بر اساس بررسيها كلمه كرد يا كورد در بين زبانهای همسايه و حتي در زبانی كه امروزه كوردی ناميده ميشود معناي دقيق و مشخصي ندارد. حتي در لغت نامه ها و فرهنگ نامه هايي كه بزبان كردي منتشر شده اند نيز معناي آشكاري در زبان كردي براي كلمه كرد نميتوان پيدا كرد.
یعنی در فرهنگ نامه هاي جامعی که منتشر شده اند يافتن معناي آشکار كلمه كرد ممكن نيست. در بهترين حالت و بصورت عمومي از كرد بصورت نام يك خلق صحبت شده است. در برخي موارد نيز كه از كرد بمعناي عقاب، كوتاه، پهلوان و ... نام برده شده است بر اساس شباهت با تعدادی از کلمات و در حد یک فرضیه است و بررسیهی زبان شناسان ثابت میکند که این نظریات نيز فاقد بار علمي و زبان شناسيست. (د. ايزولي، فرهنگ، ص ٢٤٧)
طبق بررسيهايي كه تا به امروز انجام گرفته است نام كورد در بین زبانهای منطقه از جمله زبان فارسي يا قبل اسلام در زبان موسوم به پهلوی و همچنين در زبان عربي نيز معنايي ندارد. بطور خلاصه در زبانهاي عربي و فارسي كلمه كورد را نميتوان ریشه یابی كرد.
با این اوصاف در بين زبانهاي منطقه، آيا براي كلمه كرد و يا كورد در زبان توركي میتوان معنايي يافت؟
با كمي بررسي ميتوان ثابت كرد كه اين كلمه در زبان تورکی و اكثر لهجه هاي توركي داراي معني و مفهوم است.
در منابع باستاني توركها و در نوشته هاي گوك توركها تركيب "كورد ايلنين خاني" وجود دارد.(حوسين ناميك اوركون، اسكي تورك يازيتلاري، ص ١٨٣)
در لهجه هاي مختلف زبان توركي نيز كلمه كرد يا كورد به اشكال متفاوت ديده ميشود.
بعنوان مثال در بين قزاقها بصورت كورت، در قازان كورد، در توركي شيوه چاووشي بصورت كورت، در بين اويغورها بصورت كورتوك، در توركي شيوه ياقوتي كورچوك، در ترکیه کورت و در بين توركهاي آذربايجان و ايران بصورت كورد ديده ميشود.بر اساس تحقيقات پروفسور راسويني در قرن ١٣ و در بين توركهاي قيپچاق عنوان كورد يا كورت بيگ استفاده ميشده است. پروفسور حيدر باشين نيز در نوشته ها و مقالات علميش بر توركي بودن كلمه كرد يا كورد صحه گذاشته است.
در كتيبه هاي توركي يئني سئي و در سنگ مزار معروف به ائل ائگش چنين نوشته شده است:
من بيگ اولدوغوم ايچين كورت (كورد) ائلينين خاني آلپ اورونگ'ونون آلتين اوخلوغونو بئليمه باغلاديم. ٣٩ ياشيندا، يوردوما دويمادان، گوك سمادان، گونشدن، آيدان، ائشيمدن، اوغلومدان، سيزلردن آيريلديم ...
در كتيبه هاي توركي يئني سئي اين نوشته دو نكته مهم را اثبات ميكند. اول اينكه كلمه كورد كلمهای توركيست و لقبيست كه توركها به بخشی از طوایف خود كه شيوه زندگی متفاوتی داشتهاند اطلاق میكردهاند. زيرا كه در آن دوران كلمه بيگ در مورد غير توركها بههيچ عنوان استفاده نمی شد. دوم اينكه كوردها بر اساس اسناد زبان شناسی بعنوان بخشی از طايفه های تورك در آندوران غير قابل انكار هستند.
در قرن ٧ ق م و در توركيستان (آسياي ميانه)، توركهاي هون (هيونگ-نو) كه در منطقه تانريؤی داغی ساكن شده بودند در مقابل توركهای قارلوق و هپتال، به بخشی از اوغوزها يعنآ توركهای ساكا (اسكيت) كه بصورت شبانی و چوپانی در ييلاقهای مناطق قارلی داغ زندگی میكرده اند نام كورد يا كورت اطلاق كرده اند.(پروفسور م. فخرالدين كيرزی اوغلو، كوردلرين توركلوگو)
در سرزمينهای شرقی دنيای تورك و در كتيبه های يئنی سئی، در نوشته های سنگ مزار ائلقان آلپ اورونگو از انبوه دامها و رمهها نيز بحث شده است. همچنين از تيره كورد توركها و اينكه از تبار توركها هستند و توركي حرف ميزنند و توركی مينويسند صحبت به ميان آمده است.در اسناد مربوط به سال ٨٣٠ ميلادي و مربوط به بيزانس از كوردها با عنوان طايفه اي از توركها نام برده شده است. در شجره تراكمه نيز كه مربوط به سال ١٦٤١ م و توسط ابولغازي بهادر خان انصاري نوشته شده است از يكي از قبايل توركمنها با نام كورد ياد كرده است.در حقیقت اطلاق کرد یا کورد به شیوه زندگی تقریبا سخت شبانی و چوپانی و کوه نشینی از جانب تورکها به بخشی از تورکها که به این شیوه میزیستند غیر قابل انکار است. بعد اسلام کلمه کورد به تقلید از تورکها بعنوان نامی عمومی برای همه رمه گردانان و کوچ گران در بین ملل دیگر نیز استفاده شد. ولادمیر الکسیویچ ایوانف میگوید: نام کرد در سدههای میانه نامی بود که بر همهٔ رمهگران و کوچگران اطلاق میشد. مارتین فان براینسن، پژوهشگر هلندی و کردشناس نیز اضافه میکند: نام قومی کرد که در منابع قرن نخست اسلام دیده میشود بر یک پدیدۀ رمهگرایی و واحدهای سیاسی اطلاق میشد و نه یک گروه زبانی. چندین بار حتی کردهای عرب در منابع نام برده شدهاند. بعدها و در پایان قرن دهم میلادی، این نام بيشتر برای گروههای متعدد رمهگران و کوچگران به اصطلاح ایرانیزبان به کار میرفته است.عنوان فراگیر و عامیانۀ کرد یا کورد که در بسیاری از کتابهای عربی و غيرعربی دیده میشود،