شاید خیلی از شما ندانید که محمدعلی فروغی ( ذکاءالملک) در سالهای ۱۹۲۰ کتابی تحت عنوان طغیان ارامنه را نوشته است. شورش ارامنه با حمایت دول خارجی در اوایل قرن بیستم معضلات بسیاری برای کشورهای عثمانی ایران ایجاد کرده بود.

جنگ جهانی اول سبب نزدیکی ارامنه به کشورهای مسیحی علیه کشور مسلمان عثمانی شد و نهایتاً ارامنه هم پیمان روس شده وارد جنگ با عثمانی شدند. در سال های۱۹۱۸ جنگ های خونین ارامنه و جیلوها علیه مسلمانان و ترک های ایران ، آذربایجان و عثمانی سبب شد تا چندین ده هزار نفر از هر دو طرف کشته بشوند. در فاجعه جیلولوق در غرب آذربایجان نیز مثل همین تراژدی اتفاق افتاد و ۱۵۰ هزار نفر از اهالی آذربایجان نسل کشی شدند.

این کتاب در حقیقت بیان کننده علل سرکوب ارامنه در عثمانی می باشد که توسط محمدعلی فروغی نوشته شده است. این کتاب تا امروز در ایران چاپ نشده و نسخه‌ای از آن در کتابخانه ملی ایران نگهداری می شود. در این کتاب علت سرکوب ارامنه توضیح داده شده و نقش دول اروپایی در این مناقشه بررسی می شود. شاید اگر این کتاب چاپ شود و در دسترس همگان قرار گیرد همگان متوجه خواهند شد کل روزهای سال برای اهالی ترک آذربایجان سمبول قتل عام می باشد. ۵ اردیبهشت ۱۳۹۹.