آذربایجان مجبور است به دوره ای از حرکت توده وار تن در دهد .در نبود و فقدان جنبش توده ای نظیر جنبش سوسیالیستی که بر محور نخبگان می چرخد ،حرکت توده وار تنها راه حل مورد نظر برای عبور از به خواسته های خود است .سرخوردگی ناشی از نبود وفاق مدنی و ملی در حوزه عمل امالها را بر باد خواهد داد ،منافع سیاسی ملحوظ در مادیات و اقتصادعملا نخبه ها را دچار سرگشتگی نموده است بنابراین ترکیب بی‌همتای احساسات عمومی، بزرگترین دل‌مشغولی ما خواهد بود .این امر می تواند به یک دیکتاتوری در محدوده زمانی معین منجر شود اما گریزی از آن نیست .

تعلیق دموکراسی بر مبانی فلسفه کثرت گرایی پایان خواهد داد و لزوم پیروی از آن ضروری خواهد بود .این یک دوره انتقالی است و در هر جامعه متغییر و متحول دیده شده است .تفسیرهای متعدد از نحوه اجرای جزئیات این گونه های مختلف، ما را متضرر و آسیب دیده خواهد کرد دموکراسی کثرت گرا مورد تجربه جامعه ما نبوده است حتی الان هم اینگونه نیست ‌استدلال ما برای تحکیم ثبات اجتماعی نه تنها موثر بلکه ضروری است .در حوزه اقتصادی نبود توزیع برابر ثروت بر انگیختگی های وفاق عمومی را از بین خواهد برد .در یک محیط آزاد این بیماری از طروق کثرت گرایی قابل رفع نیست .به عبارتی آزاد گذاشتن نگرش ها برای برآورد امالهای اقتصادی و سیاسی فرایند تصمیم گیری را به افراط خواهد کشاند و تعدیل مطالبات را به انزوا خواهد کشاند ..

تصمیم گیری برای نقش موثر از طریق «جامعه دموکراتیک» راه حل دور گذر نیست .من سعی بسیار نمودم تا در برابر وسوسه فکری اینگونه ملاحظات مقاومت کنم اما در تعریف و تشخیص مدلهای که می تواند به ثمر بنشیند راه حل دمکراتیک برای دوره گذر را دارای اشکالات اساسی می بینم

در یک دید کلی قابل دسترس یا بایستی ترکیبی از نخبگان را برای داوری و قضاوت بپذیریم یا آنکه به یک مرجع مشخص تکیه کنیم اولا وفاداری تشکل های اجتماعی این طیف مدام در حال ریزش است تشکیل احزاب سیاسی با اندکی اختلاف فکری یا شیوه اندیشه در حال ریزش است ،چنین وضعی نخبگان را مجبور به مطابقت با توده ها کرده است ،از طرفی نخبگان مدام در تلاشند تا بسیج توده ها هر چه زودتر شکل بگیرد و رفتار توده ای شکلی واحد به خود بگیرد .یعنی در واقع جامعه برای پذیرش یک ائیدولوژی واحد شکلی دایره وار به خود بگیرد . دگرگونی هنجارها زمینه را برای پذیرش رفتارهای آنارشیستی که به شدت امنیت را تهدید می کند شکل خواهد گرفت .اما مهمترین مورد و بااهمیت ترین آن زدودن هنجارها و ارزش‌های است که قوم را به قومی دیگر متصل می کند ،تکه پاره شدن و تفردی که از آن حاصل می شود به طور مستقیم نه به سوی هنجارهای تعریف شده و انتخاب گر ،بلکه به حفره غرایز و مقاصد فردی تمایل پیدا خواهد کرد این بدان معناست که حالت جنینی دچار زایش مورد خواسته نخواهد شد در نوشته های بعدی ابعاد دیگری از آن سعی خواهم کرد روشن کنم .