نوروزون گؤزل چرشنبه‌لری‌نین اوچونجوسو خالق آراسیندا یئل چرشنبه آدلانیب.

یئل، هاوانین حرکتی و یئر ده‌ییشدیرمه‌سیندن اولوشان اَسینتی و روزگار دئمکدیر.
خالق ایچره یئل چرشنبه،گ‌سینه، کولک چرشنبه‌سی، هاوا چرشنبه‌سی، یئللی چرشنبه، کولک اویادان چرشنبه و زونانین بیر سیرا کندلرینده حیدر چرشنبه‌سی ده دئییبلر.

یئل چرشنبه‌سینه بعضی بؤلگه‌لرده (غرب ) قارا چرشنبه و گول گول چرشنبه‌سی ده آدلاندیریبلار.
اسگی اعتیقادلارا گؤره قارا نهرده یاتمیش دؤرد جوره کولک یئر اوزونه چیخیب ایلک اؤزونو تمیزله‌ییر و هر کولک بیر پالتاردا و بیر رنگده اؤزونو گؤستریر.
بوردا رنگ‌لرین میفیک معنالاری خصوصی معنا داشیییر. تورک میفولوژی‌سینده آغ یئل آغ لیباسدا، قارا یئل قارا لیباسدا، خزری گؤی لیباسدا، گیلاوار قیرمیزی لیباسدا تصور ائدیلیر.
دئدیکلره گؤره چرشنبه بایرامیندا یوردوموزا دولاشان کولک محض بو دؤردلوگون رنگیندن اؤزونه پای آلیر و قیسا مدت ده عالمی گزیر.
اونا گؤره ده، هاوا طبعدن - طبعه، رنگدن - رنگه دوشور.

اسگی اینام‌لاردا موقددس کیتاب‌لاردا اینجیل، تورات، زبور، و قورآن دا یئل آللاهینین قدرتی وصف اولونور یئل، اراضی اداره ائدن، قدرتلی تانری‌لاردان ساییلیر. اینانیلیر یا اؤزو تانری‌دیر یا تانری طرفیندن قدرتلی بیر آنتروپومورفی دیر. او لازیم اولاندا اینسان‌لاری عزیزله‌ییر یاردیمجی اولور، غضبلننده ایسه آدام‌لاری جزالاندیریر.

یئل آذربایجان میفیک تفکرونده یول گؤسترن و بلدچی رولونو اویناییر.
قدیم یونان-لارین گورجوستان اراضی‌سینده‌کی نسیل‌لری ایچریسینده تری آلئت اوروم‌لاریندا کولک آللاهی ائله بئله‌جه یئللی بابا آدلاندیریلیر.

یئل چرشنبه‌سینده اَسن ایستی کولک‌لر یازین گلیشیندن خبر وئریر و اویانان یئل، کولک، اویانمیش سویو و اودو حرکته گتیریر.
بئله‌جه بوز آیینین موقددس چرشنبه‌لریندن ساییلان و طبیعتین عنصرلری ایله باغلی اولان سودان ایچدیک، اوددان کئچدیک، ایندی ده کوله‌یی‌نین حزین مئهینه بلنیریک.

قدیم اعتیقادلارا گؤره بو چرشنبه آخشامیندا اویانان کولک عرضی دولاشاراق سویو، اودو حرکته گتیریر. یئل چرشنبه‌سینده اَسن مئهینده، کوله‌یین آهنگینده بیر حرارت اولور.

گون عرضینده هاوانین بیر نئچه دفعه ده‌ییشمه‌سی کوله‌یین تمیزلنمه‌سی کیمی باشا دوشولور.

هر بیر چرشنبه‌نین اؤز آدی، اؤز معناسی، اؤز یورومو وار.

فولکلور نمونه‌لرینده، خصوصی ایله ده داستان‌لاریمیز دا، ائله‌جه ده اسکی اعتیقادلاردا یئر اوزونده کوله‌یین ایکی رنگی گؤستریلیر آغ و قارا.
حتتی دئییم‌لرده بئله بیر ایفاده وار کی، هانسی خوشا گلمه‌ین ایفاده‌دن ناراضی‌لیق یارانارسا، ننه‌لر تئز دییردی:

"آغزیندان قارا یئل‌لر آپارسین"

هابئله اوبایا، عاییله‌یه، نسله، خئیر دوعا وئرنده سؤیله‌یردیلر:

"اوستونوزه آغ یئل‌لر اَسسین "

البته آرتیرمالی‌یام کی یئل، اینسان‌لارین دوشونجه‌سینده هاوانین معناسینی کسب ائدیر و اینسان‌لارین حیاتین یارانیشدان اعتیبارن اونونلا نفس آلدیغینی وورغولاییر.

باهارین گلیشی، هاوالارین ده‌ییشمه‌سی دورمادان حزین کولک‌لرین و مئه‌لرین اولماسی اینسان عالمینده ده موختلیف ده‌ییشیکلیک‌لره یول آچیر خصوصا کند-ده یاشایان اینسان‌لارین اکین - بیچینین ده اونلارین زمی‌لرینده حزین کولک‌لرین اولماسی تورپاغین یاواش- یاواش اویانماسینا ایشارت‌دیر.

همین بو یئل چرشنبه‌سی اینسان‌لارین فعالیت‌لرینه، عادت، عنعنه‌لرینه باغلی اولماغا گؤره فرقلی‌دیر. محض بو چرشنبه گونو بوتون ائولرده تمیزلیک ایشلری باشلانیلیر خصوصأ قادین‌لاریمیز - قیزلاریمیز ائوده تام معنادا تمیزلیک ایش‌لرینه باشلاییرلار. هر بیر قادین ائوین ده کی یورغان- دؤشه‌یی هاوایا آتیر و اونون تزه گلن باهار نفسی ایله یئنی‌لنمه‌سینی، چیخان گونشه تأثیری آلتیندا داها تمیزلنمه‌سینی ایسته‌ییر. بیر ده ائولرده هر طرف سیلینیب، تمیزله‌نیر. پالازلار، خالچالار چیرپیلیب، شوشه‌لر پنجره‌لر سیلینیر.

خانیم‌لار، اوشاق‌لار اوچون تزه پالتارلار بیچیب تیکیرلر.

تونقال‌لاری حاضیرلاییرلار.

ائولرده سودلو پلوو و یا بولغور آشی بیشیریلیر. پلوو دمله‌نیلیر، سوفره‌یه داها چوخ قورو مئیوه و یا دنلی بیتگی‌لردن حاضیرلانمیش چرزلر قویولور.

قیز- گلین قوز فیندیغی لپه‌له‌ییب شیرنی‌جات بیشیریرلر. همین گونده بیر قاریش بویو اولموش سمنی‌نین دؤوره‌سینه قیرمیزی قوماش باغلانیلیر. سونرا ائو اهلی یا بیر محله‌نین قونوم-قونشولاری ییغیشیب قورولموش تونقال‌لاری شر قاریشاندا اود وورورلار، تونقال باشینا توپلاشانلار نؤوبه ایله اوچ دفعه اونون اوستوندن آتلانیرلار. بو آتلانماقلار بوتون آزار -بئزاردان، بدبختلیک، فلاکت‌لردن، گوناهلاردان خیلاص اولماق نییت ایله ائدیلردی...