ایران ممالیکی محروسه سینده دوشونجه قحطلیگی، فاشیستلیک یوخسا فارس ایستعمار حاکیمیتی نین دیکتاتورلوغو!
"یئر اوزونده خلق اولونموشلارا لیاقتلری قدر مقام و منزلت وئریلر!" دئیه بیر مثل وار. بو ایفاده ظاهیرده ساده گؤرونسه ده، بعضی سیاسی و اجتماعی مسئله لر، سؤز آزدلیغی، مطبوعات آزادلیغی، ملی آزادلیقلار اوزرینده دوراقلادیقدا بو سؤزون واقعیتلرله اوست اوسته دوشدوگو گؤرونر.
اؤرنک اولاراق ایران ممالیکی محروسه سی کیمی چوخ ملتلی بیر ممالیکی محروسه-ده حاکیم قونوم و پوزیسیوندا اولان فارس ائلیتی فارسلیق حاکیم اولماسینا باخمایاراق فارس حاکیمیتی نین بعضی موناسبتلره گؤره تورکچه فیلیم، درگی و بعضی کتابلارین چاپ اولماسینا اجازه وئرمه سینه بیله مخالفت ائدرلر. بو شخصلرین آراسیندا دوشونجه آزادلیغی نین اولمادیغیندان شکایت ائدن سینماچیلار دا وار. او جومله-دن سینماچی مسعود فراصتی (1) و امیر فرض اللهی(2) ، اؤزلرینی آذریها قلمه آلان فارس مدنیت راسیستلری و فاشیستلری (3).
اؤزلرینی آذریها دئیه تورکلوک قارشیسیندا علم ائدنلر پیشیک خصلت بیر داورانیشلار چیخیش ائدرلر. ایرانی پیشیک دئیه تعریف ائدن بو پیشیک خصلتلر یئرینه گؤره بعضا پیشیک، بعضا ده آصلان گؤرونمگه چالیشاراق تورکلوک مسئله سینده اؤزلرینی "آذری"، ایرانیت مسئله سینده اؤزلرینی "اصیل فارس" قلمه آلماغا چالیشارلار (4) . بو قوروهو تئوریک اولاراق سید جواد طباطبایی (5) و سیاسی باخیمدان حجت کلاشی (6) باشچیلیق ائدر.
اوسته گؤروندوگو کیمی بئله بیر باسقی دایاقلاری (اهرم فشار) فارسلیق حاکیم اولموش توپلومون دئموکراسی ایله تانیش اولماسی اوچون بؤیوک بیر مانعه و خطر ساییلار. بو ذاتلار اؤزلری باسقی عاملی اولارکن ایسلامیت دونونا بورونموش فارس حاکیمیتینه مخالف گؤرونمگه و "ایرانشهر" دئیه خیالی "ایرانیت" سئوداسی ایله قول بویون اولماغا چالیشارلار. دئمک، بو خولیاچیلار ایران ممالیکی محروسه سی نین مولتی ائتنیک یاپیسینی درک ائتمدیکلری دورومدا بو ممالیکی محروسه آزادلیق و خوشلوق اوزو گؤره بیلمز.
فارس فاشیستلیگینی و راسیستلیگینی اؤزونه اساس گؤتورموش بو داورانیش صاحابلاری ایران ممالیکی محروسه سینی "تمامیت ارضی ایران-فارس" دئیه قلمه آلان شخصلر و تشکیلاتلار ساییلار. بئله بیر فاشیستلیک دوشونجه سی ایله تربیت اولموش شخصلردن و تشکیلاتلاردان دموکرات بیر حاکیمیتین قورولماسی و یارانماسی دا ایمکانسیز ساییلار.
بئله بیر دوروم و وضعیتی نظره آلاراق سعدی دئمیش:
خانه از پای بند ویران است
خواجه در بند نقش ایوان است.