یوخاری

داستانچی‌لیق و ناغیل سؤيله‌مکده، بدن دیلی‌نین رولو

آنا صحیفه یازارلار
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
داستانچی‌لیق و ناغیل سؤيله‌مکده، بدن دیلی‌نین رولو

اينسانلارین بيربيرلری ايله ارتباط و علاقه قورمالاری ايكی نؤوعدن عیبارتدیر. بيرينجی‌سی سؤزلو (کلامی) و ایکینجی‌سی سؤزسوز. آديندان بللی اولدوغو كيمی، سؤزلو ارتباط همن دانيشيق، سؤزسوز ارتباط ايسه بدن ديليندن عبارتدیر.

بدن ديلی اؤزوده ايكی يئره بؤلونور بيرينجی حيصه‌سی آتا_بابالاریميزدان ایرث آپاردیقلاریميزدير كی، بونلار بیزیم بیلینج آلتیمیز (ناخودآگاهیمیز)دا باش وئر‌ن پروسئس‌دیر، بو رفتارلارین بیرینجی حیصه‌سی (ژئنئتیکی نؤوعو) اینسانلارلا حئیوانلار آراسیندا اورتاقدیر. ژئست‌لر، اوز ایفاده‌لری، گؤز حركتلری بيرينجی حيصه‌یه داخیل‌دیر.

ایکینجی حیصه اؤلكه‌دن اؤلكه‌یه، بؤلگه‌دن بولگه‌یه و بیر مدنیتدن باشقا مدنیته فرقله‌نن قراردادی رفتارلاردیر. ایشارتلردن عبارت اولان بو نؤوع رفتارلار آنلام باخیمیندان گاهدان ایکی خالق آراسیندا لاپ تضادلی مفهوملار داشیییر؛ گاهدان ایسه آنلاملار اوست-اوسته دوشور.

بدن ديلی بيزيم ايستر اجتماعي رفتارلاريميزدا، ايسترسه‌ده فردی رفتارلاریمیزدا مختلف یوللارلا اؤزونو گؤستریر.

اوشاقلیقدان اعتباراً ذهنيميزده يئر آلان چئشیدلی رفتارلار و ایشاره‌تلرین هر بیری، فرمول کیمی یادداشیمیزدا قالیر. میثال اوچون؛ بیری دانیشارکن چینی‌نی آتیرسا او شخصین بیر مسئله‌نی انکار ائتمه‌سی٬ یا اونا شوبهه‌لنمه‌سینی گومان ائدیریک.

بدن دیلی‌نین بوتون نؤوعلری اؤزه‌للیکله ایشارتلرین فولکلوروموزدا اؤز‌ل یئری واردیر و گاهدان بؤلگه‌دن بؤلگه‌یه، شهردن شهره، کنددن کندده و عایله‌دن عایله‌یه فرقلنیر. ائله بونا گؤره، بدن ديلی‌نین بیر اهمیتلی علم کیمی دقت مرکزینده اولدوغو ایندیکی شرایط‌ده، بو ايشاره‌تلری بیر‌ به بیر نظردن کئچیریب یئنیدن اوزه‌رینده دانیشماق، گؤزل علمی بحثلرین اورتایا چکیلمه‌سینه ساحه حاضیرلایا بیلیر.

بدن دیلی حاقدا بو قیسا آچیقلامادان سونرا، فولکلوروموزن قورونوب ساخلانیلماسیندا اؤزل يئری اولان، سينه‌دن، سینه‌یه گلیب الیمیزه چاتان شفاهی خلق ادبیاتیمیرین ناغیل‌لارینا گلیب چاتیریق.

حال حاضیردا شفاهی خلق ادبیاتیمیز، ائلمیزین طرفیندن منیمسه‌نیلمکده‌ و يازی‌یا کئچیریلمه‌سی اوغروندا گئنیش سعی‌لر آپاریلماقدیر.
شفاهی خلق ادبیاتیمیزین ایندی یازیلی ادبیاتا چئویریلمه‌سی چوخ سئویندیریجی حال اولسادا، بیر طرفدن دقتلری بو ادبیاتین شفاهی اولدوغونا آزالدیر. چونکی فولکلوروموزو قاباقکی نسیلدن سینه‌دن، ‌سینه‌یه بورايا گتیردیییمیز قارشیسندا بیر اؤز‌ل مسئولیت ده بوینوموزا دوشور؛ اودا بوندان عبارتدیر کی، بیز فولکلورو یازی‌دا جانلاندیرماغیمیزلا برابر اونو شفاهی حالدا دا یاشاتمالیییق. یازیلار علمی باخیمدان چوخ یوخاری قابلیته یییه‌لنسه‌ده، فولکلوروموزو عئینی‌سی ‌ایله گلن نسیل‌لره قورویوب ساخلاماقدا بیر طرفدن آخسایاجاق، و ایندی ده تاسفله قاباقکی نسیل‌لره عایید اولان سینه دفترلریمیز، دئمک آتا - آنالاریمیزی بیر‌به‌بیر ایتیردیییمیز اوچون اونلاردان ائشیدیب اؤيره‌ندیکلریمیزی یازی‌یا گتیریمکله برابر سینه‌لرده ده یاشاتمالیییق. بوردا دا هر یئرین هر بولگه‌نین آداملاری او یئر یا بؤلگه‌یه مخصوص فولکلورونو یاشاتمالی‌دیرلار. (البته بونو دا نظره آلمالیییق کی، زامان سوره‌جی ایله فولکلوردا یارانان د‌َييشیک‌لیک‌لر ده دانیلمازدی). بوتون بو یازیلار، فولکلوروموزون اؤزل بير قولو اولان ناغيل‌لارين قورونوب ساخلانيلماسی و گلن نسیله کؤچورولمه‌سی نئجه‌لییی ایله باغلی بحثلره مقدمه‌ ده ساییلا بیلر.

ناغیل‌لار، تکجه یازی‌ایله قورونوب ساخلانیلماسی ممکن اولان فولکلورون بعضی ساحه‌لرینه رغمن، يازيلديقدان سونرا دا يئنه سينه‌لرده یاشانمالیدیر. سینه‌لرده یاشانیب سینه‌دن، سینه‌یه کؤچورولمه‌سی ده، اطرافيميزدا اولان ياشلی‌لاردان بو ناغیل‌لاری ائشیتدیییمیز کیمی، یادداشیمیزدا ساخلاییب یئنیدن تعریف‌له‌مکدیر.

ناغیل تعریف‌له‌ییب سؤيله‌مکده، بو ناغیل‌لاری یادداشلارا تاپیشیرماغین اؤنملی يوللاريندان بيری، تعريفله‌رکن، ائشیدنلرده هیجان و شور یاراتماق هابئله اونلاری ناغلین آردینی دینله‌مه‌یه هوسلندیرمکدیر. بوردا دا بدن دیلی و اؤزه‌للیکله ایشار‌ه‌تلر و اوز ایفاده‌لریندن فایدالانماغین اساس رولو اولاجاقدیر.

ناغیل تعریفله‌مه‌کده لازیم گلدیکده، ناغیلدان گلن شخصلرین هر بیرینین یئرینه اؤزل بير لحن و اؤزل ايفاده‌لرله دانیشمالی‌ییق. هردن سسیمزی اوجالدیب لازیم گلدیکده ایسه سسیمیزین تونونو آزالتمالی‌ییق.

اوز ايفاده‌لری و ایشارتلردن فایدالانماق ناغیلین دینله‌ییجیه شیرین گلمه‌سی و آردینی دینله‌مه‌یه ماراقلی اولماسینا گتیریب چیخاراجاق، و همچنین بو شیوه ایله ناغیلین آرتیق ذهنه تاپشیریلماسینا کمک ائده‌جک.

ناغیل‌لارین روایت‌لری هر بؤلگه‌دن، بؤلگه‌یه فرقلی اولدوغو کیمی، بؤلگه‌لرین بدن دیل‌لری‌نین بیر حیصه‌سی ده بیر- بیری ایله فرقلی دیر. محض بونا گؤره ناغيل دئينلر بو تعريف بويوندا فايدالانديقلاری بدن ديل‌لرينی ده اورتاقلاری چیخماق اعتیباری ایله، یاشادیقلاری منطقه‌نین روایتی کیمی او منطقه‌یه مخصوص اولمالیدیر.

بئله‌لیکله فولکلور ساحه‌سینده چالیشانلارین، اؤزه‌لیکله خانیم‌لارین بوینونا بیر بؤيوك مسئوليت دوشور؛ اودا اوخویوب يا خود دينله‌ییب -يادداشلارينا تاپشیردیقلاری ناغیل‌لاری، عایله‌وی جمعلرینده یا دوستلاری‌نین نزدینده تعریفله‌مه‌لی و داستانچی‌لیق هابئله سلیس دانیشیق ایله باغلی مهارتلرینی آرتیرمالی و بو آرادا بدن دیلی‌نین ده رولونو آرتيق نظره آلمالیدیرلار. چونکی ناغیل‌لارین ائشیدنلرین طرفیند‌ن ذهنه تاپیشیریلماسیندا سسین اوره‌یی اوخشاماسی شرطي ايله، بدن دیلیندن يئرلی فایدالانماق بیرینجی سیرادا اهميت كسب ائدير.

تاریخ
2020.02.05 / 20:06
مولف
کبری میرحسینی
دیگر خبرلر

رضا پهلوینین سلطان احمده خیانتی

ارمنیلرین "آرشین مال آلان"ی تحریفی - ماگومایئو نه‌لر یازیب

توْکنیسم سیاستی و حکومت کادرلارینا اۆمود - بئشینجی بؤلوم

توْکنیسم سیاستی و حکومت کادرلارینا اۆمود - دوردونجو بولوم

توْکنیسم سیاستی و حکومت کادرلارینا اۆمود - اۆچونجو بؤلوم

توْکنیسم سیاستی و حکومت کادرلارینا اۆمود - ایکینجی بولوم

توْکنیسم سیاستی و حکومت کادرلارینا اۆمود - یوروش مهرعلی‌بیلی

پزشکیان علیئوله هانسی دیلده دانیشاجاق؟

تورکلره آتش آچمادیغینا گؤره گوله‌لنه‌ن ۲۰۰ عسگر

پرزیدنت سئچکیلری: رئیسینین یئرینه کیم گله‌جک؟

خبر خطّی
Axar.az'da reklam Bağla
Reklam
Bize yazin Bağla