(بخش اول)

آقای دکتر قادر کیانی!

ضمن تشکر از تلاشهای جنابعالی در راستای تنویر افکار عمومی در جامعه تورک و بازگشایی بحثهایی که از طرف برخی طیفها ممنوعه اعلام شده و بایکوت می‌گردد، مایلم به منظور فهم بهتر موضوع توضیحاتی در مورد نوشته اخیرتان، «آزربایجانچیلیق یوخسا ایران تورکلری؟» تقدیم نمایم:

۱. طیف، گروه ویا جنبشی به نام «ایران تورکلری» ویا «تورک‌ائلی» وجود ندارد. طیف مذکور خود را «تورکچو» و منسوب به «تورک میللی حرکتی» می‌داند. لذا شایسته است از این طیف صرفاً با نام «تورکچو» (تورک‌گرا) و از این حرکت صرفاً با نام «تورک میللی حرکتی» (حرکت ملی تورک) یاد کرد. «ایران تورکلری» یک اصطلاح حقوقی برای نشان دادن آن بخش از ملت تورک می باشد که تابعیت ایرانی دارند و واضح است که در صورت تغییر نام ایران ویا مرزهای سیاسی آن، این اصطلاح نیز دچار تغییر خواهد گردید. آنچه لایتغیر و ثابت می‌باشد نام ملی «تورک» است.

۲. توهین و اتهام زنی‌های مورد اشاره به هیچ وجه متقابل نبوده، همواره به صورت یکطرفه و از طرف طیف موسوم به آذربایجانچی علیه طیف تورکچو بوده است؛ چنانچه در مورد شخص شما به عنوان یکی از متفکرین تورکچو نیز چنین می‌باشد و بارها صرفاً به دلیل نوشتن مطالب علمی مورد هجمه طیف مذکور واقع شده‌اید. زیرا آذربایجانچی‌ها جزمها و دگمهای مورد اعتقاد خود را مصون از انتقاد دانسته، نیازی به مطالعه و بررسی علمی آنها احساس ننموده و منتقدین خود را کافر به دگمهای خود تلقی می‌کنند.

۳. برخلاف تبلیغات سیاه طیف آذربایجانچی، تورکچوها، نسبت به مسائل ملی از جمله وطن ملت تورک حساسیت بسیار بالایی دارند. دقیقاً به همین دلیل و با تکیه بر داده‌های تاریخی و آنالیز دقیق تاریخ معاصر، همواره به تجزیه بخش ایرانیِ وطن تورکی به آذربایجان و غیر آذربایجان و تقسیم ملت تورک به آذربایجانی و غیر آذربایجانی واکنش نشان داده‌اند. تورکچوها به کرات و در مقالات متعدد تأکید کرده‌اند که مفهوم وطن برای یک ملت دارای دو مؤلفه مادی (سرزمین) و معنوی (زبان) می‌باشد و در سالهای اخیر صدها نوشته در خصوص وطن ملت تورک، شناساندن بخشهای ناشناخته از وطن تورک و لزوم دفاع از بخشهایی از وطن تورک که در معرض تهدید مادی و معنوی دشمنان قرار دارند نگاشته‌اند. در این راستا نام «تورک‌ائلی» را نیز برای اطلاق به کل وطن ملت تورک پیشنهاد نموده‌اند که آذربایجان نیز بخشی از این وطن می‌باشد. یعنی آذربایجان و تورک‌ائلی رابطه‌ای مانند آنادولو و تورکیه دارند. در کمال تأسف، این حرکت استراتژیک و کاملاً ملی، از طرف طیف آذربایجانچی با توصیفاتی چون «دشمنی با نام مقدس آذربایجان» مواجه گردیده که نادرست بودن آن نیازی به توضیح ندارد.

۴. محدود کردن وطن ملت تورک به بخش آذربایجانی آن و صرف نظر کردن از قسمت بزرگی از وطن ملت تورک و به تبع آن چشم پوشی از بخش اعظم ملت تورک اشتباه بزرگ طیف آذربایجانچی است. داشتن نگرش و اولویت جغرافیایی ـ آنهم به صورت ناقص ـ در مورد مسائل ملی، از جمله تعریف ملت و وطن، خصوصیات دموگرافیکی و جمعیتی ملت تورک، تدوین تاریخ و ...، که منجر به نتایج نادرست و ‌غیر علمی، و ناتوانی در ارائه برنامه مبتنی بر منافع ملی برای آینده ملت تورک گردیده، از مهمترین قصورات طیف آذربایجانگرا می‌باشد. به عبارت دیگر، ایراد اصلی طیف آذربایجانگرا غیرعلمی بودن رهیافت‌های آنان از جمله ارائه تعاریف نادرست در مورد ملت، وطن، جمعیت، هویت و ... می‌باشد. بعضی دوستان آذربایجانچی برای فرار از تناقضات آذربایجانگرایی، فرضیه مشکلدار دیگری را مطرح نموده و اظهار می‌کنند که کل سرزمینهای مسکون توسط ملت تورک، آذربایجان نام دارد! بر کسی پوشیده نیست که چنین سخنانی عاری از وجهه علمی، منطقی و حقوقی بوده و جز مضحکه شدن چیزی عاید گوینده نخواهد کرد.

۵. به طور خلاصه: ما ملت تورک هستیم، زبانمان تورکی است، تاریخمان هم تاریخ تورک. آذربایجان بخشی از وطن ماست و تورکهای منطقه آذربایجان نیز بخشی از ملت تورک هستند. زبان مردم آذربایجان نیز تورکی و تاریخشان تاریخ تورک است. همه ما نیز ـ چه آذربایجانی و چه غیر آذربایجانی ـ در حال حاضر شهروند کشور ایران هستیم.

۶. در مورد جمله «سرزمین آزربایجان برای انسان تورک قدرت و توانایی هویت زایی دارد»، لازم است توجه نمود که تورک بودن اکثر ساکنین آذربایجان به این جغرافیا مفهوم ملی و هویت تورکی می دهد نه برعکس. به عبارت دیگر، از دو جمله «تورکها ساکن آذربایجان هستند، پس آذربایجان هویت تورکی دارد» و «آذربایجان هویت تورکی دارد، پس تورکها ساکن آن شده‌اند» اولی درست است. چرا که اگر دومی درست می‌بود، آنگاه می‌توانستیم بپرسیم: «چرا این خاصیت هویت زایی آذربایجان نصیب تروریستهای کردی که سر سربازان تورک را ترور می کنند نشده است؟»، «آذربایجان برای کوردها هویت تورکی ایجاد می‌کند یا هویت کوردی را تقویت می‌نماید؟»، «آیا می‌توان جهت معالجه مانقورتها، آنها را برای مدتی در آذربایجان پذیرایی نمود؟»، «آیا می‌توان امیدوار بود که خاصیت هویت زایی آذربایجان بر استاندار غیربومی آذربایجان غربی تأثیر بگذارد؟» و ...

۷. اعتراضات قدرتمند ملت تورک در جریان بحران توهین روزنامه ایران (۱۳۸۵) که همزمان با آذربایجان در دیگر نقاط تورک‌ائلی از جمله تهران و قم نیز وجود داشت، ارتباطی با نام آذربایجان ندارد. طبیعی است که با دور شدن از مرکز کشور، نیروی گریز از مرکز نیز بیشتر شده و اعتراضات شدیدتر خواهد شد. همچنین نزدیکی به مرز تورکیه و آذربایجان نیز در این امر مؤثر بوده است. مایلم یادآوری نمایم که در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۴، آقای مهرعلیزاده با تکیه بر نام آذربایجان، در سه استان آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و اردبیل رأی اول و در استانهایی مانند زنگان، همدان، گیلان رأی ششم یا هفتم را از هفت نفر به دست آورده بود