Axar.az
یوخاری
22 سئنتیابر 2019


ﻣﻌﻨﯽ ﻭ ﺭﯾﺸﻪ ﻭﺍﮊﻩ ی "ﺗﻮﺭﮎ"

آنا صحیفه یازارلار
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

ﻣﻘﺪﻣﻪ - ﺗﻮﺭﮐﺎﻥ ﺩﺭ ﮔﺴﺘﺮﻩ ﻭﺳﯿﻌﯽ ﺍﺯ ﻗﺎﺭﻩ ﻫﺎﯼ ﺁﺳﯿﺎ ، ﺍﺭﻭﭘﺎ ﻭ ﺍﻓﺮﯾﻘﺎ ﺯﯾﺴﺖ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﻭ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺣﮑﻮﻣﺘﻬﺎ ﻭ ﺍﻣﭙﺮﺍﻃﻮﺭﯼ ﻫﺎﯼ ﺑﺰﺭﮔﯽ ﺩﺍﺩﻩ ﺍﻧﺪ . ﺑﮕﻔﺘﻪ ﻣﻮﺭﺧﯿﻦ ، ﭼﻪ ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﺗﻤﺪﻥ ﻭ ﻓﺮﻫﻨﮓ ، ﻭ ﭼﻪ ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻭ ﺗﺒﺎﺭ ، ﺗﺮﮐﻬﺎ ﺍﺯ ﻗﺪﯾﻢ ﺗﺮﯾﻦ ﺍﻧﺴﺎﻧﻬﺎﺋﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺣﻀﻮﺭ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺍﻧﺪ .

ﻋﻠﯽ ﭘﺎﺷﺎ ﺻﺎﻟﺢ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ‏« ﺳﺮﮔﺬﺷﺖ ﻗﺎﻧﻮﻥ ‏» ﻣﯽ ﻧﻮﯾﺴﺪ : ﺳﺎﮐﻨﺎﻥ ﺍﻭﻟﯿﻪ ﻭ ﺑﻮﻣﯽ ﺁﺳﯿﺎﯼ ﻣﺮﮐﺰﯼ ﺗﺮﮐﺎﻥ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﻧﺪ ﻭ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺗﻤﺪﻧﻬﺎﯼ ﺑﺸﺮﯼ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﮔﻬﻮﺍﺭﻩ ﭘﺮﻭﺭﺵ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﻣﻬﺎﺟﺮﺕ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ . ﺑﻨﻈﺮ ﻭﯼ ﺯﺑﺎﻥ ﺗﺮﮐﯽ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺯﺑﺎﻧﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺸﺮ ﺑﺪﺍﻥ ﺯﺑﺎﻥ ﮔﺸﻮﺩﻩ ﻭ ﺁﻏﺎﺯ ﺳﺨﻦ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ . ﻧﯿﺰ ﺑﻨﻮﺷﺘﻪ ﻣﺤﻘﻘﺎﻥ ﺗﺎﺭﯾﺦ ، ﺍﯾﺠﺎﺩ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﺣﮑﻮﻣﺘﯽ ﻭ ﺗﺮﺗﯿﺒﺎﺕ ﺧﻂ ﻭ ﺑﻤﯿﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩﻥ ﺍﻟﻔﺒﺎ ، ﺷﻌﺮ ، ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ، ﺍﻓﺴﺎﻧﻪ ﻫﺎﯼ ﻣﻨﻈﻮﻡ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﻧﯿﺎ ، ﺗﺮﮐﺎﻥ ﺧﻠﻖ ﻭ ﺍﯾﺠﺎﺩ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ .

ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﻣﻄﻠﺐ - ﺩﺭ ﯾﮑﺼﺪ ﺳﺎﻝ ﮔﺬﺷﺘﻪ ، ﺑﺮﺍﯼ ﯾﺎﻓﺘﻦ ﺍﺻﻞ ﻭ ﺭﯾﺸﻪ ﻭﺍﮊﻩ ﺗﺮﮎ ، ﺟﺴﺘﺠﻮﻫﺎﯼ ﺯﯾﺎﺩﯼ ﺩﺭ ﻣﺘﻮﻥ ﻭ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﺑﻌﻤﻞ ﺁﻣﺪﻩ ﻭ ﻧﻈﺮﯾﺎﺕ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﯽ ﺍﺑﺮﺍﺯ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺍﻧﺪ . ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﻭ ﻣﻔﻬﻮﻡ ﻭﺍﮊﻩ ﺗﻮﺭﮎ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ ﻭ ﺳﭙﺲ ﺭﯾﺸﻪ ﺗﺮﮎ ﺭﺍ ﻣﻮﺭﺩ ﺑﺮ ﺭﺳﯽ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﯽ ﺩﻫﯿﻢ :

-1 ﺗﻮﺭﮎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺍﺳﻢ ﺫﺍﺕ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﮐﻼﻩ ﺧُﻮﺩ ‏( ﮐﻼﻩ ﺟﻨﮕﯽ ﺁﻫﻨﯽ ‏» ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺄﺧﻮﺫ ﺍﺯ ﻧﺎﻡ ﺗﭙﻪ ﺍﯼ ﺑﻬﻤﯿﻦ ﻧﺎﻡ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﮐﻮﻫﻬﺎﯼ ﺁﻟﺘﺎﺋﯽ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﻗﺪﯾﻤﯽ ﺗﺮﯾﻦ ﻣﺤﻞ ﺍﻗﺎﻣﺖ ﺗﺮﮐﻬﺎﺳﺖ ‏( ﺍﯾﻦ ﺗﭙﻪ ﺷﺒﯿﻪ ﮐﻼﻩ ﺧﻮﺩ ﺍﺳﺖ ‏) .

2 - ﻭﺍﮊﻩ ﺗﻮﺭﮎ ﺑﺼﻮﺭﺕ ﺍﺳﻢ ﻣﻌﻨﯽ ‏« ﻧﯿﺮﻭ ﻭ ﺗﻮﺍﻧﺎﺋﯽ ‏» ﺍﺳﺖ . 2 - ﺩﺭ ﻣﺘﻮﻥ ﺍﻭﯾﻐﻮﺭﯼ ﻫﻢ ﮐﻠﻤﻪ ﺗﺮﮎ ﺭﺍ ﺑﻌﻀﺎ ﺑﺼﻮﺭﺕ ‏« ﺍُﺭُﮎ Orok ﯾﺎ ﺗُﺮُﮎ Torok ‏) ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﻗﺪﺭﺕ ﻭ ﻧﯿﺮﻭ ﺍﺳﺖ .
3 - ﮐﻠﻤﻪ ﺗﻮﺭﮎ ﺑﻌﻨﻮﺍﻥ ﺻﻔﺖ ﻫﻢ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﻧﯿﺮﻭﻣﻨﺪ ﻭ ﻗﺪﺭﺗﻤﻨﺪ ﺍﺳﺘﻌﻤﺎﻝ ﺷﺪﻩ ، ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﺩﺭ ﻣﺘﻮﻥ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﻭ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﯿﺰﺍﻧﺴﯽ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﺣﻮﺍﺩﺙ ﺳﺎﻝ 515 ﻣﯿﻼﺩﯼ ، ﺍﻣﭙﺮﺍﻃﻮﺭﯼ ﻫﻮﻥ ﻫﺎ ﺭﺍ ‏( ﻫﻮﻥ ﺗﻮﺭﻭﮎ Hun Türük ﯾﺎ ﻫﻮﻧﻬﺎﯼ ﻧﯿﺮﻭﻣﻨﺪ ﻭ ﻗﺪﺭﺗﻤﻨﺪ ‏) ﮔﻔﺘﻪ ﺍﻧﺪ

ﺑﻨﺎﺑﺮﺍﯾﻦ ﻭﺍﮊﻩ ﺗﺮﮎ ﻣﻌﻨﯽ ﻭ ﻣﻔﻬﻮﻡ ﻗﻬﺮﻣﺎﻥ ﺭﺍ ﺩﺍﺭﺩ . ﻣﺘﺎﺳﻔﺎﻧﻪ ﺩﺭ ﻗﺮﻥ ﺍﺧﯿﺮ ﺍﺯ ﻭﺍﮊﻩ ﺗﺮﮎ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻣﻨﻔﯽ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺁﻣﺪ .

4 - ﭼﯿﻨﯽ ﻫﺎ ﮔﺮﻭﻫﯽ ﺍﺯ ﺍﻗﻮﺍﻡ ﺗﺮﮎ ﺳﺎﮐﻦ ﺷﻤﺎﻝ ﭼﯿﻦ ، ﺟﻨﻮﺏ ﺳﯿﺒﺮﯼ ، ﻭ ﻣﺤﺪﻭﺩﻩ ﺁﻟﺘﺎﯼ ﺭﺍ ‏« ﻫﯿﻮﻧﮓ ﻧﻮ Hiyung Nu ‏» ﻣﯽ ﻧﺎﻣﯿﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻤﻌﻨﺎﯼ ﺑﺮﺩﮔﺎﻥ ﻋﺎﺻﯽ ﻭ ﮔﻨﺎﻫﮑﺎﺭ ﺍﺳﺖ . ﺍﻣﺎ ﺗﺮﮐﺎﻥ ﺑﺎﺳﺘﺎﻥ ﺗﻮﺭﮐﯿﻮﺕ Torkiot ﻧﺎﻣﯿﺪﻩ ﻣﯽ ﺷﺪﻧﺪ . ﭼﯿﻨﯽ ﻫﺎ ﭼﻮﻥ ﺩﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺣﺮﻑ R ﻧﺪﺍﺭﻧﺪ ﮔﺮﻭﻫﯽ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺍﻗﻮﺍﻡ ﺭﺍ ‏( ﺗﻮ ﮐﯿﻮ To kio – ﯾﺎ ﺗﻮﮐﺌﻮ To Keo ‏) ﻣﯽ ﻧﺎﻣﯿﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺗﻠﻔﻆ ﭼﯿﻨﯽ ﺗﻮﺭﮐﯿﻮﺕ ﺍﺳﺖ . ﺑﻨﻮﺷﺘﻪ ﺗﺎﺭﯾﺦ ، ﭼﯿﻨﯽ ﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﺰﻭﯾﺮ ﻭ ﺭﯾﺎﮐﺎﺭﯼ ﻣﯿﺎﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﯾﺠﺎﺩ ﻧﻔﺎﻕ ﻭ ﺍﺧﺘﻼﻑ ﻭ ﺩﻭ ﺩﺳﺘﮕﯽ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺷﮑﺴﺖ ﺩﺍﺩﻥ ﺷﺎﻥ ، ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﯾﻮﺭﯾﻮﮎ Yuryuk ﻧﺎﻣﯿﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﻣﻄﯿﻊ ﻭ ﻓﺮﻣﺎﻧﺒﺮﺩﺍﺭ ﺍﺳﺖ . ﺗﻮﺭﮐﯿﻮﺕ ﻫﺎ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺗﺠﺰﯾﻪ ، ﺑﻪ ﺗﺮﮐﺎﻥ ﻏﺮﺑﯽ ﻭ ﺗﺮﮐﺎﻥ ﺷﺮﻗﯽ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﺷﺪﻩ ﺍﻧﺪ .
5 – ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺗﻮﺭﮎ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﻋﺎﻟِﻢ ﻭ ﺁﮔﺎﻩ ﻭ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺩﺍﻧﺎﺳﺖ ﻭ ﺍﺯ ﻣﺴﺎﺋﻠﯽ ﺧﺒﺮ ﺩﺍﺭﺩ ، ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ

6 – ﮔﺎﻫﯽ ﻧﯿﺰ ﺍﺯ ﻭﺍﮊﻩ ﺗﻮﺭﮎ ﻣﻔﻬﻮﻡ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺩﺍﺭﺍ ﻭ ﻏﻨﯽ ﻭ ﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪ ﺍﺳﺖ ، ﻭ ﯾﺎ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﯽ ﻧﯿﺎﺯ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﻫﻤﻪ ﭼﯿﺰ ﺩﺍﺭﺩ ﻣﺮﺍﺩ ﺷﺪﻩ؛

–7 ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻭﺍﮊﻩ ﺗﻮﺭﮎ ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﻣﻌﻨﯽ ﺷﻨﺎﺳﯽ ، ﻣﻔﺎﻫﯿﻤﯽ ﺍﺯ ﻗﺒﯿﻞ : ﺷﮑﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ ، ﻇﻬﻮﺭ ﮐﺮﺩﻩ ، ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﻪ ، ﺧﯿﻠﯽ ﺭﺷﺪ ﯾﺎﻓﺘﻪ ، ﻭ ... ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ

8 - ﻫﻤﯿﻦ ﻃﻮﺭ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﺎﺣﻞ ﺩﺭﯾﺎ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ .

9 – ﺗﻮﺭﮎ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﺩﻭﺭﻩ ﭘﺨﺘﮕﯽ ، ﺟﺬﺏ ﮐﺮﺩﻥ ، ﺣﺘﯽ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﻣﺘﺮﻭﮎ ﻧﯿﺰ ﺑﮑﺎﺭ ﺭﻓﺘﻪ ﺍﺳﺖ .

10 – ﻭﺍﮊﻩ ﺗﻮﺭﮎ ﺭﺍ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﺳﺎﺩﻩ ، ﺁﺳﺎﻥ ، ﺳﻬﻞ ﻧﯿﺰ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﻧﺪ . ﻣﺜﻼ ﺩﺭ ﻣﺤﺎﻭﺭﺍﺕ ﻭ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻭ ﺑﯿﺎﻥ ﯾﮏ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﯿﮕﻮﯾﻨﺪ : ﺗﺮﮐﯽ ﻓﻼﻥ ﭼﯿﺰ ﭼﻨﯿﻦ ﺍﺳﺖ ... ‏( ﺗﻮﺭﮐﻮ ﺳﻮﻥ ﺩﺋﺴﮏ ﺑﺌﻠﻪ ﺩﯼ … ﯾﺎ ﺍﻭ ﺳﺆﺯﻭﻥ ﺗﻮﺭﮐﯽ ﺳﯽ ﺑﺌﻠﻪ ﺩﯼ ﮐﯽ ... ‏)

-11 ﻭﺍﮊﻩ ﺗﻮﺭﮎ ﺭﺍ ﺑﻌﻀﯽ ﺍﺯ ﻣﻮﺭخین ﺩﺭ ﮐﺘﯿﺒﻪ ﻫﺎﯼ ﺍﻭﺭﺧﻮﻥ ﺑﺎ ﻣﻔﻬﻮﻡ ‏« ﻣﻠﺖ ‏» ﯾﮑﯽ ﺩﺍﻧﺴﺘﻪ ﺍﻧﺪ.

-12 ﻋﻼﻭﻩ ﺍﺯ ﻣﻌﻨﯽ ﻗﺪﺭﺕ ﻭ ﻗﻬﺮﻣﺎﻧﯽ ، ﺩﺭ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻫﺎ ﻭ ﻣﺘﻮﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ‏« ﺗﺮﮎ ‏» ﺑﻤﻌﻨﯽ ﺯﯾﺒﺎ ﻭ ﺯﯾﺒﺎ ﺭﻭ ﺑﮑﺎﺭ ﺭﻓﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﺩﺭ ﺁﺧﺮ ﻣﻘﺎﻝ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺁﻣﺪ

13 - ﺍﻣﺎ ﻭﺍﮊﻩ ﺗﻮﺭﮎ ﻧﺎﻡ ﻗﺒﺎﯾﻞ ﻭ ﺍﯾﻼﺗﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺰﺑﺎﻥ ﺗﺮﮐﯽ ﺻﺤﺒﺖ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ . ﺍﻣﺮﻭﺯﻩ ﺗﺮﮎ ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯿﺸﻮﺩ ﮐﻪ ﺯﯾﺮ ﺍﯾﻦ ﻧﺎﻡ ﮔﺮﺩ ﻫﻢ ﺁﻣﺪﻩ ﻭ ﺩﺭ ﮔﺮﻭﻫﻬﺎﯼ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﮋﺍﺩﯼ ﺩﺭ ﺁﻧﺎﺗﻮﻟﯽ ﺗﺮﮐﯿﻪ ، ﺟﻤﻬﻮﺭﯼ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ ، ﺍﯾﺮﺍﻥ ، ﺷﻤﺎﻝ ﻋﺮﺍﻕ ، ﺟﻤﻬﻮﺭﯼ ﺗﺮﮐﻤﻨﺴﺘﺎﻥ ، ﺩﺍﻏﺴﺘﺎﻥ ، ﻗﺰﺍﻗﺴﺘﺎﻥ ، ﺑﺨﺸﯽ ﺍﺯ ﺍﺯﺑﮑﺴﺘﺎﻥ ، ﻗﺒﺮﺱ ، ﺷﻤﺎﻝ ﺍﻓﻐﺎﻧﺴﺘﺎﻥ ، ﺷﺮﻕ ﭘﺎﮐﺴﺘﺎﻥ ، ﻏﺮﺏ ﭼﯿﻦ ، ﺍﺭﻭﭘﺎﯼ ﺷﺮﻗﯽ ، ﺳﯿﺒﺮﯼ ، ﺟﻨﻮﺏ ﻓﺪﺭﺍﺳﯿﻮﻥ ﺭﻭﺳﯿﻪ ﻭ ... ﺁﻣﯿﺨﺘﻪ ﺑﺎ ﻣﻠﻞ ﻗﻔﻘﺎﺯ ، ﺑﺼﻮﺭﺕ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﯾﺎ ﺧﻮﺩ ﻣﺨﺘﺎﺭ ﯾﺎ ﻭﺍﺑﺴﺘﻪ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ .

تاریخ
2019.08.18 / 16:36
مولف
Axar.az
شرح لر
دیگر خبرلر

جنگ را مقدس نکنیم !

جنبش عدالت خواه اذربایجان صدای تمامی کشاورزان مظلوم است

دغدغه‌‌ی ایران با «ایرانیان» و ایرانگرایان

بهانه تراشی پور محمدی در خدمت بهانه سازان

چرا تحصیل کرده‌ها کارآمد نیستند؟

بازتولید ساختارهای ضد انسانی - هیولای جوامع عقب مانده

بیست‌وهفت شهریور روز درگذشت شهریار و روز شعر و ادب فارسی است

پاسخی به معاونت آموزش ابتدایی مراغه

۲۷ شهریورماه: استاد شهریار و ربابه مرادووا

به مناسبت « روز شعر ادب ملی»

خبر خطّی
 
Axar.az'da reklam Bağla
Reklam
Bize yazin Bağla