلارین کئچمیش قرنلرده یارانمیش و افتخار ائده بیله‌جکلری فارسجا ادبی ، تاریخی و سایره اثرلری نین %۹۸ تورک سلطانلاری حاکمیتی دؤرونده یارانمیشدیر!

اوچ دیلین تبعیض‌سیز بو اؤلکه‌ده ایشلنمه‌سی قاجار دؤرونون سونونا قَدَر داوام ائتمیشدیر ؛ لاکین رضاخان ایش باشینا گلندن سونرا یالنیز فارس دیلی ایراندا رسمی و اجباری تحصیل دیلی اولموش و غیر فارس دیللرین ، اؤزللیکله ناصرالدین شاه زامانینندا و میرزا حسن رشدیه طرفیندن ایلک دفعه ایراندا مدرن تحصیل سیستیمی آذربایجان تورکجه سینده و تبریزده درس وئریلدیگینه باخمایاراق بو دیلین تدریس و تحصیلی یاساق اولموشدور !

تاسفلر اولسون رضاخانین غیر عادلانه قانونو بو گونه کیمی داوام ائتمکده دیر !

ایران کثیرالمله بیر اؤلکه دیر ، بورادا یالنیز فارسلار یاشامیرلار کی ، اؤلکه‌نین بوتون امکانلاری فارس دیلی ، ادبیاتی و فرهنگی اختیاریندا اولسون . بو اؤلکه‌ده تورکلرین جمعیتی فارسلارداندا چوخدور و ان آزی فارسلار قدری بو مملکت‌ده حقلری و حقوقلاری وار ، باشقا غیر فارس دیللرین‌ده جمعیتلری اساسیندا اؤلکه امکانلاریندان فایدالانماغا حقلری وار .

بیز اگر بو اؤلکه‌ده یاشاییریق‌سا، فارسلاردان چوخ نفوسا مالیک اولمامیزا باخمایاراق فارسلار قَدَری اؤلکه امکانلاریندان فایدالانماغا حقّیمیز وار یعنی :

۱ – دیلیمیز رسمی و سرتاسری دیل اولاراق فارس دیلی ایله یاناشی ابتدایی‌دن توتدو بیلیم یوردونون ( دانشگاهین ) سونونا قدر و بوتون تخصص‌لرده درس وئریلمه‌لیدیر

۲ – فارس دیلی کیمی دیلیمیزده آکادمی ( فرهنگستان ) آچیلمالی و دیلیمیز لازم اولمایان یابانجی سؤزجوکلر و کلمه لردن سیلینمه‌لی و تورک دیلی‌نین کؤکلرینه دایاناراق یئنی سؤزجوکلر یارانمالیدیر

۳ – تهراندا سرتاسری تلویزیون کاناللاری‌نین تعدادی مثلا ۱۲ اولورسا، نفوس چوخلوغو اساسیندا اونون ۵- ی تورکجه ،‌ ۵- ی فارسجا، و ۲- سی باشقا غیر فارس دیللره حصر ائدیلمه‌لی و وئرلیش یایمالیدیر، رادیو وئرلیشلری‌ده بو نسبت اساسیندا بؤلونمه‌لیدیر

۴ – فارس موسیقی‌سی گلیشمه‌سینه نظرده توتولان بودجه و اجرالار تورک موسیقی‌سینه‌ده نظرده توتولمالی و اجرا اولمالیدیر، عین حالدا باشقا غیر فارس موسیقی‌لرینه‌ده جمعیتلری چوخلوغو اساسیندا اؤنملی یئر وئریلمه‌لیدیر

۵ – دؤلتی بودجه ایله مرکزده نشر اولان مطبوعاتین یاریسی تورک و یاریسی فارس دیلینده اولمالیدیر و باشقا دیللرده‌ده اوستان مرکزلرینده دولت بودجه‌سی‌ایله نشریه بوراخیلمالیدیر

۶ – دؤلت بودجه‌سی ایله حاضرلانان سینما فیلملری ،تلویزیون سریاللاری و تئاتر نمایشلری ایکی دیلده ( تورکجه و فارسجا ) اولمالیدیر

۷ – مجلیس‌ده ، محکمه‌لرده‌ و باشقا دؤلتی اداره‌لرده هر ایکی دیلین (تورکجه و فارسجا ) ایشلنمه‌سی آزاد اولمالیدیر

۸ – رسمی و دؤلتی تابلولار هر ایکی دیلده (تورکجه و فارسجا) یازیلمالیدیر

۹ – تورک دیللی شهرلرده ابتدایی و دبیرستان مکتبلری‌نین درسلری تورکجه اولمالی لاکین فارس وطنداشلارلا ارتباط قورماق اوچون معین مقطع ده ، مثلا یئددینجی صنف‌دن دبیرستانین سونونا قَدَر ، بیر کیتابدا فارس دیلی و ادبیاتی بو مکتبلرده تورک دیلی یانیندا درس وئریلمه‌لیدیر

۱۰ – فارس دیللی شهرلرده ابتدایی و دبیرستان مکتبلری‌نین درسلری فارسجا اولمالی لاکین تورک وطنداشلارلا ارتباط قورماق اوچون معین مقطع ده ، مثلا یئددینجی صنف‌دن دبیرستانین سونونا قَدَر ، بیرکیتابدا تورک دیلی و ادبیاتی بو مکتبلرده فارس دیلی یانیندا درس وئریلمه‌لیدیر

۱۱ – هر شهرین جمعیتی تورک و فارس ترکیبلی اولورسا ، هر ایکی دیلده و تورکلر تورک دیللی مکتب‌لرده و فارسلار فارس دیللی مکتب‌لرده تحصیل آلمالی‌دیرلار ، بو مکتبلرده بوتون امکانلار برابر بؤلونمه‌لیدیر

۱۲ – تورک دیللی شهرلرده یئرله‌شن بیلیم یوردلارین ( دانشگاهلارین ) تحصیل دیلی مختلیف بؤلوملرده ( رشته لرده ) تورکجه اولمالیدیر ، لاکین بو بیلیم یوردلاریندا فارس دیللی فاکولته‌لرده (‌دانشکده‌لرده ) اولمالیدیر ، بو فاکولته‌لرین تحصیل دیلی فارسجا اولمالی دیر

۱۳ – فارس دیللی شهرلرده یئرله‌شن بیلیم یوردلارین ( دانشگاهلارین ) تحصیل دیلی مختلیف بؤلوملرده ( رشته لرده ) فارسجا اولمالیدیر ، لاکین بو بیلیم یوردلاریندا تورک دیللی فاکولته‌لرده (‌دانشکده‌لرده ) اولمالیدیر ، بو فاکولته‌لرین تحصیل دیلی تورکجه اولمالی دیر

۱۴ – تورک و فارس ترکیبلی شهرلرین ( تهران و کرج کیمی ) بیلیم یوردلاریندا هر ایکی دیلده و مختلیف تخصص‌لرده فاکولته‌لر اولمالیدیر

۱۵ – فارس دیلی کیمی تورک دیلینده ده دؤلت بودجه‌سی ایله سئمینارلار قورولمالی و تورک دیلی اوزمانلاری بو سئمینارلارا دعوت اولمالی و تورک دیلی ساحه‌سینده آراشدیرمالار آپارمالیدیرلار

۱۶ – تورکلرین دوزگون تاریخی یازیلمالی و مکتب – مدرسه و بیلیم یوردلاریندا تدریس ائدیلن عرقچی و آریا یؤنلو نژادپرستانه تاریخ اصلاح اولمالیدیر

۱۷ – بوتون ساحه‌لرده فارسلار و غیر فارسلار آراسیندا برابر حقوق پروقراملاری نظرده توتولاراق اؤلکه‌ده دوستلوق، انسان سئورلیک و انسانلارین دیل، اینانج و سوی -کؤکلریندن آسیلی اولمایاراق قاریشیلیقلی (ایکی طرفلی و برابر ) سایغی و سئوگی دویغولاری گوجلندیریلمه‌لیدیر.

۱۸ – اؤلکه نین مادی و اقتصادی امکانلاری و میلّی سرمایه‌لری یالنیز مرکزی شهر و بؤلگه‌لرده یوخ ،بلکه ‌اؤلکه‌نین بوتون شهرلری و بولگه‌لری‌نین برابر گلیشمه‌سی و توسعه تاپماسی اوچون هزینه اولمالی و اقتصادی جهتدن دالی قالمیش بؤلگه‌لرده داها چوخ سرمایه ایشه آپاریلمالی دیر .